İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/367 K.2026/26

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/367 Esas

KARAR NO: 2026/26

DAVA

Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 02/04/2021

KARAR TARİHİ: 09/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin anlaşma yaptığı bankalar için gayrimenkul değerleme raporu düzenlediğini, davalı ---- ise müvekkili şirket lehine bu gayrimenkul değerleme raporlarının hatalı olması ve bankanın zarara uğraması tehlikesine karşı ----- poliçe ile mesleki sorumluluk sigortası düzenleyerek bu tür zararları karşılayacağına dair teminat verdiğini,--- tarihinde tarihinde müvekkili tarafından tanzim edilen ----- banka referans numaralı rapor sunulduğunu, ancak raporun banka tarafından hatalı bulunması üzerine müvekkilinden bu hatalı rapor nedeniyle ------- tahsil edildiğini,

müvekkilinin--- tarihli dilekçe ile davalıya başvuruda bulunularak --- hasarın ödenmesini talep ettiğini ve -----hasar no’lu dosyasının açıldığını, ancak bu güne kadar müvekkiline ödeme yapılmadığını, davalı tarafından hasar ödemesinin eksik evrak gerekçesi ile yapılmadığını belirterek,--- başvuru tarihi olan ---- tarihinden itibaren ticari (reeskont avans ) faizi, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı----- müvekkil şirket nezdinde ----- kapsamında teminat altına alındığını, Müvekkil şirket nezdinde düzenlenen ---- poliçede olay başı teminat limiti ---- sınırlı olup her bir hasarda ------ tenzili muafiyet uygulanacağı belirtildiğini Teminat limitini bildirmemiz hiçbir şekilde kabul anlamına gelmediğini Yargılama esnasında müvekkil şirketin poliçeden kaynaklanan teminat limiti ve uygulanması gereken muafiyetin dikkate alınması gerektiğini, Muafiyet bedeli, Sigortalı ile Sigortacı arasında özel olarak hükme bağlanmış olup tam iki taraflı sözleşme niteliğinde olan poliçeye bu husus derç edilmiştir ve taraflarca karara bağlandığını,

davacı taraf, hasar incelemesi için gerekli bilgi ve belgeleri müvekkil şirkete iletmediğini, talebin poliçe vadesine girmemesi nedeniyle teminat dışı olduğu yönündeki beyanlarımıza halel gelmemek üzere hasarın teminat dışı olmadığı ihtimalinde dahi poliçede yer alan 10. maddeye göre zarar hesabının yapılması ve doğrudan mesleki hatayla ortaya çıkan illiyet ilişkisinin tespit edilmesi gerektiğini, söz konusu satışın icra iflas kanunu kapsamında düzenlenen kıymet takdiri ve ihale şartlarını taşıyıp taşımadığı hususlarının da incelenmesi gerektiğini,

gayrimenkul değerleme mesleki sorumluluk sigortası genel şartlarında yer alan teminat dışı haller dikkate alınması gerektiğini, davacının faize ilişkin talepleri de haksız ve yersiz olup faize ilişkin taleplerin de reddi gerektiğini, zamanaşımı, görevsizlik ve husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine yargılama sırasında müvekkilimizin poliçe limiti ve muafiyet tutarlarının gözetilmesine yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesine beyan ve talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle,Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasıdır. ------- sayılı yetkisizlik kararı ile dosya mahkememize gönderilmekle, mahkememizin yukarıda esas sırasına kaydı yapıldığı anlaşıldı. Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişi heyeti tarafından alınan ---- tarihli raporda özetle.

Hasar bedeli olarak belirtilen -----nasıl, neye göre hesaplandığı dosyada mevcut evraklar üzerinde tespit edilemediği, Dava konusu iddianın ispata muhtaç kaldığı ve TMK m. 6 uyarınca davacı tarafın dayandığı olguların varlığını ispatla yükümlü olduğu, hususları beyan ve rapor edilmiştir. Bilirkişi heyeti tarafından alınan ------ tarihli raporda özetle.

Dava konusu taşınmazın, ---- tarihli Ekspertiz raporunda; ----alanlı ve tarla vasıflı taşınmazın olduğu anlaşıldığı, Metrekare güncel satış değeri ------- olarak emsallerden faydalanılarak bulunduğu - Eksper rapor tarihi onayı Nisan 2016 için metrekare değeri--------- olarak hesaplandığı Raporda yapılan hesaplamalar ve bilgiler ışığında eksper rapor metrekare değerinin en yakın değer olduğu anlaşıldığı İcra Müdürlüğü tarafından yaptırılan değerlemede, taşınmazın metrekare satış değeri 25,- TLAm2 olarak tespit edilmiş olup,

ekspertiz rapor tarihi olan 2016 yılındaki Kurtuluş caddesi emlak vergisine esas sokak rayiç değerinin 31,32TL/m2 olduğu öğrenildiği Dolayısıyla bilirkişi raporunda metrekare satış değeri, emlak vergisine esas sokak rayiç değerinin altında kaldığı - Ayrıca --- tarihli 1. Açık Arttırmada taşınmaz ---- ihale edilmiş ve satış kesinleşmiştir. Metrekare satış fiyatı ------TL/m2'dir. İhale sonucu taşınmazın 40,-TL/m2'den satışının yapılması mümkündür.

Ancak bu gerçek değeri yansıtmamakta olup, ihale sonucu ulaşılan değerdir.

İhale tarihi 2018 yılında ise sokak rayiç değerinin 48,77TL/m2 olduğu öğrenildiği Dolayısıyla ihale tarihindeki metrekare satış değeri, emlak vergisine esas sokak rayiç değerinin altında kaldığı -----Ekspertiz tarihinin davalı sigortacının düzenlediği Mesleki Sorumluluk Poliçesi sigorta süresi ---- dahilinde olduğu Poliçe 4. Sayfasında aşağıda görüleceği üzere, olay başı teminatın ---- olduğu, her bir hasarda ---muafiyet uygulanacağı, geriye dönük işlerliğin 4 yıl ---- olduğu,

Bu durumda davadışı bankaya ödenmiş olan --- tazminat tutarının kadri maruf olması halinde, davalı sigortacının --- muafiyetin tenzili sonrası ---- tazminat borcu olabileceği hususları beyan ve rapor edilmiştir.

Bilirkişi heyeti tarafından alınan ---tarihli ek raporda özetle, Dava konusu taşınmazın, ----tarihli Ekspertiz raporunda; ------- alanlı ve tarla vasıflı taşınmazın olduğu anlaşıldığı, Metrekare güncel satış değeri ----olarak emsallerden faydalanılarak bulunduğu, Eksper rapor tarihi onayı Nisan 2016 için metrekare değeri ----olarak hesaplandığı Raporda yapılan hesaplamalar ve bilgiler ışığında eksper rapor metrekare değerinin en yakın değer olduğu anlaşıldığı İcra Müdürlüğü tarafından yaptırılan değerlemede, taşınmazın metrekare satış değeri 25,- TLAm2'dir.

2018 yılındaki Kurtuluş caddesi emlak vergisine esas sokak rayiç değerinin 48,77TL/m2 olduğu öğrenilmiştir. Dolayısıyla icra müdürlüğü'nün bilirkişi raporunda metrekare satış değeri, emlak vergisine esas sokak rayiç değerinin altında kaldığı - Ayrıca 28.06.2018 tarihli 1. Açık Arttırmada taşınmaz-------- ihale edilmiş ve satış kesinleşmiştir. Metrekare satış fiyatı 40.00,-TL/m2'dir.

Bilirkişi raporunda metrekare satış değeri 25,-TL/m2 tespit edilmiş olup, ihale sonucu taşınmaz 40,-TL/m2'den satıldğıı Ancak bu gerçek değeri yansıtmamakta olup, ihale sonucu ulaşılan değerdir.

İhale tarihi 2018 yılında ise sokak rayiç değerinin 48,77TL/m2 olduğu hem İpsala belediyesi resmi internet sitesinden, hem de İpsala Belediyesi tarafından sunulan emlak beyanlarından tespit edildiği Dolayısıyla kök rapordaki tespitte ihale tarihindeki metrekare satış değeri, emlak vergisine esas sokak rayiç değerinin altında kaldığı ----Ekspertiz tarihinin davalı sigortacının düzenlediği Mesleki Sorumluluk Poliçesi sigorta süresi---- dahilinde olduğu, Poliçe 4. Sayfasında aşağıda görüleceği üzere, olay başı teminatın 500.00.-TL olduğu, her bir hasarda 30.000.-TL muafiyet uygulanacağı, geriye dönük işlerliğin 4 yıl----olduğu,

Bu durumda davadışı bankaya ödenmiş olan 73.062,20 TL tazminat tutarının kadri maruf olması halinde, davalı sigortacının 30.000.-TL muafiyetin tenzili sonrası 43.062,20 TL tazminat borcu olabileceği, hususları beyan ve rapor edilmiştir. Bilirkişi heyeti tarafından alınan 10/11/2025 tarihli ek raporda özetle.

Poliçe 4. Sayfasında aşağıda görüleceği üzere, olay başı teminatın 500.000.-TL olduğu, her bir hasarda 30.000.-TL muafiyet uygulanacağı, geriye dönük işlerliğin 4 yıl (sigortacının sorumluluk başlangıcı 21.08.2010) olduğu, Bu durumda davadışı bankaya ödenmiş olan 73.062,20 TL tazminat tutarının yukarıda hesap edilen 167.895,23 TL'den düşük olması nedeni ile davalı sigortacının sorumluluğunun poliçe muafiyeti olan 30.000.-TL'nin tenzili sonrası 43.062,20 TL olabileceği ancak,

Gayrimenkul Değerleme raporu hazırlayan Gayrimenkul Değerleme Uzmanlarının 3 Yıl tecrübe artına ve ----- Lisansına sahip olmaları gerekmektedir --------- sayılı ilke kararı), Bu nedenle-------- davacı tarafça düzenlenen Gayrimenkul Değerleme Raporunun İlkesel olarak uygun olmaması,

tecrübe şartının tamamlanmamasına bağlı olarak riskin gerçekleşmesinin öngörülemez faktörlere dayanmaması nedeni ile davalı sigortacının tazminat yükümlülüğü bulunmadığı (Sigortacılıkta riskin ani, beklenemedik ve/veya öngörülemez olma ilkesi) Diğer taraftan davadışı bankanın, dava konusu gayrimenkulün satış tutarının, gerek davalı eksperinin, gerek kurulumuzca tespit edilen rayiç tutardan düşük olmasına bağlı olarak, bankanın yapmış olduğu (icrai satış) rayiç tutardan daha düşük bir tutara satış tercihinin hukuki Münakaşasının ve taktirinin mahkememize ait olduğu hususları beyan ve rapor edilmiştir.

Bir davada çekişmeli olguların kimin tarafından ispat edilmesi gerektiği konusuna, ispat yükü denir. Her iki taraf da ispat yükünün kime düştüğünü gözetmeden delil göstermişler ise bu halde hâkimin ispat yükünün hangi tarafa düştüğünü araştırmasına gerek yoktur.

Çünkü hâkim, ilk önce tarafların gösterdikleri delilleri incelemekle yükümlüdür.İki tarafın (veya bir tarafın) gösterdiği deliller ile davaya ilişkin bütün çekişmeli olgular aydınlanmış ise yine ispat yükünün hangi tarafa düştüğünü araştırmakta bir yarar yoktur. Buna karşılık, gösterilen delillerin hâkime dava hakkında tam bir kanaat vermemesi halinde, ispat yükünün hangi tarafa düştüğünün tespit edilmesinde yarar vardır.

Delillerin davayı etkileyecek çekişmeli hususlarda gösterileceği ve ispat faaliyetinin çekişmeli vakıalar için söz konusu olduğu hususu göz önünde bulundurulmalıdır --------Türk Medeni Kanunun 6. maddesinde “Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.” denilmiştir.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “İspat yükü” başlıklı 190. maddesinde ise bu düzenlemeye paralel bir düzenleme getirilmiştir. Anılan maddede “İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.” denilmiştir.

İspat yükü ilk önce kural olarak davacıya düşer; yani davacı davasını dayandırdığı olguları ispat etmelidir. Hâkimin kendisine ispat yükü düştüğünü bildirdiği taraf, uyuşmazlık konusu olguyu ispat edemezse davayı kaybeder. O taraf davacı ise davası reddedilir, davalı ise mahkûm edilir. Kendisine ispat yükü düşmeyen taraf, karşı (kendisine ispat yükü düşen) tarafın iddiasını (olguyu) ispat etmesini bekleyebilir.

Kendisine ispat yükü düşen taraf iddiasını ispat edemezse, diğer (kendisine ispat yükü düşmeyen) tarafın onun iddiasının aksini (hilafını) ispat etmesine gerek yoktur; o olgu ispat edilmemiş (yani dava bakımından yok) sayılır.Somut olayda, tüm dosya kapsamı ile bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde tazminat talebine konu edilen davaya konu Gayrimenkul Değerleme raporu hazırlayan Gayrimenkul Değerleme Uzmanlarının 3 Yıl tecrübe şartına ve ------Lisansına sahip olmaları gerekmektedir -----,

ekspertiz raporu ekindeki lisans belgesi incelenmiş olmakla ----- tarihli davacı tarafça düzenlenen Gayrimenkul Değerleme Raporunun İlkesel olarak -----kararına uygun olmaması, ve kurul tarafından belirlenen 3 yıllık tecrübe şartının tamamlanmamasına bağlı olarak davalı sigortacının tazminat yükümlülüğü bulunmadığı ispat yükünün davacı tarafta bulunduğu, davacının bu iddiasını dosya kapsamındaki delillerle ispatlayamadığı anlaşılmakla, tüm bu nedenlerle usul ve yasaya uygun bilirkişi raporundaki teknik tespitler esas alınarak davanın reddine karar verilmiştir.