İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/683 K.2025/1001

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/683 Esas

KARAR NO: 2025/1001

DAVA

İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 26/09/2024

KARAR TARİHİ: 16/12/2025

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalı tarafça, müvekkili aleyhine ---- tarihli faturaya istinaden --------- Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin söz konusu takibi, herhangi bir hacze maruz kalmamak için haciz baskısı altında ödemek durumunda kaldığını, müvekkilinin, davalıya söz konusu takibe konu edilen şekilde herhangi bir borcunun bulunmadığını, müvekkili şirketin, davalı firma ile ------ tarihinde akdetmiş olduğu sözleşme gereğince bir kısım mobil paket tarifesi satın aldığını ve satın aldığı mobil paket tarifeleri kapsamında şirket içerisindeki kurumsal hatları kullandığını, akdedilen sözleşme gereğince müvekkilinin,

satın aldığı paketler çerçevesinde indirimli kullanım hakkının belirlendiğini, müvekkilinin 24 ay boyunca sabit fiyat kapsamında ödeme yapacağının kararlaştırıldığını ve bu çerçevede de davalı firma tarafından müvekkiline tanzim edilen faturalarda da açıkça kampanya bitiş tarihi ---- tarihi olarak belirtildiğini, davalı firmanın, müvekkili şirkete karşı tanzim ettiği ---- Fatura ID numaralı faturada, fatura dönemini ---- olarak belirtmesine rağmen, yani kampanya süreci içerisine dâhil bir dönem söz konusu iken kampanyalı fiyat olan ---yerine ---- bedel üzerinden fatura tanzim ettiğini,

davalı tarafça tanzim edilen işbu faturanın haksız ve hukuka aykırı olması sebebiyle, müvekkil söz konusu faturaya itiraz ettiğini, bu hususta---- yevmiye numaralı ihtarnamesini keşide edildiğini, fazlaya ilişkin tüm dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla.

Müvekkilinin, davalı tarafa ----------sayılı takip dosyasında talep edilen alacaklar yönünden borçlu olmadığının tespitine, müvekkili tarafından,------ Esas sayılı takip dosyası kapsamında yapılan ödemenin, ödeme gününden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan istirdaten tahsili ile müvekkilime iadesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasında akdedilen sözleşme kapsamında davacı şirkete indirimli tarife uygulandığını, sözleşme gereği, müvekkili şirket tarafından 24 fatura dönemi boyunca indirimli tarifenin davacı şirkete uygulanmış olup söz konusu faturaların dökümlerini sunduklarını, ------ tarihleri arasındaki fatura dönemi için indirim uygulanmadığını, müvekkili şirketin üzerine düşün edimleri yerine getirdiğini, davacı tarafından birden çok fatura ödenmemiş olup ödenmeyen fatura bedellerinin tahsili için icra takibi başlatıldığını, davacının--- tarihli faturanın dışında da ödemediği borcun bulunduğunu beyanla; davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, borçlu olunmadığı iddiası ile icra tehdidi altında yapılan ödemenin istirdatına ilişkin davadır. Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişi tarafından verilen raporda özetle.

"Davacı ---- İle Davalı ------- arasında-------- tarihinde Tablo-1'de hatlar üzerinden sabit ve indirimli tarifeler üzerinden ------- imzalandığı, Taraflar arasında imzalanan ---------1.Maddesinde “İşbu sözleşmenin imzalanması ile birlikte ana hatta SMS gönderilecektir. Söz konusu SMS gönderim tarihi, işbu sözleşmenin yürürlük tarihi ve desteğin verilmeye başlanacağı tarih olacaktır.

Yürürlük tarihinden itibaren 24 fatura dönemi içerisinde geçerlidir.” denilmek suretiyle davacının 24 fatura dönemi boyunca sabit fiyat kapsamında ödeme yapacağının kararlaştırıldığı, taraflar arasında imzalanan sözleşme ve eklerine göre, İndirimli kampanyanın başlangıç tarihinin --- olarak net biçimde belirlendiği, dolayısıyla, davacı adına düzenlenecek en erken indirimli ilk faturanın --- dönemini, en son faturanın ise --- dönemini kapsayacağı, dolayısıyla davacı şirket adına düzenlenen ---- dönemine ait fatura kampanyalı indirimli dönem içinde kaldığından,

Davacının faturasının, taahhütname kapsamında indirimli tarife olan --- üzerinden faturalandırılması gerekirken, sözleşmesine ve taahhütnamesine aykırı olarak, indirimsiz olarak---- üzerinden faturalandırıldığı, davacı şirketten fazla tahsil edilen tutarın, ---- olduğu, mahkeme tarafından, --- davacıya istirdadına karar verilmesi durumunda, ödeme tarihinden dava tarihine kadar ki faizinin ---- olacağı, Davacı alacağının ---asıl alacak ve ---- (avans faizi) olmak üzere toplam ----olacağı," şeklinde rapor sunulmuştur.

Bilirkişi tarafından verilen ek raporda özetle; " Taraflar arasında ---- tarihinde imzalanan --------- 1.Maddesinde “İşbu sözleşmenin imzalanması ile birlikte ana hatta ----gönderilecektir. Söz konusu ----- gönderim tarihi, işbu sözleşmenin yürürlük tarihi ve desteğin verilmeye başlanacağı tarih olacaktır.

Yürürlük tarihinden itibaren 24 fatura dönemi içerisinde geçerlidir.” denilmek suretiyle davacının 24 fatura dönemi boyunca sabit fiyat kapsamında ödeme yapacağının kararlaştırıldığı, ---- tarihinde imzalanan sözleşmeye göre ilk indirimli fatura döneminin ----son indirimli fatura döneminin ----- dönemi olduğu, İcra dairesi tarafından dosyaya sunulan “Takibin Dayanağı Belge” de geçen numaraların taraflar arasında imzalanan sözleşme ile indirim hakkı sağlanan 51 adet hat olduğu,

belgedeki son ödeme tarihi --- olan faturaların toplamı davaya konu edilen ---- dönemine ait fatura tutarı olan---- olduğu ve davalı kurumun ihtilafa konu edilen dönemde sözleşmenin sona erdiğini ve bu sebeple icra takibine geçtiğine kanaat edildiği, ---- tarihinde davacı -----aleyhine ----- Esas sayılı dosyası takip talebinin 5' inci maddesi incelendiğinde maddede -----Alacak” ifadesi olduğu, sözleşmenin ihtilaflı dönemde devam ettiği----- göz önüne alınacak olursa yapılan icra takibinin hatalı olduğu,

davacının icra takibi ile ödemek zorunda kaldığı -------üzerinden istirdat hesabı yapılmasının doğru olacağı, davacı taraf icra takibi sonucu yaptığı ödemenin tamamının istirdatını talep etse de, son fatura tutarının davacının yaptığı ödemeden düşülerek ödenmesinin uygun olacağı, bu şekilde yapılacak faiz hesaplamasında davacı tarafından ödenmesi gereken tutar haricinde kalan tutar üzerinden yapılacağı, davacı şirketten fazla tahsil edilen tutarın, ----- olduğu,

Mahkeme tarafından, --- davacıya istirdadına karar verilmesi durumunda, Ödeme tarihinden dava tarihine kadar ki faizinin --- olacağı, davacı alacağının ---- asıl alacak ve ------ (avans faizi) olmak üzere toplam --- olacağı, " şeklinde rapor sunulmuştur. İİK’nun 72/1. maddesi “Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir” hükmünü içermektedir.

Aynı maddenin 7. fıkrasında ise “Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını isteyebilir” düzenlemesi mevcuttur.

Borçlu, böyle bir menfi tespit davası açmamış ve borcu cebri icra tehdidi altında ödemiş ise, ödemiş olduğu paranın kendisine geri verilmesi için istirdat davası açabilir (İİK m. 72/VII).

İstirdat davası, esasen sebepsiz zenginleşme iddiasına dayanan bir eda davası olup, bununla icra takibi sırasında sebepsiz olarak ödenmiş olduğu iddia edilen bir paranın geri verilmesi istenir.

Yalnız, davanın şartı icra hukukuna dayanmaktadır: Borçlunun, borcu bulunmadığı bir parayı icra takibinin kesinleşmesi nedeniyle cebri icra tehdidi altında ödemek zorunda kalmış olması gerekir -------------Somut olayda davacı taraf davalının abonelik sözleşmesi kapsamında kampanyalı paket olduğu halde fazla ücretlendirme yaparak fazla kesilen faturaların tahsili için icra takibi başlatıldığı iddiasıyla fatura bedellerinin tahsili için icra takibi başlattığını, davalı tarafa icra tehdidi altında ---- ödemek zorunda kaldıklarını beyan etmiştir.İİK'nın 72/7. maddesi uyarınca;

''Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını isteyebilir,'' düzenlemesi mevcut olup, eldeki dava ------ uygulaması gereğince istirdat davası niteliğinde olduğundan, bir yıllık hak düşürücü süreye tabidir ve hak düşürücü süreler mahkemece re'sen nazara alınır.

Davacı tarafından ---- tarihinde ödeme yapıldığı ve eldeki davanın bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde --- tarihinde açıldığı tespit edilmiştir.Davacı ile davalı arasında ---- tarihli çerçeve abonelik sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin 1. Maddesine göre 24 fatura dönemi boyunca sabit fiyat kapsamında ödeme yapılacağının kararlaştırıldığı, taraflar arasında imzalanan sözleşme eklerine göre, indirimli kampanyanın başlangıç tarihinin ----olduğu dolayısıyla, davacı adına düzenlenecek en erken kampanyalı ilk fatura ---- dönemini, en son fatura ise ------ dönemini kapsayacaktır.

Dolayısıyla davacı şirket adına düzenlenen----- dönemine ait fatura kampanyalı indirimli dönem içinde kaldığından fatura tutarı taahhütname kapsamında indirimli tarife olan---- üzerinden faturalandırılması gerekirken sözleşmeye ve taahhütnameye aykırı olarak ---- üzerinden faturalandırılma yaptığı anlaşılmıştır.

Usul ve yasaya uygun bilirkişi ek raporunda davalının davacıdan ----fazla tahsilat yaptığı anlaşıldığından fazla tahsil edilen miktarın istirdatı ile fazla ücretlendirmeye konu takip miktarı kadar da borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiştir.