İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/515 K.2020/291

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2019/515 Esas

KARAR NO: 2020/291

DAVA

Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali)

DAVA TARİHİ: 24/10/2019

KARAR TARİHİ: 01/07/2020

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davacı şirketin pay sahibi olduğunu, müvekkilinin bilgi alma ve inceleme taleplerinin engellenmesi amacıyla-------- yönetiminden uzaklaştırıldığını,------ şirket paylarının %10unu devralmasının ardından, şirket ana sözleşmesi esaslı şekilde değiştirilerek şirketin yönetim kurulu üyelerinin ne şekilde belirleneceği, ------ hususlar tespit edildiğini, bununla eş zamanlı olarak,---------- tarihinde şirket ortakları arasında benzer hükümlere yer veren bir ------- imzalandığını, bu dönemden sonra da müvekkilinin ve diğer iki kurucu ------------- kalmaya devam ettiğini,

ancak--------de bir temsilcisi de yönetim kurulunun --- üyesi olduğunu, şirketin, üç kurucu ortaktan herhangi ikisinin atacağı müşterek imza ile temsil edilmeye devam ettiğini ancak,---- sonundan itibaren şirket ortak ve ---------- üyelerinden --------------müvekkilini şirket yönetiminden dışladığını, şirket kaynaklarını kendi kişisel menfaatlerine kullandığını, rekabet yasağını ihlal ettiklerini ve şirketi kötü yönettiğini ve müvekkilimin bu husustaki uyarıları da dikkate alınmadığını, şirketin müvekkilinin dışında kalan diğer ortakları, son olarak,

bu davanın konusunu oluşturan ------- müvekkilinin şirket yönetim kurulu üyeliğini pay çoğunluğuna sahip olmalarından yararlanarak sona erdirdiklerini, müvekkilinin -------- üyeliğinden azledildiği tarihten beri bilgi alma taleplerini davalı şirkete birçok kere, ---------- istinaden ihtaren bildirdiğini ancak bu taleplerinin davalı şirket tarafından sebepsiz sürüncemede bırakıldığını, gerekçesiz olarak eksik karşılanmış veya reddedildiğini, bu durum da bilgi alma ve inceleme hakkımızın etkin bir şekilde kullanılmasını imkânsız hale getirmekte böylece müvekkilinin pay sahibi olduğu şirketinden uzaklaştırmakta olduklarını, müvekkilinin,

-------- yevmiye numaralı son ihtarnamesinde, bu defa tüm güncel taleplerini birleştirmiş ve tek bir ihtarname çatısı altında, bu defa Türk Ticaret Kanunu m. 437/5e istinaden doğrudan davalı şirket yönetim kuruluna bildirdiğini, iş bu ihtarnamenin --------- tarihinde davalı şirket yönetim kuruluna ulaştığını ancak taleplerine ilişkin olarak makul süre içerisinde henüz tarafımıza dönüş yapılmadığını, TTK m. 437/5 uyarınca, bilgi alma veya inceleme talebi cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bilgi alamayan pay sahibinin,

bilgi alma veya inceleme başvurusunun reddini veya talebin cevaplanabilmesi için gerekli makul sürenin tamamlanmasını müteakip ----- içerisinde dava yoluna başvurması gerekmekte olduğunu,. müvekkilinin ------ yevmiye numarası ile davalı şirket yönetim kuruluna bildirdiği talepleri --------- tarihinde davalı şirket yönetim kuruluna ulaştığını ancak makul süre içerisinde cevaplanmadığından,

talebimizin mahkeme kanalıyla icraen gerçekleştirilmesi gerekli hale geldiğini tüm bu nedenlerle müvekkilinin bilgi alma ve inceleme hakkının kullanmasına ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın ve davacının bilgi alma ve inceleme hakkına ilişkin tüm taleplerinin usulden ve esastan reddine, kötü niyetli davacı hakkında HMK'nın 329. Maddesinin uygulanmasına ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce; ---- Noterliği'nin ----- tarih ve ---yevmiye nolu, ---- tarih ve ----yevmiye nolu ihtarnameleri ve tebliğine ilişkin evraklar ile ---------------- sicil dosyası celp edilerek incelenmiştir.

Dava, TTK 437 ve devamı maddeleri gereğince bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılması istemine ilişkindir.

------ pay sahibinin bilgi alma ve inceleme hakkını düzenleyen TTK'nın 437/1. maddesi uyarınca; ------------- yıllık faaliyet raporu, denetleme raporları ve -------- kâr dağıtım önerisi,---------- en az onbeş gün önce, şirketin merkez ve şubelerinde, pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulur. Bunlardan finansal tablolar ve konsolide tablolar bir yıl süre ile merkezde ve şubelerde pay sahiplerinin bilgi edinmelerine açık tutulur. Her pay sahibi, gideri şirkete ait olmak üzere gelir tablosuyla bilançonun bir suretini isteyebilir.

Aynı maddenin ikinci fıkrasına göre ise; pay sahibi genel kurulda, yönetim kurulundan, şirketin işleri; denetçilerden denetimin yapılma şekli ve sonuçları hakkında bilgi isteyebilir. Bilgi verme yükümü, 200 üncü madde çerçevesinde şirketin bağlı şirketlerini de kapsar. Verilecek bilgiler, hesap verme ve dürüstlük ilkeleri bakımından özenli ve gerçeğe uygun olmalıdır. Pay sahiplerinden herhangi birine bu sıfatı dolayısıyla genel kurul dışında bir konuda bilgi verilmişse, diğer bir pay sahibinin istemde bulunması üzerine, aynı bilgi, gündemle ilgili olmasa da aynı kapsam ve ayrıntıda verilir. Bu hâlde yönetim kurulu bu maddenin üçüncü fıkrasına dayanamaz.

Anılan maddenin devamında ise; Bilgi verilmesi, sadece, istenilen bilgi verildiği takdirde şirket sırlarının açıklanacağı veya korunması gereken diğer şirket menfaatlerinin tehlikeye girebileceği gerekçesi ile reddedilebilir. Şirketin ticari defterleriyle yazışmalarının, pay sahibinin sorusunu ilgilendiren kısımlarının incelenebilmesi için, genel kurulun açık izni veya yönetim kurulunun bu hususta kararı gerekir. İzin alındığı takdirde inceleme bir uzman aracılığıyla da yapılabilir.

Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Başvuru basit yargılama usulüne göre incelenir. Mahkeme kararı, bilginin genel kurul dışında verilmesi talimatını ve bunun şeklini de içerebilir. Mahkeme kararı kesindir.

Bilgi alma ve inceleme hakkı, esas sözleşmeyle ve şirket organlarından birinin kararıyla kaldırılamaz ve sınırlandırılamaz.

Madde metninden açıkça anlaşıldığı üzere, pay sahibi bilgi alma ve inceleme hakkını genel kurul toplantısında ileri sürmelidir. Söz konusu hakkın --------dışında kullanılabilir olması da yine ----------- ileri sürülmesi sonrasında mümkündür.

Mahkememizce tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde, davacı tarafın bilgi alma ve inceleme hakkını kullanabilmek amacıyla davalı şirkete noter yoluyla ihtar gönderdiği, ancak söz konusu hakkını genel kurulda kullanmadığı, dava tarihinden sonra davalı şirketin olağan ---------- yapıldığı, davacı tarafın bu genel kurulda TTK'nun 437. maddesi uyarınca bilgi alma ve inceleme talebinde bulunma hakkının doğduğu, dolayısıyla kanunda yazılı şekli şartların oluşmadığı sonuç ve kanaatiyle davanın reddi yönünde aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.