İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/670 K.2024/116

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2022/670

KARAR NO: 2024/116

DAVA: TAZMİNAT (TİCARİ SATIMDAN KAYNAKLANAN)

DAVA TARİHİ : 30/01/2022

KARAR TARİHİ : 16/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; --- marka aracın davalı üretici firmanın yetkili sıfatını vermiş olduğu diğer davalı ---- bayisinden ikinci el olarak müvekkili tarafından satın alındığını, müvekkilinin 02/01/2017 tarihinde faturası ile birlikte arcı satın alıp 2021 senesine kadar okul taşımacılığı ve turizm alanında faaliyette bulunduğunu, bahse konu aracın satışına karar verip bir alıcı ile anlaşma yaptıktan sonra aracın resmi satışı için noterliğe başvuruda bulunduğunu, yapılan başvurunun noterlikçe aynı motor numarasına sahip başka bir aracın bulunması ve sistemde çakışma görülmesi sebebiyle ret edildiğini,

aracın resmi satışının yapılamadığını, aracın motor numarasının ekte ruhsat belgesi sunulmuş olan araç ile aynı olduğunun tespit edildiğini, bahse konu aracın satışının yapılmasına ve muhtemel olarak ilerleyen süreçte sigorta yaptırılmasına dahi engel olacak işbu gizli niteliği haiz ayıbın ortadan kaldırılması adına davalılardan üretici ve yetkili satıcı bayiye 05/11/2021 tarihinde ihtar çekilerek ayıbın ortadan kaldırılmasının talep edildiğini, zorunlu arabuluculuk dava şartı kapsamında davalı firmalar ile yapılan görüşmeler sonucunda tarafların anlaşmaya sağlayamadıklarını,

hakların yerine getirilmesinde müteselsil sorumluluğun esas olduğunu, netice olarak; öncelikle tahkikat çerçevesinde kusurun üretici ve satıcı firmada olduğunun tespiti halinde araç üzerinde var olan kusurun giderilmesi mümkün ise davalılarca düzeltilmesine karar verilmesini, bahse konu aracın motor numarasının değişmesinin mümkün olmadığı kanaatine varıldığı taktirde aracın motorunun serviste yenisi ile değiştirilmesine veya mahkeme tarafından yapılacak değer tespiti ile yeni bir motorun bedeli oranında tazminatın taraflarına ödenmesini,

mahkeme tarafından davanın a bendinin tazminat ödemesi talebi çerçevesinde yürütülmesi durumunda şimdilik 8.500,00 TL tazminata hükmedilmesini, yapılacak tahkikat çerçevesinde müvekkiline ait araç üzerindeki kusurun davalılardan ---- haksız fiili çerçevesinde gerçekleşmesi durumunda;

bahse konu aracın motor numarasının değişmesinin mümkün olmadığı kanaatine varıldığı taktirde aracın motorunun serviste yenisi ile değiştirilmesine veya mahkeme tarafından değer tespiti ile yeni bir motorun bedeli oranında tazminatın taraflarına ödenmesine karar verilmesini, mahkeme tarafından davanın c bendinin tazminat ödenmesi talebi çerçevesinde yürütülmesi durumunda şimdilik 8.500,00 TL tazminata hükmedilmesini, yargılama giderleri, harçlar ve vekalet ücretlerinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ---- cevap dilekçesinde özetle.

Öncelikle yetki itirazının bulunduğunu, ---- plaka nolu ---- motor nolu ---- marka --- model traktörü 2016 yılında üçüncü şahıstan satın aldığını, traktörün şase ve motor numarasında hiçbir değişiklik yapmadığını, davacının aracıyla, kendi aracının motor numaralarının aynı olduğu iddiasını ilk defa bu dosyadan gönderilen dava dilekçesi ile haberdar olduğunu, davacının aracı ile kendi aracı arasında hiçbir bağlantı bulunmadığını, kendi aracının traktör, davacının aracının ise minibüs olduğunu, markaları, modelleri, ilk tescil tarihleri birbirinden tamamen farklı olduğunu,

üçüncü şahıstan satın aldığı traktöre change yaptırması için hiçbir sebep ve gerekçe bulunmadığını, trafik tescil belgesinden anlaşılacağı üzere aracının motor numarasının --- olduğunu, davacının motor nosunun ise iddiaya göre ----- olduğunu, aracının tescil tarihinin 2004 yılında motor numaraları, marka ismi belirtilmeden daha kısa olarak yazılırken, daha sonraları araç sayılarının hızla artması sebebiyle motor numaralarının önüne bir takım rakam ve harfler ilave edildiğini, karışıklıkta buradan kaynaklanmış olabileceğini, netice olarak; davanın kendisi yönünden reddine karar verilmesini, masrafların davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı ---- vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının davaya konu aracı okul taşımacılığı ve turizm alanlarında kullandığını, ticari iş amacıyla kullanıldığını, huzurdaki davanın asliye ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiğini, mahkemenin görevsiz olduğunu, müvekkili şirket adresinin ---- olduğundan davanın yetkili mahkeme olan ---- Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiğini, mahkemenin yetkisiz olduğunu, zorunlu arabuluculuk dava şartının gerçekleşmediğini, dava konusu araçta tespit edilmiş herhangi bir ayıp olmadığını, motor şasi numaralarının çakışması durumunun hukuken ayıp olmadığını,

davacının motor şasi numarasının çakışması nedeniyle aracın noterde devir işlemi yapamadığını belirmiş ise de; dava dilekçesinde açıkça aracı 2.el satın aldığını ikrar ettiğini, davacının 2017 yılında aracı satın alırken noterde devir işlemini gerçekleştirdiği dikkate alındığında halihazırda noterde devri gerçekleştiremediğinden bahisle aracın ayıplı olduğu yönündeki iddiasının gerçeği yansıtmadığını, herhangi bir şekilde ayıp olduğunu kabul anlamına gelmemek kaydı ile davacı taraf hak düşürücü süre içerisinde ayıp ihbarında bulunmadığını, müvekkili şirkete husumet yöneltilemeyeceğini, netice olarak;

davanın usulden reddini, her halükarda davanın esastan reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.Davalı ---- dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olup, davaya karşı yazılı savunma sunmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; davacının aracıyla aynı motor numarasına sahip başka bir aracın bulunması sebebiyle terditli istemlere ilişkindir.Makine Mühendisi bilirkişiden alınan raporda özetle; Dava konusu ---- plakalı aracın örnek görüntüleri aşağıda verilmektedir.

Teknolojik olarak, geçmişte araç motor ve şase numaraları sadece sayısal olarak numaralandırılmış ve tescilleri gerçekleşmekte iken günümüzde araçların artması nedeniyle karışıklık olmaması açısından harf ve rakamlarla belirtilerek tesciller yapılmaya başladığı, motorlu araçların motor ve şasileri, ateşli silahlar, elektronik aletler ve buna benzer diğer değerli eşyaların üzerine üretici firmalar tarafından harf, rakam ya da bazı özel işaretlerden oluşan seri numaraları basıldığı, bu numaralar adli soruşturmaya konu olan eşyanın kime ait olduğunun ya da menşeinin belirlenmesi açısından önemli değere sahip olduğu,

ülkemizde motor numaraları tescil işlemlerinde kayıt altına alınan numaralardan olduğu, aracın motorunda herhangi bir sebepten dolayı yapılan değişimin tescil kuruluşuna bildirilmesi ve yeni motor numarasının kayda işlenmesi zorunlu olduğu, bazı ülkelerde motor, değişebilecek bir parça olarak değerlendirildiğinden motor numarası kayıt altına alınmadığı, motor numarası ile ilgili, şasi numarasında olduğu gibi 'numaranın kaç hane olacağıyla ilgili bir standart bulunmamaktadır, numaranın uzunluğu aracın markasına, modeline göre değişebildiği,

motor numaraları, aracın motoruyla ilgili motor hacmi, kullanılan yakıt türü, vites kutusu seçeneği, bireysel motor numarası gibi bilgiler içerdiği, motor numaraları araç üzerine iki şekilde uygulandığı, birincisinde numara motor bloğu üzerine çeşitli yöntemlerle yazıldığı, ikincisinde ise numara bulunan bir metal etiket, motor bloğu üzerine perçinler vasıtasıyla sabitlendiği, dava konusu aracın motor numarası ---- olup davalı --- ait aracın ----- marka, ---- tipte, ----- model, traktöründe aynı motor numarasıyla en son ---- plakalı olarak 21/06/2016 tarihinde tescilli olduğu anlaşıldığı,

ancak bu durum aracın muayene istasyonlarında yapılan kontrolde motor üzerinde görülmesi veya belirlenmesi mümkün olmayıp ruhsat üzerinden işlem yapılmakta olup davacının aracının muayenesi esnasında ruhsattan aynı motor numarası ile kayıtlı olduğu belirlenmiş ve işlem yapılmadığı iddia edildiği, ancak ---- şasi nolu, ---- marka, ----- tipte, ---- model, ----- motor nolu otobüsün --- -- plakalı olarak, 26/10/2021 tarihine kadar muayenelerinde sorun olmayarak kontrollerinin yapıldığı anlaşıldığı,

bu durum davacı tarafın bir tespit yaptırarak veya ----- idaresine başvurarak motor numarasındaki uyuşmazlığı gidermesi ile sonuçlanabileceği aşikâr olduğu, davacı vekili “Sayın Mahkeme tarafından yapılacak tahkikat çerçevesinde zararın ortaya çıkmasına sebebiyet veren davalının ---- olması ihtimaline binaen beyanlarımız;

öncelikle sayın mahkeme tarafından her iki aracın motor numarası üzerinde oynama, change işlemi yapılıp yapılmadığını tespiti açısından bilirkişi incelemesi talep ettiği, bu rapor doğrultusunda davalı tarafa ait aracın motor numarası üzerinde change işlemi olduğunun tespiti durumunda var olan zararımızın ilgili mevzuat çerçevesinde davalı taraftan tazmin edilmesini talep ettiği, yukarıda açıklanmış olan her iki ihtimal için de geçerli olacak şekilde;

davalılar tarafından sebebiyet verilmiş olan ayıp ve zararların ortadan kaldırılması gerekmektedir” olarak belirtmiş olup aracın change yapıldığına dair bir emare bulunmaması nedeniyle açık veya gizli ayıptan bahsedilmesi mümkün olmadığı, numaraların aynı olması, tamamıyla motor üreticisinin tercihleri nedeniyle olup günümüzde bu Ssorun ortadan kalkmış, harflerle de niteliklendirilmeye başlandığı, davacı vekili beyanında; tespiti halinde (bir diğer anlatımla davalılardan----- kusursuz olduğunun tespiti ile) araç üzerinde var olan kusurun giderilmesi mümkün ise davalılarca düzeltilmesine karar verilmesine,

bahse öncelikle tahkikat çerçevesinde kusurun üretici ve satıcı firmada olduğunun konu aracın motor numarasının değişmesinin mümkün olmadığı kanaatine varıldığı takdirde aracın motorunun serviste yenisi ile değiştirilmesine veya sayın mahkeme tarafından yapılacak değer tespiti ile yeni bir motorun bedeli oranında tazminatın tarafımıza ödenmesine karar verilmesine, Mahkeme tarafından davanın, a bendinin tazminat ödenmesi talebi çerçevesinde yürütülmesi durumunda şimdilik 8.500,00-TL (fazlaya ilişkin haklarımız saklı olması kaydıyla) tazminata hükmedilmesine,

yapılacak tahkikat çerçevesinde müvekkilime ait araç üzerindeki kusurun davalılardan ---- haksız filli çerçevesinde gerçekleşmesi durumunda; bahse konu aracın motor numarasının değişmesinin mümkün olmadığı kanaatine varıldığı takdirde aracın motorunun serviste yenisi ile değiştirilmesine veya Mahkeme tarafından yapılacak değer tespiti ile yeni bir motorun bedeli oranında tazminatın tarafımıza ödenmesine karar verilmesine,

Mahkeme tarafından davanın, c bendinin tazminat ödenmesi talebi çerçevesinde yürütülmesi durumunda şimdilik 8.500,00-TL (fazlaya ilişkin haklarımız saklı olması kaydıyla) tazminata hükmedilmesini” talep etmiş ise de gerek ----, gerekse ---- Noterler Birliği'ne ait belgelerde motor numaralarının farklı olmadığı, motor üreticisinin tercihi nedenli oluşan bu sorundan, davalıların kusurlarının olmayacağı kanaati sayın hâkimliğin takdirlerine sunulduğu, dava konusu aracın change yapıldığına dair bir emare bulunmaması nedeniyle açık veya gizli ayıptan bahsedilmesi mümkün olmayıp motor numaraların aynı olması,

tamamıyla motor üreticisinin tercihleri nedeniyle olduğu, davalıların yaşanan bu olumsuzlukta kusurlarının olmayacağı, kanaati hâkimliğin takdirlerine sunulmuştur.

Mahkememizce dosyada bulunan bilgi ve belgeler, alınan bilirkişi raporu incelenmiş olup. Dava; davacının aracıyla aynı motor numarasına sahip başka bir aracın bulunması sebebiyle, bu hususun düzeltilmesi, değilse motorun değiştirilmesi veya motorun bedelinin ödenmesine ilişkin tazminat istemine ilişkindir.

Dava konusu aracın motor numarası ---- olup davalı --- ait aracın --- marka, ---- tipte, ----- model, traktöründe aynı motor numarasıyla en son ----- plakalı olarak 21/06/2016 tarihinde tescilli olduğu anlaşıldığı, ancak bu durum aracın muayene istasyonlarında yapılan kontrolde motor üzerinde görülmesi veya belirlenmesi mümkün olmayıp ruhsat üzerinden işlem yapılmakta olup davacının aracının muayenesi esnasında ruhsattan aynı motor numarası ile kayıtlı olduğu belirlenmiş ve işlem yapılmadığı iddia edildiği, ancak ----- şasi nolu, ---- marka, ---- tipte, ---- model, ---- motor nolu otobüsün ----plakalı olarak,

26/10/2021 tarihine kadar muayenelerinde sorun olmayarak kontrollerinin yapıldığı anlaşıldığı, bu durum davacı tarafın bir tespit yaptırarak veya ---- idaresine başvurarak motor numarasındaki uyuşmazlığı gidermesi ile sonuçlanabileceği görülmektedir.

Davacının, zararın ortaya çıkmasına sebebiyet veren davalının ---- olması ihtimaline ilişkin talebi yönünden; change yapıldığına dair bir emare bulunmaması nedeniyle açık veya gizli ayıptan bahsedilmesi mümkün olmadığı, numaraların aynı olması, tamamıyla motor üreticisinin tercihleri nedeniyle olup günümüzde bu sorun ortadan kalkmış, harflerle de niteliklendirilmeye başlandığı, gerek -----, gerekse ----- Noterler Birliği'ne ait belgelerde motor numaralarının farklı olmadığı,

motor üreticisinin tercihi nedenli oluşan bu sorundan, davalıların kusurlarının olmayacağı, dava konusu aracın change yapıldığına dair bir emare bulunmaması nedeniyle açık veya gizli ayıptan bahsedilmesi mümkün olmayıp motor numaraların aynı olması, tamamıyla motor üreticisinin tercihleri nedeniyle olduğu, davalıların belirtilen gerekçelerle kusurlarının olmayacağı görülmüştür. Açıklanan gerekçelerle davanın reddine ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.