İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/343 K.2020/282

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2019/343 Esas

KARAR NO: 2020/282

DAVA

Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)

DAVA TARİHİ : 08/10/2019

KARAR TARİHİ : 30/06/2020

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ------ sigortalı--------- malik ve işleteni olduğu --- plakalı aracın, ---- tarihinde davacıya ait --------plakalı araca çarpmak suretiyle ----------- ilçesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, mevcut kazada davalıya sigortalı aracın sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde %100 asli kusurlu olduğunu, davacıya ait araçta hasar tespiti ilk olarak davalı------ şirketinin atadığı eskprer tarafından yapıldığını, düzenlenen eksper raporunda hasarlanan parçaların eksik ve hatalı tespit edildiğini, orijinal parça yerine eşdeğer ya da yan saanayi parça kullanıldığını,

parça fiyatlarının düşük hesaplandığını, parça fiyatları üzerinden haksız ve hukuka aykırı iskonto yapılarak davacının mağdur edildiğini, davacının orijinal parça ile değilişm yapılmasını talep etme hakkının bulunduğunu,

davacıya ait araçta davaya konu kaza sebebiyle oluşan hasar bedelinin ödenmesi amacıyla davalı şirkete ------- tarihinde yazılı başvuru yapıldığını ancak herhangi bir ödeme yapılmadığını beyan ile fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla kaza sebebiyle oluşan hasar onarım ve değer kaybı alacağının --------- ticari işlerde uygulanan en yüksek temerrüt faiz oranı üzerinden ve kaza tarihinden kabul görünmez ise ihtar tarihinden itibaren işletilecek en yüksek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tazminini, vekalet ücretinin de davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı tarafın davasında davalı ------- -- olduğu iddia olunan ---- plakalı aracın ---- tarihinde davacının ilgili bulunduğu --------- plakalı araçla çarpışması ile meydana gelen trafik kazasında zarar uğradığından bahisle eksik ödendiği iddia olunan değer kaybı tazminatı talep ettiğini, kabul anlamnına gelmemek üzere dava konusu ------ plakalı aracın davalı nezdinde ------- numaralı trafik poliçesi ile sigorta olduğunu, davacıya dava öncesi -------- hasar bedeli tazminatı ödendiğini, fakat araç --------- geçtiği için değer kaybı tazminat talebi reddedildiğini,

davacı ------- işletenin ilgili kanun gereğince sorumlu olduğu hallerde sigortanın kusuru oranında ve teminat limiti dahilinde sorumlu olacağını, davacının hasar bedeli ve değer kaybı nedeniyle uğradığı zarara ilişkin iddialarını somutlaştırmamış olup huzurdaki başvurunun öncelikle usulden reddi gerektiği zarar gördüğü iddia olunan aracın değer kaybı tazminatı talep şartlarına uygun olması gerektiğini, zarar gördüğü iddia olunan aracın değer kaybı tazminatı talep şartlarına uygun olması gerektiğini beyan ile davacıya dava öncesi gerçek zarar bedeli ödenmiş olduğundan hasar bedeli dava ve talebin reddini,

dava konusu aracın km si -------- geçmiş olması sebebiyle değer kaybı tazminat talebinin reddini, savunma haklarının gereği gibi yerine getirilebilmesi için yine dava sürecinde alınacak diğer bilirkişi raporlarının tebliğini, nihayetinde usul ve veya esas sebepleri bakımından davanın reddini ve yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini beyan etmiştir.

Kusur ve Hasar Tespiti yönünden alınan------tarihli bilirkişi raporuna göre; kusur yönünden davalı tarafa sigortalı araç sürücüsü dava dışı---------- plakalı araç sürücüsü -------- %100 kusurlu olduğu, dava dışı ----- kusursuz olduğu, ------ plaka sayılı dava konusu otomobil sürücüsünün kusursuz olduğu, -------- plaka sayılı otomobil sürücüsünün %100 kusurlu olarak tespit edildiği, -------kusur durumu ile bilirkişi tarafından tespit edilen kusur durumunun uyumlu olduğu,

Hasar yönünden --- plaka sayılı ------ marka tip ------- model aracın toplam hasar tutarının ------- olabileceği, davalı sürücünün ---------- %100 kusur oranına isabet eden tutarın kaza tarihi itibariyle kusur oranının ---hasar tutarı x %100 kusur oranı=------- olabileceği,davalı------ tarafından aracın maliki davacı ---- ödenmiş olduğu, kalan bakiyenin -------- olduğu,

değer kaybı yönünden davacı tarafın ----- plaka sayılı ---------- marka tip ----- model aracında dava konusu ---- tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle ------- Adliye Mahkemesi ------------numaralı kararı doğrultusunda aracın km si de ------- dikkate alındığında -------------- tebliği ekinde yer alan tablo kullanılarak yapılan hesaplamaya göre sonuç negatif çıktığından değer kaybı oluşmadığı yönünde rapor alındığı anlaşılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklanan hasar nedeniyle meydan gelen onarım bedeli ve değer kaybı istemine ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, ------------------------A-1. maddesinde de,

“sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Aynı kanunun 91. Maddesinde ise “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere ----------yaptırmaları zorunludur.” şeklinde belirtilmiştir.

Sorumluluk sigortaları TTK.nın 1473. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. “(1) Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.” şeklinde belirtilmiştir.

Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, ------------; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir ------------------

2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.

Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.

Bir zarar sigortası türü olan------------- işletenin sorumluluğunu yine ancak sorumlu olduğu çerçevede karşılamakla yükümlüdür. Bu bakımdan ------------ ile işletenin poliçe limiti dahilinde tazminat sorumluluğunu yüklenen sigorta şirketi gerçek zarardan, işletenin ve eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında sorumlu tutulabilecektir -------------

Türk Ticaret Kanunu'nun 1409. maddesine göre de oluşan rizikolardan sigortacı sorumlu olduğundan kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir. Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de, sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise, bu oluş şeklinin ------------ maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olması gerekmektedir.

İlkeler yukarıda anlatılan şekilde olmakla birlikte, sigortalı, ------------- maddesi uyarınca rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmediği veya iyi niyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu teminat içinde kalmış gibi ihbar ettiği somut delillerle kanıtlanırsa, ispat külfeti yer değiştirip sigortalıya geçer.

2918 sayılı -------------- maddesine göre işletenlerin, bu Kanun'un 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur. Aynı Kanun'un 85/1. maddesinde ise bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı düzenlenmiştir.

Kaza tarihinde yürürlükte olan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 162/1.maddesine göre müteselsil borçlulardan her biri, alacaklıya karşı borcun tamamından sorumludur . Aynı Kanun'un 163.maddesine göre borç tamamen ifa edilinceye kadar alacaklıya karşı bütün borçluların sorumluluğu devam eder. Alacaklı, borçluların birinden, bir kısmından veya hepsinden alacağını talep etme ve dava açma hakkına sahiptir.

Yukarıda belirtilen KTK'nın 85 ve 91. maddelerindeki düzenlemeler gereğince trafik kazası sonucu oluşan maddi zararlardan işleten, sürücü ve trafik sigortacısı zarar görene karşı müteselsilen sorumludur. Zarar gören davacı, BK'nın 162 ve 163 maddesi gereğince müteselsil sorumluların hepsine karşı dava açabileceği gibi bunlardan sadece birine karşıda tazminat davası açabilir.

Davalı -----davacıya ait ----- plakalı araca çarpan ----- plakalı aracın --------- tarihleri arasını kapsamaktadır. Kaza ---- tarihinde gerçekleşmiş olup davacı tarafından davalı ------ tarihinde ihtar gönderildiği, ihtarın ------- tarihinde davalı tarafa tebliğ edildiği ve ihtarda davalı tarafa ödeme için --- gün süre verildiği, davalı tarafın ise ----- tarihinde ---------- ödeme yaptığı anlaşılmıştır.

Usul ve yasaya uygun bilirkişi raporunda meydana gelen kazada davalının sigortalısının 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 47/d, 53/a, 84/f maddelerini ihlal etmek suretiyle %100 kusurlu olduğu, davacıya ait aracın sürücüsünün kusursuz olduğu, davacıya ait araçta ----------- hasarın meydana geldiği, davalı tarafından yapılan ödeme düşüldükten sonra ------bakiyenin kaldığı, ------------ tebliği ekinde yer alan tabloya göre yapılan hesaplamada araçta değer kaybının oluşmadığının belirtildiği görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı, usul ve yasaya uygun bilirkişi raporu bir bütün olarak değerlendirildiğinde davanın kısmen kabulü yolunda aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Ancak, trafik kazaları esas itibariyle haksız eylem sayılan hallerden olmakla birlikte, sigortacı bakımından temerrüdün bu tarihte oluştuğunun kabulü mümkün değildir.

Sigortacının tazminat giderim yükümlülüğünü düzenleyen KTK'nın 99/I. maddesi hükmü uyarınca, sigortacı maddede belirtilen belgelerin iletildiği tarihten itibaren 8 iş günü sonrasında temerrüde düşer. Davadan önce böyle bir başvurunun bulunmaması halinde ise zararın tamamı için dava tarihinde temerrüde düşmüş sayılır.

Zarar gören, talebine ilişkin olarak temerrüt tarihinden itibaren faiz isteme hakkına sahiptir.----------- Bu sebeple davacı tarafın faiz talebinin temerrüt tarihinden itibaren işletilmesine karar vermek gerekmiştir.

Dosyada mevcut sigorta poliçesi örneği ve tescil bilgileri incelendiğinde davalının sigortalısına ait aracın ---- marka ---olarak belirtildiği, kullanım amacının ------ olması nedeniyle ticari faize hükmedilmesine ---------------- karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KISMEN KABULÜNE, ----hasar bedelinin temerrüt tarihi olan ------ tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2-Değer kaybına ilişkin talebin reddine,

3-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 164,61-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 83,85-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 80,76-TL harcın davalıdan alıarak alınarak hazineye irad kaydına,

4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 2.409,73-TL vekalet ücretinin davalıdan alıarak alınarak davacıya verilmesine,

5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 10,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak alınarak davalıya verilmesine,

6-Davacı tarafından yapılan; 44,40-TL Başvuru Harcı, 44,40-TL Peşin/nisbi Harcı, 39,45-TL Islah Harcı, olmak üzere toplam 128,25TL harcın davalıdan alıarak alınarak davacıya verilmesine, ,

7-Davacı tarafından yapılan; 900,00-TL Bilirkişi ücreti, 57,90-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 957,90-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 953,94-TL lik kısmanın davalıdan alıarak alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,,

8-Davacı tarafça dosyaya yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili davacıya iadesine,

Dair, davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar KESİN olmak üzere açıkça okundu, usulen anlatıldı.30/06/2020