İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/154 K.2024/179

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/154

KARAR NO : 2024/179

DAVA

Tazminat (Şirket Yöneticilerinin Sorumluluğundan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 13/02/2024

KARAR TARİHİ : 04/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Şirket Yöneticilerinin Sorumluluğundan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; şirket müdürü olan ------ şirketi kasten zarara uğratması nedeniyle fazlaya dair tüm talep ve dava hakları saklı kalarak şimdilik 50.000 TL tazminatın davalıdan tahsili ile davalı şirkete ödenmesine,-----şirketin içini bilerek ve isteyerek boşaltması ve şirketin değerini sıfıra düşürmesi nedeniyle fazlaya dair tüm talep ve dava hakları saklı kalarak şimdilik 25.000 TL tazminatın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,------ şirkete ait vergi ve----- prim borçlarını ödememesi sebebiyle amme idaresinin davacının şahsına müracaat etmesine binaen fazlaya dair tüm talep ve dava hakları saklı kalarak

şimdilik 25.000 TL tazminatın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, tüm alacak kalemlerine zararı doğuran işlemin eylemin yapıldığı tarihten itibaren ticari faiz yürütülmesine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkememizin ----- esas sayılı dosyasının 04/03/2024 tarihli tensip tutanağının ----- nolu ara karar uyarınca, yargılamanın daha iyi yürütülebilmesi için birleşen dosya davalısı ... yönünden açılan davanın HMK'nun 167. maddesi uyarınca tefriki ile Mahkememizin yeni bir esasa kayıt edilmesine karar verilmiş, tefrik kararı üzerine mahkememizin iş bu dosya numarasını almıştır.Dava, TTK'nın 553 vd. maddeleri uyarınca şirket ortağı tarafından açılmış bir sorumluluk davasıdır.Öncelikle taraf sıfatı kavramı üzerinde durulmasında yarar bulunmakta olup, sıfat, dava konusu sübjektif hak (dava hakkı) ile taraflar arasındaki ilişkidir.

Taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve davayı takip yetkisi, davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu hâlde, taraf sıfatı (dava konusu sübjektif hakka ilişkindir. Dava dilekçesinde davacı ve davalı olarak gösterilen kişiler, şeklen (biçimsel açıdan) o davanın taraflarıdır. Ancak mahkemenin taraflar arasında dava konusu hakkın esası hakkında bir karar verebilmesi için, bu kişilerin o davada gerçekten davacı ve davalı sıfatına sahip olmaları gerekir.

Bir davada taraf olarak gösterilen kişiler, taraf ve dava ehliyetine ve davayı takip yetkisine sahip olsalar bile, bu kişilerden birinin o davada gerçekten davacı veya davalı olmak sıfatı yoksa dava konusu hakkın esasına ilişkin bir karar verilemez. Dava sıfat(husumet) yokluğundan reddedilir.Bir subjektif hak kendisinden davalı olarak istenebilecek olan kişi, o hakka uymakla yükümlü (borçlu) olan kişidir (davalı sıfatı).

Örneğin bir alacak davasında davalı olma sıfatı o alacağın borçlusuna aittir. Alacak davası, o alacağın borçlusundan başka bir (üçüncü) kişiye karşı açılırsa davalının davalı (borçlu) sıfatına sahip olmadığından (sıfat yokluğundan) dolayı reddedilir.Bu açıklamalardan anlaşılacağı üzere, bir subjektif hakkın sahibinin ve o hakka uymakla yükümlü olan kişinin kimler olduğu (yani bir davada, davacı ve davalı sıfatının kimlere ait olduğu) tamamen maddî hukuka göre belirlenir.

Bu nedenle, bir kişinin belli bir davada gerçekten davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı hususu, usul hukuku sorunu olmayıp, dava konusu (subjektif) hakkın özüne ilişkin bir maddi hukuk sorunudur.Sıfatın usul hukuku bakımından önemi şudur: Bir davanın tarafları (veya taraflardan biri) o davada gerçekten (davacı veya davalı olarak) taraf sıfatına sahip değilse mahkeme, dava konusu hakkın esası (mevcut olup olmadığı) hakkında inceleme yapıp karar veremez.

Mahkeme, davanın sıfat yokluğundan reddine karar verir. Bu karar, davanın dinlenemeyeceğine ilişkin bir karar olmayıp, taraf olarak gösterilenlerden birinin taraf sıfatının bulunmadığını tespit eden bir karardır.Mahkemenin sıfat yokluğunu kendiliğinden gözetmesi gerekir. Çünkü sıfat yokluğu, bir defi değil, davada taraf olarak gözüken kişiler arasında dava konusu hakkın doğumuna engel olan bir itirazdır.

Hâkim, kendisine sunulan dava malzemesinden bir itiraz sebebinin varlığını (sıfat yokluğunu) öğrenirse, bunu kendiliğinden (resen) gözetir.

Az yukarıda değinildiği gibi taraf sıfatı, usul hukukuna değil maddî hukuka ilişkin bir sorundur; diğer bütün maddi hukuk sorunlarında olduğu gibi, dava şartı değildir. Taraf sıfatının yokluğu, davada taraf olarak gözüken kişiler arasında dava konusu hakkın doğumuna engel olduğu için (defi değil) bir itirazdır.

Diğer bütün itiraz hâllerinde olduğu gibi, sıfat yokluğu da, ancak dava dosyasından anlaşılabildiği ölçüde hâkim tarafından kendiliğinden (resen) gözetilir (------).Eldeki davada da, davacı tarafça doğrudan kendisinin ve dolaylı olarak da şirketi zarara uğrattığı iddiasıyla açtığı tazminat davasında, şirket müdürü------ yanında dava konusu şirkete de husumet yönelterek dava açıldığı,

şirket yönünden tefrik kararı verilerek yeni esasa kaydedilen işbu dosyada ise, TTK'nun 555/1 maddesi uyarınca pay sahiplerinin şirketin doğrudan kendilerinin ise dolaylı olarak uğradıkları zararın ancak şirkete ödenmesini talep edebilecekleri, bu açıklamalar ışığında davacının tüm talepleri bakımından davalı şirketin pasif husumetinin bulunmadığı anlaşılmakla, pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.