İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/297 K.2022/132

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/297 Esas

KARAR NO : 2022/132

DAVA

İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 07/10/2019

KARAR TARİHİ: 25/02/2022

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının ---tarihinde----alacağı talebi ile kambiyo senetlerine mahsus icra takip başlattığını, takip tarihi itibari ile davacının iş bu takip talebine konu--- borcu bulunmadığını, müvekkilinin---- bedelli senet verdiğini, davacı bu senet borcunu ödemiş ve senetten bakiye borcu --- kaldığını, --- de davacı icra takibinden habersiz --- borcunu davalıya ödediğini, tüm bu nedenlerle açılan davanın kabulü ile davacının icra takibi senetten dolayı ---borçlu olmadığının tespit edilmesini, davalının icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın icra takibinden sonra müvekkilinin ------- ödediğini, müvekkilinin oğlunun taraflar arasındaki ticari ilişkiyi ve bakiye borcu bilmediğini, davacı tarafın temsil ve imza yetkisi olmayan --- tediye makbuzu adı altında bir belge imzalattığını bu belgede de bakiye borç olarak ---- bakiye kaldığını beyan ettiğini iddia ettiğini,------- davacı borçlunun adresine ilk defa haciz işlemi için gidildiğinde davacının tek yetkilisi ve tek hissedarı olduğu---sunulduğunu ve istihkak iddia edildiğini, müvekkilinin davacıdan -----asıl alacağı bulunduğunu, kambiyo senedi ile de ispatlandığını tüm bu nedenlerle açılan davanın reddine yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasıdır. Mahkememizin ----sayılı kararı ile kaldırılarak mahkememizin yukarıdaki esas numarasına kaydedildiği anlaşılmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Bilirkişi tarafından alınan raporda özetle; davacı yanın ortağı ve temsilcisi olduğu davadışı ----- defterlerinin---- gereğince yasal ve usulüne uygun tutulduğu, açılış ve tasdiklerinin süresinde yapıldığı, mahusabe usul ve tekniğine uygun tutulup kazıntı ve silintiye rastlanamadığı, ticari defterlerin süresinde kapanış tasdiklerinin yapıldığı, ticari defterler ve dayanağı belgeleri yardımcı defterlerin birbirini teyit etmesi nedeni ile delil niteliğine haiz olabileceği, davacı tarafça ibraz edilen dava dışı şirkete ait defterlerde davalının herhangi bir hak ve alacağının olmadığı,

davalı vekilinin inceleme de hazır olmasına karşı "defterlerimizi sunmayacağız" şeklinde beyanda bulunduğu, davalı ------ sunulduğu ancak söz konusu yılık gelir vergisi beyannamesi içerisinde iş bu dava konusu ile ilgil herhangi bir tespitin yapılamadığı, davacının iş bu dava da beyanında mal alım satımı için davalı tarafa --- verildiği beyan etmek sureti ile mal alımını kabul ettiği ayrıca beyanında --- kaldığını beyan etmesine karşın ----şekilde ödendiğine dair açıklama yapmadığı,

Yine beyanlarına göre ---davalı tarafa --- ödeme yaptığını ve kalan bakiyenin de --- kaldığını beyan ettiği, İş bu beyan ile ilgili sunulan tediye makbuzunda ---imzasının olduğu, -- tarihli tediye makbuzunda -- senetten kalan --- açıklamasının olduğu, --- -- düzenlendiği --tarihinde davalı----- çalıştığı, dava dışı defterlerde davaya konu davalı alacağı ve davacı borcu ile ilgili herhangi bir kayda rastlanılmadığı, davacı ve davalı tarafın kendi ticari defter ve belgelerini sunmadıklarının belirlendiği dava dosyası kapsamına göre davacının senet karşılığı mal ve/veya hizmeti satın aldığına dair kabulünün olduğu,

----- tutarında ki tediye makbuzu haricinde senedin bakiyesinin ne şekilde ödendiğini ispat edici mahiyette vesaik sunmadığı, davacının iş bu davada ki istirdat talebinin reddinin gerektiği, mahkemenin --- tarihli tediye makbuzunda ki açıklamayı tek başına delil olarak kabul etmesi halinde ise davacının --- tarihinde yaptığı --- ödeme sonrasında davalı tarafa borcunun kalmadığı gibi davalı taraftan--- alacaklı kalacağı,--- tek başına delil olarak kabılü halinde iş bu istirdat davasında davacının --- sonrasında davacının kabulünde olan ancak dosya kapsamında tarihi belirlenemeyen ----- ödemesini istirdadının gerekeceği,

İş bu istirdat tutarından ise davalının yaptığı hacizlerden dolayı yapmış olduğunu iddia ettiği ancak ödeme belgeleri sunulu olmayan haciz masraflarının ise düşülmesinin gerekeceği, hususlarını beyan ve rapor etmiştir.

İstirdat davası İİK 72/7. maddesinde düzenlenmiştir. Kendisine karşı icra takibi yapılmış olan borçlu, ödeme emrine itiraz etmemiş veya itiraz etmiş olup da, itirazının icra mahkemesince kaldırılmış olması nedeniyle kesinleşen icra takibi ile ve menfi tespit davası da açmaması sonucu, gerçekte borçlu olmadığı bir parayı ödemek zorunda kalırsa, ödemiş olduğu paranın kendisine geri verilmesi için alacaklıya karşı istirdat davası açabilir.

İstirdat davasında, icra takibi sırasında sebepsiz olarak ödenmiş olduğu iddia edilen paranın geri verilmesi istenir.

İstirdat davasının açılması için ilk şart, geri verilmesi istenen paranın icra takibi sırasında, borçlunun ödeme emrine itiraz etmemesi veya itiraz etmiş olmasına rağmen itirazın kesin olarak kaldırılmış olması nedeniyle kesinleşmiş olan icra takibi dolayısıyla, nakten yada malların haczedilip satılması suretiyle cebri icra tehdidi altında ödenmek zorunda kalınmış olması gerekir. İkinci şart ise, borçlu olmadığı bir paranın cebri icra tehdidi altında ödenmek zorunda kalınmasıdır.

İcra İflas Kanununun 72. maddesinde öngörülen istirdat davası, TBK'nun 77 ve devamı maddelerinde öngörülen istirdat ----davasının özel bir türü olup, bu nedenle kendine has özellikler taşır.

Somut olayda davacı taraf davalı ile ticari ilişkisi kapsamındaki davacı yanını davalıya mal satımı karşılığında davalı yana ------ bono verdiği davacı yanın icra takibinden habersiz kısmi ödeme yaptığı akabinde haciz tehdidi altında yine ödeme yaptığı icra dosyasına fazla ödenen bedelin tespiti ile icra tehdidi altında ödenen bedelin istirdatını talep ettiği görülmüştür.

Somut olayda davacı ve dava yanın ticari defterlerini ibraz etmediği; tüm dosya kapsamına göre davacının icra tehdidi altında mükerrer ödeme yaptığını ispat edemediği, ispat yükünün davacı yanda olduğu ancak dosyaya ibraz edilen tediye makbuzda da davaya konu bononun vade tarihi yahut keşide tarihinin belirtilmediği bu nedenle söz konusu ödemenin davaya konu bonunun bakiye ödenmesine yönelik olduğunun yargılama kapsamında ispat edilemediği ayrıca dava dışı şirket kayıtlarında da ödemeye yönelik herhangi bir kayda rastlanmadığı ayrıca davacı yanın yemin deliline de dayanmadığı dikkate alındığında davacı yanın üzerine düşen ispat yükünü yerine getiremediği anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir