İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/750 K.2022/681

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/750 Esas

KARAR NO : 2022/681

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ : 09/10/2022

KARAR TARİHİ : 10/10/2022

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı dava dilekçesinde özetle; müvekkili olan şirketin elinde----- seri numaralı,------- olan çekin -------------- tarihinde müvekkili şirketle ---- başkaca bir şirkete teslim edilmek üzere götürülürken taşınan dosya içerisinden düşerek kaybolduğunu, çekleri kaybeden müvekkili şirket --- ---- verildiğini, bu ifadede yer alan müvekkili şirketin lehtar olduğu iki çek için dava açılmış olup çeklerin iptali konusunda karar verildiğini, keşidecisinin müvekkil şirket olduğu,----- seri numaralı,------------- tarihinde karar verildiğini, ve bu kararın ---------- tarihinde kesinleştiğini,------- ------ve ----- müracaatta bulunulduğu,

bu doğrultuda adı geçen ------- muhasebecisi ----- keşideci ---- olduğu, olup dava konusu çekin de keşideci şirket bünyesinde muhasebecide iken kaybolduğu, bu nedenle davacı şirketin davacı şirketin dava konusu çekin yetkili hamili olmadığı..." sebepleriyle aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verildiğini, iptali istenen çek bedeli müvekkili şirket tarafından sonradan ----- ödendiğini, kaybolan çekin halihazırda kim elinde bulunduğu tespit edilememekle birlikte çeki bulan şahsın çek üzerinde yapacağı değişiklik ile çeki kendi lehine düzenleyerek müvekkiline ait parayı bankadan alma ihtimali bulunduğunu,

bu durumun gerçekleşmesi halinde müvekkilinin hak kaybına uğrayarak mağdur olacağını tüm bu nedenlerle yukarıda bilgileri verilen çekin 3. Kişilere ödenmemesi için teminatsız bir şekilde ödeme yasağı ihtiyati tedbir kararı verilerek ilgili bankalara müzekkere yazılmasına ve toplanan deliller neticesinde yapılacak incelemeye göre çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

Davanın dayanağı, 6102 sayılı T.T.K'nun 818. maddesi delaletiyle aynı Kanunun 757, 762, 763, 764. maddeleridir.

Kural olarak bir hakkı dava etme yetkisi o hakkın sahibine ait olup, buna aktif husumet denilir. Bir hakkın kendisinden istenebilecek durumunda olan yani hakka uymakla yükümlü kişi ise borçlu kişi olup, buna da pasif husumet denilir. Bir davada gerek aktif ve gerekse pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı mahkemece öncelikle ve resen gözetilecek hususlardandır ve şayet husumet ehliyeti yok ise, dava bu sebep ile reddedilir.

Zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı, TTK'nin 651.maddesi uyarınca, çeke bağlı alacağı olan hamile aittir. Bu nedenle keşideci sıfatındaki davacının, zayi davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı, TTK'nin 651.maddesi uyarınca, çeke bağlı alacağı olan hamile aittir.

Dava dilekçesi içeriğinden anlaşıldığı üzere iptali istenilen çeklerin davacının banka hesabı üzerinden aldığı ve dava dışı şahıs lehine düzenlediği çek olup, davacı söz konusu çekin keşidecisidir.

Bu nedenle davacının talebine konu, keşidecisi davacı şirket,----------------- bedelli çekle ilgili olarak davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığından davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.

Dava şartları konusunda HMK'nin 138. maddesi uyarınca dosya üzerinden karar verilmesi mümkün olduğundan ve ayrıca davada hasım bulunmadığından aktif dava ehliyeti olup olmadığının dosya üzerinden incelenmesi usul ekonomisi gereği mümkün görüldüğünden takdiren duruşma açılmasına gerek görülmemiş, dosya üzerinden yapılan inceleme ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.