İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/704 K.2025/741

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/704

KARAR NO : 2025/741

DAVA

Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 17/10/2023

KARAR TARİHİ : 09/10/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACI

Davacı vekili dava dilekçesinde özete; Müvekkilinin dava dışı müşterisi ------ ile 13 palet yükün ------’taki

alıcısına sevk edilmek üzere anlaştığını, -----

yetkilisi ------- isimli kişinin yönlendirmesiyle 09.12.2023 tarihinde, 11 palet ------ yönetimindeki ----- plakalı araca, 13 palet ---gidecek yükün

---- yönetimindeki------plakalı araca yüklendiği, ancak kamyonlara yüklenen malların,

yerine teslim edilmeyerek çalındığı------ müvekkiline 13.12.2022 tarihinde navlun faturası düzenlediğini, müvekkilinin hırsızlık olayını 19.12.2022 tarihinde öğrendiği, emtia sahibi dava dışı

taşıtan ---- çalınan emtia için 505.050,03 TL tutarında müvekkiline düzenlediği faturanın

müvekkili tarafından çek ve alacaktan mahsup ile ödendiğini, zararın tazmini için davalı sigortacısına

başvurduğunu, davalının tazminat talebini sigorta poliçesine aykırılık nedeniyle reddettiğini beyan ederek,

müvekkilinin dava dışı taşıtana ödediği zarar tutarı 505.050,03 TL’nin 04.01.2022 tarihinde itibaren yasal

faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALI

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Poliçe özel şartına göre “Hırsızlık rizikosu sadece araçla beraber emtianın çalınması durumunda geçerlidir." şeklinde çalınma hasarlarının teminat altına alındığını, poliçede yer alan bir diğer şartın "İşbu

sözleşme ile verilen teminat, taşımayı yapan nakliyecinin bir tüzel kişilik olması ve sevkiyatın hukuken geçerli

bir taşıma sözleşmesine bağlı olarak yapılması halinde geçerlidir. Aksi takdirde bu teminat geçersiz

sayılacaktır." Şeklinde olduğunu, dava konusu olayda taşımanın alt taşıyıcıya verildiğine dair hukuki biz

sözleşmenin tanzim edilmediğini, taşıma işinin tüzel kişiye değil gerçek kişilere verildiğini, bu sebeple dava

konusu olayın müvekkil şirketin teminat kapsamı dışında olduğunu, kusura ilişkin Adli Tıp İhtisas

Komisyonundan rapor alınması gerektiği, kabul anlamına gelmemek üzere, müvekkil şirketin gerçek

zarardan sorumlu olduğunu yalnızca gerecek zarardan sorumlu olduğunu ve hesaplanması, muafiyet tenzili

uygulanması gerektiğini, talep edilen miktarın fahiş olduğunu, temerrüdün oluşmadığını beyan ederek davanın reddini yargılama giderlerinin davacı yan üzerinde bırakılmasını talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER

Dava konusu kazaya ilişkin araçların tescil bilgileri, Vergi Dairesinden dava konusu şirketlere ait 2022 ve 2023 yılına ilişkin mal ve hizmet/alım satımlarına ilişkin bildirim formları, ticaret sicil kayıtları,------ şirketinden poliçe ve hasar dosyaları dosya içeresine celp edilmiş, tanık beyanları alınmıştır.Mahkememiz 04/04/2024 tarihli celsede dinlenilen tanık ----- beyanında.

Davacı firma ile ------- isimli bir kişi iletişime geçiyor, mal taşıma konusunda anlaşıyorlar, biz de taşımacılık işi yapan kişileriz ve bu konuda ----- gruplarımız var, ----- beni aradı, grupta çok fazla kişi olması ve birbirimize iş paslaması dışında görüşmememiz sebebi ile '----tam olarak tanımıyorum, ben de yoğun olmam nedeni ile arkadaşım '--- işi yönlendirdim, daha sonra ---- bana anlattığına göre -----attığı konumdan malı alıyor ve -----malı teslim ediyor ve taşıma irsaliyesini düzenliyor, iki gün sonra davacı firma arkadaşım olan ----- arayarak malın teslim edilmediğini söylüyor ---- dediği yere malı teslim ettiğini söylüyor,

------ isimli kişinin soyadını bilmiyorum bilgim ve görgüm bundan ibarettir" şeklinde beyanda bulunduğu görüldü.

Mahkememiz 04/04/2024 tarihli celsede dinlenilen tanık ----- beyanında: "arkadaşım olan ------ beni aradı, taşıma işi olduğunu, yapıp yapamayacağımı sordu ben de yaparım dedim, ------ içinde taşıma yapmaktayız ve taşıma işini de ----- gruplarımız arasında bulmaktayız, ------- denen kişi yükleme ve boşaltma yerini bana konum attı ben gittim davacı firmadan malı teslim aldım, taşıma irsaliyesini düzenleyen yükleme sorumlusu ile görüştüm,

malın ---- indirileceğini söyledi ancak ben----- indirmem konusunda -------- beyden direktif aldığımı söyledim daha önceki taşımalarımızdan da bildiğim üzere indirme yeri farklı olsa da biz malı götürüp transfer edileceği ------- garajına bırakıyorduk, o nedenle dikkatimi çeken bir şey olmadı, ben malı --- garajına götürdüm, orada ---- bana numarasını attığı ------ isimli kişi beni karşıladı, malı yere indirdiler, ben taşıma irsaliyesini imzaladım, kendileri de imzaladılar, taşıma bedelini bana elden ödediler ve ben oradan ayrıldım,

benim olduğum sırada aynı kişi dışarıdan gelen bir kaç farklı tıra mal indirdi benim bilgim ve görgüm bundan ibarettir dedi. "şeklinde beyanda bulunduğu görüldü.Dosya mahkememizce resen seçilen bir taşıma bilirkişisine tevdi edildiği görüldü. Bilirkişinin 26/06/2025 tarihli raporunda.

Davadışı taşıtan ----- tarafından, -----’daki alıcı --------aşağıda dökümü verilen 3 farklı fatura ile toplam (KDV dahil) 241.492,88 TL tutarında emtia sattığı, satılan emtianın 4 farklı irsaliye ile taşıyıcı firma davacı ---- -- adına, ------ plakalı araç sürücüsü ------ imza karşılığı

teslim edildiğinin anlaşıldığı, Davadışı taşıtan------ tarafından, ----- alıcı ------aşağıda dökümü verilen 2 farklı fatura ile toplam (KDV dahil) 327.634,04 TL

tutarında emtia sattığı, satılan emtianın 3 farklı irsaliye ile taşıyıcı firma davacı -----plakalı araç sürücüsü ------ imza karşılığı teslim

edildiği, davadışı taşıtanın toplam taşıttığı emtia tutarının 570.126,92 TL olduğu tespit

edildiği görüldüğü, davacı tarafından dava dışı taşıtan ------, yukarıda 1.maddede detayı

verilen emtianın nakliyesi için aşağıda detayı verilen (KDV dahil) navlun faturalarının

düzenlendiği,

Davadışı -----. tarafından, davacıya 13.12.2022 tarih,

------ nolu e-arşiv fatura ile (KDV dahil) 14.006,60 TL tutarında, nakliyat

açıklamasıyla navlun faturası düzenlendiği, faturada mutat olduğu üzere araç plaka ve/veya

güzergah bilgisinin bulunmadığı, 15.12.2022 tarihinde portal üzerinden iptal talebinin

davacıya iletildiği, davacı tarafından iptal talebinin reddedildiği anlaşıldığı görülmüştür. Taşıma açısından yapılan değerlendirme de sunulan belgelere göre söz konusu taşıma işinde davacının akdi (üst) taşıyıcı olduğu

tespit edilmiştir. Dava dışı ------ firmasının ise her ne kadar navlun faturası düzenlese

de faturanın iptalini talep ettiği, bu firmaya ait bir taşıma irsaliyesinin bulunmadığı ve dava

dışı taşıtan tarafından düzenlen irsaliyelerde taşıyıcının, davacı -----. olarak

gösterildiği dikkate alındığında, dava dışı ----- firmasının fiili (alt) taşıyıcı sıfatının

olamayacağı, dava dışı taşıtanın emtianın tam zayi şeklinde çalınmasından dolayı davacı

----- zararı tek başına tazmin etmesi gerekeceği beyan edilmiş, bilirkişi raporunun sonuç kısmında; davacının talebine konu emtiada meydana gelen zarardan dolayı davacının dava

dışı taşıtana karşı sorumlu olduğu,

zayi olan emtia nedeniyle oluşan zarardan dolayı, davalı tarafından düzenlenen

poliçede hırsızlık özel şartı nedeniyle davacının sorumluluğunun sigorta teminatı

dışında kaldığı, davalı sigorta şirketinin zararı tazmin yükümlülüğü olamayacağı bildirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacı tarafından taşımadan kaynaklı ödediği zararın davalı sigorta şirketinden tazminine ilişkin rücuen tazminat davasıdır.

Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Davacı tazmin ettiği zararı, sahip olduğu poliçe gereği, talep amacıyla davalı sigorta

şirketine başvurmuş ancak talebi poliçe şartlarına uygun olmadığı için reddedilmiştir. Davacının sahip olduğu poliçe incelendiğinde; taşımayı yapan nakliyecinin bir tüzel kişilik

olması ve hukuken geçerli bir taşıma sözleşmesine bağlı olarak yapılması durumunda, sigorta teminatının geçerli olamayacağı şartının bulunduğu görülmüştür. Davalı da ret gerekçelerinden birini bu şarta

dayandırmıştır. Mezkur taşıma işinde davacı tek başına taşıyan konumunda olduğunda bu

şart söz konusu olmayacaktır. Bir an için dava dışı ------- fiili (alt) taşıyıcı

olduğu düşünülse bile, bu firmanın da tüzel kişilik olduğu açık olduğundan, bu şarta halel

geldiği ileri sürülemeyecektir. Davalının tüzel kişilik şartına bağlı ret gerekçesinin yerinde

olamayacağı, Davacının sahip olduğu poliçede bir diğer özel şart; “meydana gelen hasarlarla ilgili olarak sigortalıdan herhangi bir tazminat talebinde bulunulması halinde, sigortalının durumu derhal sigortacıya bildirmesi ve böyle bir taleple sigortacının muvafakati olmaksızın sigortalının veya vekilinin veya üçüncü şahısların zarar/ziyan talebini tamamen veya kısmen kabul edemeyeceği gibi buna ait herhangi bir tazminat

ödemesinde de bulunmaması” şeklindedir. Davacının dava dışı taşıtana ödeme yaparak bu şartı ihlal ettiği gerekçe olarak ileri sürülmemiştir. Emtianın, dava dışı sürücülerin yükleme esnasında dava dışı taşıtandan imza karşılığı

teslim aldıkları irsaliyede taşıyıcı olarak davacı ------. bulunmasına rağmen,

taşıtan ve taşıyıcı olmayandan aldıkları talimatı sorgulamadan emtiayı alıcısı dışında farklı

bir noktaya tahliye etmelerinin emniyeti suistimal olarak değerlendirileceği açıktır. bu aynı

zamanda TTK 886’ncı maddesi gereği taşıyıcının sorumluluk sınırını kaybedeceği pervasız

bir davranış olarak da kabul edilecektir.

Davacının sahip olduğu poliçede hırsızlık ile ilgili en önemli özel şart ise; hırsızlık

rizikosunun sadece araçla beraber emtianın çalınması durumunda geçerli olacağı şartıdır. Ekspertiz raporunda da bu hususa dikkat çekilmiştir. Hırsızlık nedeniyle tam zayi olan emtianın,

taşındığı araç ile birlikte çalınmadığı dosya kapsamında sabit olduğundan, meydana gelen

rizikoya davacının sahip olduğu poliçenin sigorta teminatı sağlamadığı, bu yönüyle de davalı

sigorta şirketinin tazminat talebi reddinin poliçe şartlarına uygun olduğu ve davacının

davalıdan sigorta tazminatı talebinde bulunamayacağı usul ve yasaya uygun bilirkişi raporu ile sabit olmakla, davacının talebine konu emtiada meydana gelen zarardan dolayı davacının dava dışı taşıtana karşı sorumlu olduğu, Zayi olan emtia nedeniyle oluşan zarardan dolayı, davalı tarafından düzenlenen poliçede hırsızlık özel şartı nedeniyle davacının sorumluluğunun sigorta teminatı dışında kaldığı, davalı sigorta şirketinin zararı tazmin yükümlülüğü olamayacağı, kanaatine varılarak bilirkişi raporu hükme esas alınarak davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.