İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/331 K.2026/43

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/331

KARAR NO : 2026/43

DAVA

Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 16/04/2025

KARAR TARİHİ : 13/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 17/12/2023 tarihinde saat 14:15 sıralarında dava dışı---- sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiş olduğunu, Kaza dolayısı ile müvekkiline ait araçta değer kaybı meydana gelmiş olduğunu, davalı tarafın ---- plakalı aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olan ----- Şirketi'ne 03/10/2024 tarihinde başvuru yapılmış olduğunu, davalı ... şirketince 18.10.2024 tarihinde toplam 20.000-TL ödeme yapılmış olup yapılan işbu ödeme müvekkiline ait aracın gerçek değer kaybını yansıtmadığını, müvekkilinin mağduriyetinin davalılar tarafından giderilmesi gerektiğini beyanla; davanın kabulünü, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalılar üzerine bırakılması talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Kaza dolayısıyla davacı tarafından müvekkili olan şirkete yapılan başvuru üzerine -----nolu hasar dosyası açılmış ve yapılan değerlendirmeler sırasında alınan ekspertiz raporu doğrultusunda ödeme yapılarak sorumluluk yerine getirilmiş olduğunu, Nitekim Ekspertiz Raporunda; araçta meydana gelen kaza ile ilgili değer kaybı tutarının 20.000,00 -TL olduğu tespit edilmiş olduğunu, iş bu rapor doğrultusunda tespit edilen 20.000,00 -TL değer kaybı tazminatı ödenmiş olup müvekkili olan sigorta şirketi sorumluluğunu yerine getirmiş olduğunu beyanla; davanın reddine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı yan üzerine bırakılmasını talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, meydana gelen trafik kazası nedeni ile araçta oluşan değer kaybının sigorta şirketinden tazminine ilişkin olarak açılan sigorta davasıdır. Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Bilirkişi tarafından verilen raporda özetle; " Dava konusu olayın Kara Yolları Trafik Kanunu kapsamında trafik kazası olduğu, davalı yan --- plakalı otomobil aracın şoförü olan --- 2918 Sayılı Kara Yolları Trafik Kanununun da Madde 84'ü ihlal ettiği nedeni ile asli ve tam olarak %100 kusurlu olduğu, davacı yan -----plakalı park halindeki otomobil aracın kazanın oluşumunda üzerine atfı kabul kusuru bulunmadığı, ------plakalı araç değer kaybı: 40.000 TL, dava konusu aracın 17.12.2023 tarihinde karışmış olduğu kaza neticesinde 16.000 TL hasara uğramış olduğu,

oluşan hasar nedeni ile sol ön kapı onarım boya, sol arka kapı onarım boya işlemlerinin yapılmış olması nedeni ile Yargıtay İçtihatlarına göre değer kaybının 40.000 TL olacağı, davalı yan sigorta şirketi ....

ZMMS poliçe limiti olan 120.000 TL üzerinden davacı yana değer kaybı yönünden 20.000 TL ödeme yapmış olduğu anlaşılmış olup, Bakiye Değer Kaybı Zararının 40.000 TL -20.000 TL= 20.000 TL olduğu, davaya konu ---- plakalı aracın değer kaybı ve piyasa rayiç bedeli, Yargıtay yerleşik içtihatlarına göre nispi metotlar kullanılarak hesaplanmıştır.

Bu hesaplamada otomotiv alım satım piyasasında-----paket aracın alış satış fiyatları, sanal ortam üzerinden yapılan araç alış satış işlemleri, aracın yaşı, kilometresi, hasarlı ve değişen parçaları, Hazine ve Maliye Bakanlı tarafından faaliyetleri yürütülen ----- Birliği Kasko Bedeli listesi dikkate alınarak hesaplanmıştır. (NİSBİ YÖNTEME GÖRE.

Ödenecek Bedel—Kararlaştırılan Bedel (Satış Bedeli) x (çarpı) Ayıplı Değer (bölü) Ayıpsız Bedel şeklinde orantı kurularak bulunan rakamın, satış bedelinden mahsubu ile bulunan miktar olduğundan, bu şekilde hesaplama yapılmasının istenmesine, kararlaştırılan Bedel (Satış Bedeli) -900.000 TL, Ayıplı Değer 860.000 TL, Ayıpsız Bedel -900.000 TL, 900.000 TL *860.000 TL /900.000 TL = 860.000 TL 900.000 TL - 860.000 TL = 40.000 TL, dava konusu aracın davaya konu hasarının tamir edilmiş hali ile Yargıtay İçtihatlarına göre oluşan değer kaybının 40.000 TL olduğu,

Yargıtay tarafından uyuşmazlık durumlarında kullanılan NİSBİ HESAP formülü ile yapılan hesaplamada da 40.000 TL çıktığı ve bu tutarın kabul edilebilir olduğu, davalı yan sigorta şirketi .... ZMMS poliçe limiti olan 120.000 TL üzerinden davacı yana değer kaybı yönünden 20.000 TL ödeme yapmış olduğu anlaşılmış olup, bakiye değer kaybı zararının 40.000 TL - 20.000 TL= 20.000 TL olduğu," şeklinde rapor sunulmuştur.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de,

“sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Aynı kanunun 91. Maddesinde ise “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” şeklinde belirtilmiştir. Sorumluluk sigortaları TTK.nın 1473. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. “(1) Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.” şeklinde belirtilmiştir.

Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir -----

2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.

Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek;

sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.Bir zarar sigortası türü olan zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigortacı işletenin sorumluluğunu yine ancak sorumlu olduğu çerçevede karşılamakla yükümlüdür.

Bu bakımdan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile işletenin poliçe limiti dahilinde tazminat sorumluluğunu yüklenen sigorta şirketi gerçek zarardan, işletenin ve eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında sorumlu tutulabilecektir (Yargıtay -----Usul ve yasaya uygun bilirkişi raporunda meydana gelen kazada davalının 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca %100 kusurlu olduğu, davacıya ait aracın sürücüsünün kusursuz olduğu, davacıya ait araçta 40.000 TL değer kaybı meydana geldiği, davalı tarafından 18/10/2024 tarihinde 20.000 TL değer kaybı tazminatı ödendiği,

davacının bakiye 20.000 TL değer kaybı alacağının kaldığı tespit edilmiştir.

Tüm dosya kapsamı, usul ve yasaya uygun bilirkişi raporu bir bütün olarak değerlendirildiğinde davalı araç maliki, araç sürücüsünün kusuru oranında meydana gele değer kaybı zararından davalının olacağı değerlendirilerek yapılan ödemelerin tenzili ve taleple bağlılık ilkesi gereğince davanın kabulü yolunda aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. Kabulüne karar verilen miktara temerrüt tarihinden itibaren davalı aracın hususi oto olması sebebiyle yasal faiz işletilmesine karar verilmiştir.