İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/340 K.2024/114

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/340

KARAR NO : 2024/114

DAVA

Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 17/05/2023

KARAR TARİHİ : 14/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından davacı müvekkili aleyhine 04.05.2022 tarihinde----.

İcra Müdürlüğü'nün ----- Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ancak takip tarihinde, davacı müvekkiline açılan takibin 102.757,92 EURO'su kadar davalıya vadesi gelmiş borcu bulunmamakta olduğunu, şöyle ki; müvekkili ile davalı arasında yapılan alım satım vb. işlemlerin tamamı 60 gün vadeli olarak yapıldığını, dava dilekçesi ekinde sundukları satın alma teyit formlarında da bu hususun "Ödeme Şekli: 60 Gün Vade" olarak belirtildiğini, ayrıca ve basiretli tacir olan davalının,

müvekkili ile arasındaki süregelen ticari faaliyette vadesi gelmeyen ödemeye ilişkin 04.05.2023 tarihinde başlatılan takipte haksız ve kötü niyetli olduğu izahtan vareste olduğunu, bu sebeple kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, tüm bu nedenlerle müvekkilinin borçlu olmadıklarının tespitine, davalının haksız ve kötü niyetli takip yapmış olması nedeni ile takip bedeli olan 102.757,92 Euro üzerinden % 20 kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı tarafın, davada ileri sürmüş olduğu iddiaları kabul etmelerinin mümkün olmadığını, zira davacı tarafın, müvekkili şirket tarafından davacı şirkete yönelik kesilen faturaların vadesinin 60 gün ileriye dönük olduğunu iddia ettiğini, ancak bu hususun doğru olmadığını, davacı tarafın haksız olarak açmış olduğu,

dava neticesinde kötü niyet tazminatı talep etmiş olmasının da hukuka aykırılık teşkil ettiğini, zira söz konusu faturaların vadesi gelmiş olması nedeniyle, vadesi gelen alacaklarına yönelik icra takibi başlatıldığından kötü niyet tazminatından da söz edilemeyeceğini, taraflarınca açılan icra takibinde talep edilen alacakların, hukuka uygun bir şekilde, vadesinde talep edildiğini, davacının hukuka aykırı bir şekilde ve haksız olarak icra takibini durdurarak müvekkili şirketin alacağına kavuşmasını engelleme amacı taşıdığının açık bir şekilde ortada olduğunu, bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini,

öncelikle dava şartı yoklukları nedeniyle davanın usulden reddine, aksi takdirde haksız olarak açılan davanın esastan reddine, tarafları lehine %20 tazminat hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkememizce;-----Ticaret Sicili Müdürlüğü'nden davacı ve davalı şirketin sicil kayıtları, -----Vergi Dairesi Başkanlığı'ndan davacı şirketin, 2023 yılı Mart, Nisan ve Mart aylarına dair Mal ve Hizmet Satışlarına ilişkin bildirim formu (Form BS), davalı şirketin, 2023 yılına Mart, Nisan ve Mart aylarına dair Mal ve Hizmet Alımlarına ilişkin Bildirim Formu (Form BA) istenilmiş;----- İcra Dairesi'nin ----- Esas sayılı dosyası UYAP üzerinden celp edilerek incelenmiş ve tarafların ticari defter kayıtları üzerinde mali müşavir bilirkişi vasıtasıyla inceleme yaptırılarak, rapor alınıp taraflara tebliğ edilmiştir.

Dava hukuki niteliği itibariyle, İİK'nın 72.maddesi uyarınca, icra takibinden sonra açılmış menfi tespit davasıdır.Davalı tarafından varlığı iddia edilen bir hukukî ilişkinin mevcut olmadığının (yok olduğunun) tespiti için açılan davaya menfi (olumsuz) tespit davası denir (------).Menfi tespit davası, 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu’nun 72. maddesinde düzenlenmiştir.

Bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında ya da icra takibinden sonra borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Bu dava maddi hukuk ve usul hukuku bakımından genel hükümlere dayalıdır ve normal bir hukuk davası olarak açılır.

Eş söyleyişle; kendisine karşı icra takibi yapılmış olan borçlu, ödeme emrine itiraz edilmemiş veya itiraz edilmiş olmakla birlikte yerinde görülmemiş olması sebebiyle icra takibi kesinleşse dahi maddi hukuk bakımından borçlu olmadığını ileri sürebilir.

Bunun için, takip devam ederken alacaklıya karşı menfi tespit davası açabileceği gibi, böyle bir menfi tespit davası açmamış ve borcu cebri icra tehdidi altında ödemiş ise ödemiş olduğu paranın kendisine verilmesi için alacaklıya karşı istirdat davası açabilir (----).

Davacı yan, takibe konu edilen 332.758,01 EURO tutarlı, cari hesap kaynaklı alacağın, işbu dava konusu edilen 102.757,92 EURO'luk kısmının takip tarihi itibariyle henüz vadesi gelmediğini iddia ederek menfi tespit isteminde bulunmuştur..Davalı tarafça, itiraz üzerine duran takibe rağmen menfi tespit davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığı yönünde itirazda bulunmuş ise de; icra takibine itiraz üzerine,

alacaklı tarafından ''itirazın iptali'' davası açılması durumunda, menfi tespit davasında ileri sürülebilecek iddialar, itirazın iptali davasında savunma sebebi olarak ileri sürülebileceğinden, bu durumda borçlunun ayrı bir menfi tespit davası açmakta hukuki yararı yoksa da, henüz alacaklı tarafından itirazın iptali davasının açılmamış olduğu durumda böyle bir imkan söz konusu olmadığından,

borçlunun, itirazın iptali davası açılmasını beklemeden menfi tespit davası açmakta hukuki yararı bulunduğunun kabulü gerektiği sonucuna varılmıştır.Tüm dosya kapsamı, celp edilip incelenen icra takip dosyası, toplanan ve değerlendirilen tüm deliller ile hükme kısmen esas alınan bilirkişi raporuna göre; davalı yanca davacı aleyhine toplam 332.758,01 EURO alacağın tahsili amacıyla takip başlatıldığı;

davacı tarafça dosyaya sunulan satın alma teyit formlarında "Ödeme Şekli: 60 Gün Vade" olarak belirtildiği ve yine davacı tarafça dosyaya sunulan, davalı şirketi yetkilisi tarafından gönderildiği iddia edilen ve davalı cevabında da inkar ve itiraza uğramayan 18.04.2023 tarihli mail ile açıkça fatura tarihinden itibaren 60 gün vade hesaplanarak hangi faturanın ödeme vadelerinin hangi tarihlerde olduğu ve alt kısımda da vadesi gelen bakiye ve gelmeyen bakiye olarak şeklinde belirtildiği, kısmen hükme esas alınan bilirkişi raporunda da vadıenin 60 gün olarak tespit edildiği,

dolayısıyla toplam tutarı 102.757,92 EURO olan faturalar yönünden muacceliyet oluşmadan haksız olarak icra takibi başlatıldığı, ancak takip ve işbu dava tarihinden sonra davacı tarafın 12/06/2023 tarihinde dava konusu edilen borcu ödediği,

dolayısıyla davacı tarafın menfi tespit ve takibin iptali isteminin konusuz kaldığı anlaşılmakla, konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, ayrıca davalının henüz vadesi gelmeyen alacağın takibe konulması yönünden takipte kötüniyetli ve haksız olması nedeni ile mahkemece İİK 72/5 maddesi gereğince davacının tazminat isteminin kabulüne dair karar vermek gerekmiş, davanın açıldığı tarih itibariyle davacının talep ve iddiasının haklı olması nedeniyle davalı taraf harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmak suretiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.