İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/946 K.2025/792

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/946

KARAR NO : 2025/792

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 12/12/2022

KARAR TARİHİ : 23/10/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Dava konusu, 13.02.2020 tarihinde saat:11.00 sıralarında sürücü ---- sevk ve idaresindeki ---- plaka sayılı kamyonet ile ----- sokak üzerinde geri geri manevra ile park etmek istediği esnada aracının arkasında yol üzerinde yürümekte olan yaya ...'ye çarpması ile dava konusu trafik kazası meydana geldiği, çarpmanın etkisiyle yaralanan müvekkilinin olay yerine gelen ambulans ile ------ Eğitim ve Araştırma Hastanesine kaldırıldığı ve vücudunda kafa kemiğinin kırıldığı saptandığı, tedavi süreci uzun süren müvekkilinin bu kazadan dolayı geçici iş göremez duruma geldiği ve öğrenim gördüğü okulda eğitimi aksadığı,

tedavi giderleri ise tamamen müvekkili tarafından ödendiği, müvekkilinin belirtilen kazadan kaynaklı geçici ve kalıcı maluliyetinin tespiti ile bu maluliyete tekabül eden maddi zararının ve bakıcı gideri alacağının davalı ... şirketlerinden tazminini taleple,azlaya ilişkin hak ve alacakları saklı kalmak kaydı ile 100,00 TL kalıcı iş göremezlik tazminatı 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 100,00 TL bakıcı gideri alacağı olmak üzere toplam 300,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... şirketlerinden kusuru oranında tahsili ile müvekkilimize ödenmesine karar verilmesini,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.Davacı vekili talep artırım dilekçesinde özetle.

Bilirkişi raporu doğrultusunda Geçici iş göremezlik alacağı için 100,00 TL olan taleplerini 10.689,91 artırarak 10.789,91 TL olarak ıslah ettikleri sürekli iş göremezlik alacağı için 100,00 TL olan taleplerini, 75.478,50 artırarak 75.578,50 TL olarak ıslah ettikleri görülmüştür, ıslah taleplerinin kabulü ile toplam 86.368,41 TL bedelin davalı şirkete başvuru tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini ıslah etmiştir.

CEVAP

Davalıya dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalının cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

DELİLLER

Trafik kaza tespit tutanağı, Noterler Birliğinden dava konusu araçlara ilişkin tescil bilgileri, SGK'dan kaza tarihi itibariyle ödeme yapılıp yapılmadığına ilişkin belgeler, tarafların sosyal ekonomik durum araştırmalarına ilişkin tutanaklar, ----- C.Başsavcılığı ------ soruşturma nolu dosya celp edilmiş, dosya bilirkişi ve ATK incelemesine tevdi edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklanan geçici ve kalıcı iş göremezlik tazminatı ve bakıcı giderine ilişkin tazminat davası olduğu görüldü.Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.------Adli Tıp Kurumu tarafından alınan 24/04/2024 tarihli rapor da özetle;

davacı ...'nin 13/02/2020 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazası nedeniyle Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre engellilik oranı ve bakıcı ihtiyacı olup olmadığına ilişkin yapılan değerlendirmede, Kas-İskelet Sistemi, Alt ekstremiteye ait sorunlar, Diz ve tibia kırıkları ile diz artroplastisine bağlı özür oranları, Tablo 3.33b’ye göre alt ekstremite özürlülük oranı %5 olup Tablo 3.2’ye göre.

Kişinin Tüm Vücut Engellilik Oranının %3 (yüzdeüç) olduğu, İyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 6 (altı) aya kadar uzayabileceği, başka birisinin sürekli ve geçici bakımına muhtaç durumda olmadığı oy birliği ile mütalaa edilmiştir.------Adli Tıp Kurumu tarafından kusur oranlarının tespiti yönünden alınan 18/11/2024 tarihli rapor da özetle.

Mevcut bulgulara göre;Sürücü----- sevk ve idaresindeki kamyonet ile olay mahallinde geri manevra yapmadan evvel gerekli çevresel kontrolleri yapması gerekirken bu hususa riayet etmediği, kontrolsüzce geri manevrasını sürdürdüğünde ise gerisinde yol içerisinde yürümekte olan yayaya önlemsizce çarptığı anlaşılmakla kusurlu olduğu, yaya ... olay mahallinde ifadesine belirtiği şekilde yolun ortasında kendi can güvenliğini tehlikeye atarak yürümemesi gerekirken bu hususa riayet etmediği,

tedbirsizce yol ortasında yürümeye devam ettiği sırada gerisinden geri manevra yapan araca karşı korunma tedbiri de almadığı anlaşılmakla kusurlu olduğuna ilişkin yapılan değerlendirmede, sürücü ------% 85 ( yüzde seksen beş ) oranında kusurlu olduğu, yaya ...' nin % 15 ( yüzde on beş ) oranında kusurlu olduğu mütala edilmiştir.

Dosya mahkememizce resen seçilen bir aktüerya bilirkişisine tevdi edilmiş, bilirkişinin 24/03/2025 tarihli raporunun sonuç kısmında; Yargıtay ------Hukuk Dairesi ‘nin ------. Sayılı ve benzer kararları da dikkate

alınarak yaşam tablosu olarak TRH-2010 Yaşam Tablosu kullanılarak Progresif Rant Yöntemine göre 2025 yılı asgari ücret verisi dikkate alınarak hesaplama yapıldığı, SGK Başkanlığı ‘nın belgelerinden, dava dışı SGK tarafından davacıya rücuya tabi geçici iş göremezlik ödemesi yapılmadığı ve sürekli iş göremezlik geliri bağlanmadığı tespit edilmiş olup, davacının hesaplanan geçici ve sürekli iş göremezlik zararından bu açıdan bir tenzil yapılmadığı, davacı ... ‘nin hesaplanan geçici iş göremezlik zararının 10.789,91 TL olduğu,

Yargıtay kararlarına istinaden kaza tarihi itibariyle Geçici İş Göremezlik zararının karşılanacağı Kişi Başı Sağlık ve Tedavi Giderleri Tazminatı Limitinin 410.000,00 TL olduğu, bu zarar kalemi yönünden teminat limitini aşan zararının olmadığı, Davacı ... ‘nin hesaplanan Sürekli İş Göremezlik zararının 75.578,50 TL olduğu, Yargıtay

kararlarına istinaden kaza tarihi itibariyle Sürekli İş Göremezlik zararının karşılanacağı Kişi Başı Ölüm ve Sakatlanma Tazminatı Limitinin 410.000,00 TL olduğu, bu zarar kalemi yönünden teminat limitini aşan zararının olmadığı mütala edilmiştir.

2918 sayılı Yasanın 85 ve devam maddeleri gereğince bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.

İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur.

Sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilir. Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur.

Maddi tazminatın biçimi ve kapsamı ile manevi tazminat konularında Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.

Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu,

öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir------2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanunun 85.maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiş olup, bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek;

sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı Yasa'nın 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”,

aynı Yasa'nın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Anılan yasal hükümlerden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir.

İşletenin sorumluluğu hukuki nitelikçe tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunmakla, işletenin hukuki sorumluluğunu üstlenen zorunlu sigortacının 91. maddede düzenlenen sorumluluğu da bu kapsamda değerlendirilmelidir. Hem işleten hem de sigortacının sorumluluğu, hukuki niteliği itibariyle tehlike sorumluluğuna ilişkindir.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 88. maddesinde; bir motorlu aracın karıştığı kazada, bir 3. kişinin uğradığı zarardan dolayı birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunların müteselsil sorumlu olarak tutulacağı hüküm altına alınmıştır.

Somut uyuşmazlıkta yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler gereğince trafik kazası sonucu oluşan zararlardan kusuru ile sebebiyet veren davalı zorunlu mali maluliyet sigortacısı ile kazaya karışan davacı-zarar görene karşı sigortalısı olan aracın sürücüsünün kusuru oranında sorumludur.

Mahkememizce alınan kusur raporunda sürücü ------- % 85 ( yüzde seksen beş ) oranında kusurlu olduğu, yaya ...' nin % 15 ( yüzde on beş ) oranında kusurlu olduğu, Kişinin Tüm Vücut Engellilik Oranının %3 (yüzdeüç) olduğu, İyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 6 (altı) aya kadar uzayabileceği, başka birisinin sürekli ve geçici bakımına muhtaç durumda olmadığı, davacı ... ‘nin hesaplanan geçici iş göremezlik zararının 10.789,91 TL olduğu, Yargıtay kararlarına istinaden kaza tarihi itibariyle Geçici İş Göremezlik zararının karşılanacağı Kişi Başı Sağlık ve Tedavi Giderleri Tazminatı Limitinin 410.000,00 TL olduğu,

bu zarar kalemi yönünden teminat limitini aşan zararının

olmadığı, Davacı ... ‘nin hesaplanan Sürekli İş Göremezlik zararının 75.578,50 TL olduğu, Yargıtay

kararlarına istinaden kaza tarihi itibariyle Sürekli İş Göremezlik zararının karşılanacağı Kişi Başı Ölüm ve

Sakatlanma Tazminatı Limitinin 410.000,00 TL olduğu, bu zarar kalemi yönünden teminat limitini aşan

zararının olmadığı usul ve yasaya uygun Atk ve bilirkişi raporu ile sabit olmakla kalıcı iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı yönünden davanın kabulüne karar verilerek kabulüne karar verilen tazminata temerrüt tarihi olan 16/06/2022 tarihinden itibaren davalı aracının hususi vasıflı olması sebebiyle yasal faiz işletilmiştir. ATK tarafından hazırlanan maluliyet raporunda davacının bakıcı ihtiyacının bulunmadığı bildirilmiş olması nedeniyle bakıcı gideri talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.