İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/888 K.2025/87

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/888

KARAR NO : 2025/87

DAVA

Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 25/12/2023

KARAR TARİHİ : 31/01/2025

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkile ait ----- plakalı otobüs, 15.09.2023 tarihinde sürücü ----- idaresindeki ---- plakalı araç ile çarpışması sonucunda meydana gelmişt olup ----- plakalı araç

sürücüsü kazanın oluşumunda %100 kusurlu olduğunu, Kesin Eksper Raporunda da belirtildiğini, müvekkilinin aracında hasar sonucu oluşan zarar, ----Plakalı aracın Zorunlu Trafik Sigortacısı (Davalı ...

-.) tarafından karşılandığını, kaza nedeniyle oluşan hasar aynı zamanda aracın değer kaybına da sebebiyet verdiğini, zira kaza

nedeniyle müvekkilin aracı kazalı konuma gelmiş, birçok parçası değişmiş, yeniden boyandığını, dolayısıyla kaza ile oluşan maddi hasarlar giderilmiş olsa da; müvekkile ait aracın kaza öncesindeki

değerine sahip olmadığı, emsallerine göre büyük oranda değer kaybına uğradığını, kaza

nedeniyle ortaya çıkan değer kaybının tespiti için müvekkili tarafından ekspertiz raporu alındığını, raporda değer kaybının 51.800,00 TL'nun altına düşemeyeceği belirtilmiştir. Aracın değer kaybına uğradığı tespit

edilmiş olmakla birlikte belirlenen rakam, tam değer kaybını yansıtmadığını, bu sebeple

mahkemece yaptırılacak bilirkişi incelemesiyle aracın ne kadar değer kaybına uğradığının belirleneceğini, öğretiye ve Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre, sigortalanan aracın 3.kişilere vermiş olduğu maddi

zarar ile değer kaybından, teminat limitleri dâhilinde sigortacı sorumlu olduğunu, bu sebeple davalı ...

Şirketi araç üzerinde meydana değer kaybını poliçe limitleri dâhilinde karşılaması gerektiğini, bu

maksatla Davalı ... şirketine gerekli başvuru yapıldığını, oluşan değer kaybı için ---- Web siteleri üzerinden yaptığımız müracaat neticesinde 11.2023 tarihinde tarafımıza 26.164 TL

ödeme yapıldığını, Değer kaybı için tarafımıza yapılan ödeme gerçek değer kaybı zararını

karşılamadığını, ayrıca davalı şirketinin Türk Ticaret Kanunu madde 1426’ya göre değer kaybının tespiti için alınan

ekspertiz ücretini de karşılamaları gerekmektedir. Zira TTK md. 1426 “ sigortacı, rizikonun, tazminatın

veya bedel ödeme kapsamının belirlenmesi amacıyla yapılan makul giderleri, bunlar faydasız kalmış

olsalar bile ödemek zorundadır.” Denilmektedir. Buna göre müvekkilin aracında oluşan değer kaybının

tespiti için ödenen 900 TL Expertiz rapor ücretinin davalılar tarafından ödenmesi gerektiğini, davalı ... ile dava şartı olan Arabuluculuk Görüşmesi yapılmış ancak anlaşma

sağlanamamış ve bu davayı açma zarureti oluştuğunu, açıklanan nedenlerle, belirsiz alacak davası hükümlerine göre alacak miktarı tam ve kesin olarak

belirlendiğinde talebimiz arttırmak üzere şimdilik 1.000,00 TL değer kaybının kaza tarihinden itibaren

işleyecek değişken oranlardaki avans faiziyle birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, Değer

kaybının tespiti için alınan uzman görüşü için ödenen 900,00 TL’nin 06.10.2023 tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlardaki avans faiziyle birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle, huzurda görülmekte olan dava zamanaşımına uğradığını, davanın zamanaşımı nedeniyle reddini, davacı taraf, araç hasarı zararı yönünden talep konusunu belirlemiş ve fakat davasını yine de belirsiz alacak davası olarak ikame ettiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla;

davacı tarafın dava konusu tamamen ve açık şekilde belirli olduğunu iddia etmesine rağmen davanın belirsiz alacak davası olarak açılması hukuka aykırı olduğunu, kazaya karışan -----plaka sayılı araç müvekkil şirket nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin bu poliçedeki maddi zararlara ilişkin teminat limiti ise kaza tarihi itibariyle araç başına 120.000,00-TL, kaza başına 240.000,00-TL olduğunu, dosya üzerinde yapılan tüm ödemeler poliçe teminat limitinden mahsup edilmesini,

huzurdaki uyuşmazlık kapsamında davacıya ait araçta meydana gelen hasar sebebiyle müvekkil şirketçe davacı yana 02/11/2023 tarihinde 40.000,00-TL, ----- 04/12/2023 tarihinde 14.813,84-TL hasar bedeli ödemeleri, araçta meydana gelen değer kaybı için 09/11/2023 tarihinde 26.164,00-TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, değer kaybı tazminatı tespit edilirken dayanağını doğrudan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’ ndan alan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’ nda belirtilen hesaplama yöntemine göre zarar tespiti yapılmasını,

davacıya ait aracın davaya konu kazadan daha öncesinde bir kazaya karışıp karışmadığının ve aynı bölgeye hasar almış olup olmadığının tespitini, davaya konu edilen aracın aynı yerde birden fazla hasarının olması, araç geçmişinde 3 ve daha fazla hasar olması hallerinde değer kaybı oluşmayacağı için belirtilen hususların tespitini ve netice olarak davanın reddini, yokluklarında tanzim ettirilen ekspertiz raporu için istenen tespit gideri poliçe kapsamında karşılanabilecek bir meblağ niteliğinde olmadığını, kaldı ki, karşı taraf ekspertiz raporu aldırmasına karşın bu rapordaki meblağa dayanarak davasını açmadığını,

kabul anlamına gelmemekle birlikte, 6100 sayılı kanunun 266. maddesi gereği konusu teknik veya özel bilgi gerektiren hallerde bilirkişi incelemesi yaptırılmasını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacı yanın kaza tarihinden itibaren avans faiz talebine itiraz ettiklerini, yukarıda arz ve izah edilen ve re’sen takdir edilecek nedenlerle.

Zamanaşımına uğramış davanın reddine, zarar meblağının belirlendiği iddia edilmesine rağmen belirsiz alacak davası açıldığı müşahede edildiğinden davanın usulden reddine, usulden ret talebimizin kabul edilmemesi halinde davanın cevap dilekçemizde yer alan nedenler ve re'sen gözetilecek sair nedenlerle esastan reddine, ret taleplerimizin kabul edilmemesi halinde; kabul anlamına gelmemek kaydı ile değer kaybı yönünden yukarıda belirttiğimiz gibi bilirkişi incelemesi yapılmasına ve tarafların kusur durumu ile bakiye teminat limiti gözetilerek hüküm kurulmasına,

kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkil şirket aleyhine tazminata hükmedilmesi halinde dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline, karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Huzurdaki dava, trafik kazasından kaynaklı olarak davacının aracında meydana gelen değer kaybının tazmini ve ekspertiz ücretinin ödenmesine ilişkindir.

Ticari davalarda zorunlu arabuluculuk son tutanağı dosyaya sunulmuştur.Makine mühendisi bilirkişiden alınan raporda özetle.

Analiz, İnceleme Ve Değerlendirmeler: Trafik Kaza Tespit Tutanağının İncelenmesi: Taraflar arasında 15.09.2023 tarihli, MADDİ Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı düzenlenmiş olup, tutanağın sürücü görüşlerinde; ---- plakalı araç sürücüsü/davacı ... beyanında “Seyir halinde iken önüme kontrolsüz bir şekilde çıkmasıyla frene bastım, arkamdaki araç bana çarptı” olarak,

dava dışı/davalı ... şirketine sigortalı ---- plakalı aracın sürücüsü ----- beyanında “önümdeki araç ani fren yapmasıyla arkadan vurdum” olarak beyan etmiş olup kaza krokisi aşağıda görülmektedir.Dosya kapsamında kaza ve kusurun anlaşılmasına katkıda bulunur nitelikte başkaca bir bilgi ve tespitin bulunmadığı görülmüş; kaza olayı sonrası ----- plakalı araç sürücüsü/davacı ... beyanında “Seyir halinde iken önüme kontrolsüz bir şekilde çıkmasıyla frene bastım, arkamdaki araç bana çarptı” olarak beyan ettiği belirgin olup 2918 satılı KTK’ nun 84/d maddesine göre “sürücüler;

arkadan çarpma hallerinde asli kusurlu sayılrlar” %100 oranda asli ve tek kusurlu olduğu aşikardır.

SBM Belgelerinin İncelenmesi: Sayın mahkemece, dava dosyasına temin edilen ---- Sigorta Birliği’ nin bila tarihli, ---- sayılı belge ve eklerinde; ----plakalı (alacağa konu) aracın, kaza tarihinde davacı tarafa ait olmak üzere dava dışı----- ZMM trafik sigortalı olarak mevcut kaza dışında 31/12/2012 tarihinde kazaya karıştığı, kasko poliçe kapsamında 05/06/2015, 13/04/2017, 19/01/2018 ve 10/04/2018 tarihlerinde kazaya karıştığı, ---- plakalı aracın, kaza tarihinde malikinin ----- dava dışı ---- ZMM sigortalı olduğu,-----kasko sigortalı olduğu, Belirlenmiştir.

Davacı tarafa ait ---- plakalı araçla ilgili ----- isimli ekspertize ait 24.10.2023 tarihli raporda “aracın ----- model, ---- marka, ----- tipte olarak km’ sinin 537.265 olduğu, araç piyasa değeri 1.150.000,00TL, oluşan hasarların onarımın işçilik ve KDV dâhil 54,376.74TL tutarda; hasarın oluş şekli ve nedeni sayın şirketinizin 25.09.2023 tarihli talebi üzerine aynı gün bildirilen ekspertiz adresine gidilerek ----- plaka sayılı hasarlı araç görülmüş ve ekspertiz çalışmaları yapılmıştır.

15.09.2023 tarihinde saat 13:05 sularında sürücü ... sevk ve idaresindeki ---- plaka sayılı aracı ile sürücü ---- sevk ve idaresindeki----- plaka sayılı aracın çarpışması neticesi kazanın meydana geldiği ekte takdim edilen anlaşmalı tutanağın tetkikinden anlaşılmış olup kazaya istinaden tanzim ----- numaralı tramer kusur sonucuna göre sigortalı araç sürü---- %100 kusurlu olduğu belirtilmektedir” olup aracın hasarlı durumundaki görüntülerinin mevcut olduğu anlaşılmıştır.

Ekspertiz Raporu Ve Faturasının İncelenmesi: Dosyada mevcut, davacı tarafa ait ---- plakalı araçla ilgili ----- isimli ekspertize ait 05.10.2023 tarih, ------“değer kaybı” raporunda” aracın km değeri belirlenmeksizin, geçmiş kaza (tramer) bilgileri olmaksızın “aracın 2. El piyasa değeri 1.295.000,00TL, hasarlı parçaların arka motor kapağı, arka tampon, kapak ve tampon profilleri, sağ ve sol ile üst sacın onarımı sonrasında %4 değerde kayıp olacağı (1.295.000,00 X %4=) 51.800TL tutarda değer kaybı olacağı, belirlenmiş olup bu rapora ilişkin 06.10.2023 tarih, ----- nolu faturanın “değer ve kazanç kaybı tespit ücreti” açıklamalı,

KDV dâhil toplam 900,00TL tutarda” olarak, davacı ... adına düzenlendiği belirlenmiş olup aracın onarım durumundaki görüntülerinin mevcut olduğu anlaşılmıştır. Sigorta Poliçesinin İncelenmesi: Dosyada mevcut, davalı ... tarafından sunulan------ nolu ZMM poliçesinin ---- araca ait olarak ----- adına 07.07.2023/2024 vadeli olduğu,anlaşılmıştır.

Banka Dekontlarının İncelenmesi: Dosyada mevcut, davalı ... tarafından sunulan ----- başlıklı, 09.11.2023 tarihli dekontta alıcı ... adına 26.164TL, 02.11.2023 tarihli dekontta alıcı ... adına 40.000TL ve 04.12.2023 tarihli dekontta alıcı----- firması adına 461.332,90TL (hatalı) ödemenin gerçekleştiği anlaşılmıştır. Yukarıda irdelenen tespitler değer kaybı ve fatura zararının anlaşılmasına yeterli bulunarak aşağıda değerlendirilmiştir.

Dava konusu alacağı oluşturan ---- plakalı araç ile ilgili düzenlenen SBM ekspertiz raporunda belirtilen parça ve işçilik listesi ile aracın hasarlı görüntüleri aşağıda sunulmuştur.Yukarıda görüldüğü üzere; ekspertiz raporunda belirtilen parçalar ile kaza krokisinde belirlenen çarpışmanın niteliği ile uyumlu olduğu anlaşılmıştır.

Trafik kazası ile araçlarda meydana gelen hasar, yetkili servis tarafından ve orijinal parça ile değişim yapılarak giderilmiş olsa dahi değer kaybı zararı ortaya çıkmaktadır. Sebebiyse, piyasada araç alınırken geçmişte kaza kaydı olmayan aracı satın edinmeyi tercih nedeni olup bu da geçmişte kazaya karışmış olan aracın piyasadaki değerini düşürmektedir.

Araçlarda hasarlar sonucu oluşan piyasa değer kaybı tespitinde özellikle aracın modeli, kilometresi, orijinal parçalarla onarımının yapılıp-yapılmadığı, daha önce bir kazaya uğrayıp-uğramadığı vb. kriterler esas alınmakta olup piyasada genel olarak ağır hasar olarak nitelenen ve değer kaybına neden olan kaynaklı parçalardan orta direk, tavan sacı, havuz sacı, arka panel, şasi, kapı direkleri ve çamurluk hasarları ile boyanacak karoseri parça sayısı artıkça ağır hasarlık derecesi de artmaktadır.

Değer kaybı hesaplamalarında esas alınan 14.05.2015 tarih ve ----- sayılı ----- gazetede yayınlanan Hazine Müsteşarlığı tebliği ile yayınlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları dikkate alınmakta iken, Anayasa mahkemesi -----sayılı 17.07.2020 tarihli ilamı ile 2918 sayılı kanun 90.maddesinde yer alan "genel şartlarda ..." ifadesinin anayasaya aykırılık teşkil etmesi sebebi ile iptaline karar vermiş olup, tazminat hesaplarında TBK’ nun haksız fiillere ilişkin hükümlerin uygulanması gerektiğini belirtmiştir.

Araç değer kaybı hesaplamalarında; *Aracın marka ve modeli, *Aracın üretim tarihi, *Aracın trafiğe çıkış tarihi, *Aracın kaza anındaki kilometresi, *Aracın kaza tarihi itibariyle muadillerinin ikinci el piyasasındaki rayiç değeri, *Aracın hasar geçmişi ve niteliği, *Aracın boyanan/değişen parçaları, dikkate alınarak hesaplanmakta olup.

SBM Ekspertiz raporunda, alacağı oluşturan---- plakalı aracın ---- model, --- marka,----- tipte olarak km’ sinin 537.265 olduğu, araç piyasa değeri 1.150.000,00TL bedelde olduğu belirlenmiştir.

Tarafımca yapılan araştırmalarda, aracın dava konusu kaza haricinde daha önce 31/12/2012, 05/06/2015, 13/04/2017, 19/01/2018 ve 10/04/2018 tarihlerinde kazaya karıştığı belirlenmiş olup bu kazalara ilişkin SBM ekspertiz raporları ve onarım belgeleri dosyada mevcut olmayıp bu hasarlarla ilgili değer kaybı tazmini yapılıp yapılmadığı da belirsizdir. Mevcut belge ve bilgiler dikkate alındığında.

Aracın, EN ÖNEMLİ KRİTERLERİ KAZA TARİHİ İTİBARİYLE 10 YILLIK (EKONOMİK ÖMRÜ TAMAMLANMIŞ), 537.265 KM DE, TİCARİ OTOBÜS (YOLCU TAŞIMA) OLMASI VE BU KAZA HARİCİNDE 5 ADET KAZA GEÇİRDİĞİ BELİRLENMİŞ olup hasarsız serbest piyasa değerinin en yüksek 1.200.000,00 TL, en düşük 1.100.000,00TL bedelde olarak ortalama 1.150.000,00TL bedelde olacağı kanaati oluşmuştur.

Değer kaybına esas olan hasarlı ARKA TAMPON ve BAGAJ KAPAĞI parçaları değişim, ARKA PANEL, SAĞ VE SOL STOP İÇ SACI, HAVUZ İÇ SACI, BAGAJ İÇ SACI, SOL ARKA ÇAMURLUK parçalarının, onarımı kaporta değişim/düzeltme/boya ağırlıklı olduğu ve bununla birlikte yukarıda belirtilen kriterler dikkate alındığında. Onarım sonrası piyasa değerinin azami 1.125.000,00TL olarak (1.150.000,00 - 1.125.000,00=) 25.000,00TL tutarda değer kaybı olacağı, kanaati oluşmuştur.

Davacı tarafça hazırlattırılan ekspertiz raporunda, aracın km değeri ve kaza geçmişleri dikkate alınmamış olup yüksek tutarda değer kaybı hesabının yüzdelik dilimle hatalı yapıldığı belirlenmiştir. Kaza olayında, davalı ... şirketine sigortalı araç sürücüsü %100 kusurlu olduğundan oluşan 25.000,00TL değer kaybı ve ekspertiz ücreti 900,00TL olarak toplam (25.000 + 900=) 25.900TL tutardan sorumlu olacağı kanaatine varılmıştır.

SONUÇLAR

Tarafların iddia ve savunmaları, HMK 222 mad. ve TTK. Hükümlerine göre, uyuşmazlığa konu üzerinde bilirkişi sıfatıyla, dava dosyasına mübrez belgeler ile "takdiri delil" niteliğini haiz davacı kayıtları ve dayanağı belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda; DAVACININ MALİKİ OLDUĞU----- PLAKALI ARAÇ SÜRÜCÜSÜNÜN; kusursuz olduğu, DAVALIYA SİGORTALI ARAÇ SÜRÜCÜSÜNÜN: %100 (yüzde Yüz) oranda kusurlu olduğu, Dava konusu alacağı oluşturan ---- plakalı aracın hasar görmesi sonucu oluşan değer kaybı ve eksper raporu ücreti bedelinin toplam 25.900,00TL olarak davalı ... şirketinin sorumlu olduğu bildirilmiştir.

Mahkememiz tarafından dosyada bulunan bilgi ve belgeler, alınan bilirkişi raporu incelenmiş olup;

Huzurdaki dava, trafik kazasından kaynaklı olarak davacının aracında meydana gelen değer kaybının tazmini ve ekspertiz ücretinin ödenmesine ilişkin olduğu, davacının maliki olduğu ----- plakalı araç sürücüsünün; kusursuz olduğu, davalıya sigortalı araç sürücüsünün: %100 (yüzde yüz) oranda kusurlu olduğu, dava konusu alacağı oluşturan ----- plakalı aracın hasar görmesi sonucu oluşan değer kaybı 25.000,00TL olacağı, davalı tarafından davacıya 19/11/2023 tarihinde 26.164,00-TL değer kaybı ödemesi yapılmış olduğu, yapılan ödeme ile davacının talep edebileceği miktarın kalmadığı anlaşılmakla, davanın reddine ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.