İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/53 K.2021/259

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2019/53 Esas

KARAR NO: 2021/259

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 06/09/2019

KARAR TARİHİ : 22/04/2021

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ /

DAVA/TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin aracında oluşan değer kaybının tespiti için bilirkişiye başvur zorunluluğunun doğduğunu, ilgili sigorta şirketine yapılan yazılı ihtara rağmen zararın tespiti ve tazmin edilmesi yönünde herhangi bir harekette bulunulmadığını, yine ayni yasanın 1429.

Maddesi göre sigortacının aksine sözleşme yoksa sigorta ettirenin sigortalının lehtarın ve bunların hukuken fiillerinden sorumlu bulundukları kişilerin ihmallerinden kaynaklanan zararları tazmin ile yükümlü olduğunu, müvekkilinin davanın giderlerini karşılayacak gücünün bulunmadığını, müvekkilinin dava masrafları karşılandığında ekonomik olarak zorluğa düşeceğini, muhtarlık tarafından düzenlenen fakirlik kağıdında da müvekkilinin maddi yardıma muhtaç olduğunun belirtildiğini, adlu yardım taleplerinin kabul edilmesini talep ettiklerini,

müvekkiline ait ---- plakalı araç ile davalı ---- plakalı aracın ------ tarihinde ölümlü trafik kazası gerçekleştiğini, kaza akabinde araçta oluşan hasarın tamirinin kusurlu kurumun sigortası ----- tarafından karşılandığını, aracın kaza tarihinden itibaren servise çıkamadığını ve değer kaybettiğini, sigorta şirketine bu hususta yazılan yazıya rağmen sigorta şirketinin herhangi bir ödeme veya cevapta bulunmadığını belirterek adli yardım taleplerinin kabulüne. ---- araçta meydana gelen değer kaybı nedeniyle şimdilik ----- ıslah ile değer kaybı bedelinin yasal faizi ile birlikte taraflarına ödenmesine,

yargılama giderleriyle vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP /TALEP

Davalı ----tarafından vekaletname sunulmuş ve cevap dilekçesi verilmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının aracında kaza sonrası meydana gelen değer kaybı, davacı tarafında belirttiği üzere müvekkili olan idare ile----- uyarınca ---- karşılanması gerektiğini, davacı tarafın ------- tarihinde yazılı başvuruda bulunduklarını buna rağmen uğranılan zararın giderilmesine yönelik sigorta şirketince herhangi bir ödeme veya cevapta bulunulmadığını belirttiğine müteakip davacı tarafın müvekkili olan idareyi de husumet göstererek araç değer kaybı sebebiyle tazminat isteminde bulunduğunu, ancak -------- öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerektiğini,

sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir’’ hükmü gereğince davacının 5684 sayılı kanun çerçevesinde yer -------- da başvurabileceğini, sigorta şirketleri ile gerçek ya da tüzel kişilerin yaşamış olduğu hukuki ihtilaflara çözüm sağlamak için kurulmuş olan ------ ise araç değer kaybı davalarını da hızlı bir şekilde çözüme kavuşturduğunu,

Sigortacılık Kanununa göre bir uyuşmazlık dosyası hakeme tevdi edildikten sonra 4 ay içerisinde çözüme kavuşturulmak zorunda olduğunu belirterek yetki itirazının kabul edilmesini, yetki itirazının kabulüne karar verilmediği takdirde davanın esastan reddine karar verilmesini ve yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

-Davalı ----- vekili tarafından vekaletname sunulmuş ve cevap dilekçesi verilmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Dava konusu kazaya karıştığı ifade edilen ---- plakalı araç müvekkili olan şirket tarafından ------ sigortalı olduğunu, müvekkili olan şirketin sorumluluğu bulunduğuna kanaat getirilmesi halinde teminat limiti ile sorumluluğu bulunduğunu, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü hususları kabul etmediklerini, dava konusu alacağın zaman aşımına uğradığını, bu nedenle davanın reddi gerektiğini, HMK 6. Madde gereği yetkili mahkeme davalı tarafın davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri olduğunu, bu nedenle davanın yetki yönünden reddi ile dosyanın yetkili ----------------- gönderilmesini talep ettiklerini,

davacı tarafın ibraz ettiği deliller ve özellikle kaza tespit tutanağının taraflarına tebliğ edilmediğini, bahsi geçen kazaya ilişkin olarak davacı tarafından müvekkili olan şirkete herhangi bir başvuru yapılmadığını ve dava şartı olan zorunlu başvuru şartının yerine getirilmediğini, araçta meydana gelen değer kaybı hesap edilirken aracın yaşı, daha önce kazaya karışıp karışmadığı,

kilometresi gibi hususlar da göz önünde bulundurularak hesaplama yapılması gerektiğini, müvekkili olan şirkete -------- plaka sayılı aracın kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusurunun bulunmadığını, araç mahrumiyet bedeli, aracın işletilememesinden doğan kazanç kayıpları gibi yansıma zararlar----- olduğunu, ------------- teminatı dışında olduğu açıkça belirtilmiş olduğundan söz konusu taleplerin reddi gerekmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

--------------------dosyadaki diğer tüm bilgi ve belgeler.

DEĞERLENDİRME VE SONUÇ

Dava , Araçta meydana gelen değer kaybının tazmini istemine ilişkindir.

Basit yargılama usulüne tabi işbu davada mahkememizce dilekçeler aşaması tamamlanmış ve usulüne uygun olarak yapılan davet sonucunda duruşma açılarak ön inceleme duruşması icra edilmiş, uyuşmazlık belirlenmiş ve tarafların vaki davete karşın sulh olmaması nedeniyle tahkikata geçilmiştir. Tahkikat aşamasında deliller toplanıp incelenerek tahkikat tamamlanmış, karar duruşmasına katılan davacı vekilinin son beyanları alınarak aşağıdaki hüküm sonucuna ulaşılmıştır.

Bilindiği üzere Haksız fiil öğretide hukuka aykırı zarar verici fiil olarak tanımlanmaktadır. Haksız fiilin unsurları ise eylem, hukuka aykırılık, zarar, kusur ve illiyet bağı olarak gösterilmektedir. Buna göre haksız fiilden bahsedebilmek için hukuka aykırı bir eylem bulunmalı, bu eylemden bir zararın doğmalı, zararlandırıcı eylemde bulunan kişinin kusurlu bulunması ile zarar ile kusur arasında illiyet bağının olması gerekmektedir. Bu beş unsurun varlığı halinde zarar veren kişi eylemden dolayı zarara uğrayan kişi ya da kişileri maddi ve manevi zararlarını karşılamak durumundadır. Türk Medeni Kanunu’nun 6. maddesine göre haksız fiilin unsurlarını ispat etme yükü davacıdadır. Davacı zararı haksız eylemi ve zarar ile haksız eylem arasındaki illiyet bağını ispat etmek durumundadır.

Yukarıda yapılan açıklamalar, toplanan deliller ve yapılan yargılama sonucunda somut olayda; uyuşmazlığın temelinin, meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle davacıya ait araçta oluşan hasara göre değer kaybı meydana gelip gelmediği ve zarar miktarı üzerinde olduğu anlaşılmıştır.

Bu kapsamda taraf beyanları alınmış ve gösterilen delileri toplanıp, tüm usulü işlemler yerine getirilerek dosya değer kaybına ilişkin rapor düzenlemesi için resen seçilen Makine Mühendisi bir bilirkişiye verilmiştir.

Bilirkişi tarafından dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda hazırlanan işbu rapora göre -------tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacıya ait ----- meydana gelen hasar, aracın marka model ve km'si esas alındığında rayiç bedel üzerinden değerlendirildiğinde ---- değer kaybı oluştuğu; aracın------- fazla olması nedeniyle -------- verilerinin esas alınması halinde ise değer kaybı oluşmayacağı yönünde rapor tanzim edildiği anlaşılmıştır.

Bilirkişi raporu taraf vekillerini tebliğ edilmiş ve beyan ve itirazları da alınıp değerlendirilmiştir. Bu kapsamda mahkememizce öncelikle dosyada mevcut kaza tespit tutanağı ve araç fotoğraflarına göre araçta meydana gelen hasar ve onarım göz önüne alındığında değer kaybının kaçınılmaz olduğu inancı oluşmuştur.

Bilindiği üzere haksız fiil niteliğindeki trafik kazası nedeniyle tazminat sorumluları, zarar görenin gerçek zararını tazmine mecburdur. ------- göre kaza nedeniyle oluşan hasarın nitelik ve niceliği, aracın modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi gibi hususlar gözönünde bulundurularak yapılacak hesaplamaya göre aracın kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki 2. el piyasa rayiç değeri (hasarsız haliyle) ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki haline göre serbest piyasadaki 2. el piyasa değeri arasındaki fark, değer kaybı olarak kabul edilmektedir.

Bu bakımdan olayda -------- verilerine göre hareket edilmesi mümkün görülmemiştir.

Binaenaleyh davacının kaza nedeniyle hasara ve değer kaybına maruz kalan aracın maliki olduğu, davalı ---- kaza tarihi itabariyle hasara ve zarara neden olan ------ Plakalı ----olduğu, diğer davalında da anılan kamyonun işleteni olduğu ve böylece davacının ------- davasını ispat ettiği ve davasında haklı olduğu sonuç ve kanaatiyle yapılan ıslah ve değer kaybına ve miktarına ilişkin benimsenen bilirkişi raporu da gözetilerek davanın kabulü ile ----değer kaybı tazminatının, davalı ---- kaza tarihi olan --- tarihinden itibaren;

davalı ----sonrasına tekabül temerrüt tarihi olan --- tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan ------------ müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir.

6100 Sayılı HMK'nın 332/1 maddesine göre, 323. Maddesinde sayılan yargılama giderlerinden, 326/1. Maddesi gereğince tamamen davalılar sorumlu tutulmuştur. Ancak davacı Adli Yardımdan yararlandırıldığından 6100 Sayılı HMK'nın 339. Maddesi nazarında davalılardan ------harçtan muaf olması da gözetilerek harç ve yargılama giderlerine hükmedilmiştir. Ayrıca Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliğinin 26/2. Maddeleri gözetilerek dava öncesi -------- bütçesinden ödenen arabuluculuk ücretinin de yargılama gideri kapsamında davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına da karar verilmek suretiyle 6100 Sayılı HMK'nın 26 ve 297/2 maddeleri gereğince aşağıdaki şekilde hüküm ihdas edilmiştir.