İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/909 K.2021/474

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2020/865 Esas

KARAR NO : 2021/352

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 20/11/2020

KARAR TARİHİ : 03/06/2021

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda, dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA/TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; :Müvekkillerinden ... tarafından----------adresinde meydana gelen ---- nedeniyle arşivinde meydana gelen hasar nedeniyle, ----- kadar olan tüm yılların ---- numarasında işlem gören --- yıllına kadar olan tüm yılların ---- faturaları ile bordrolar--- ------- resmi defterler ile ----ayına kadar alış ve satış faturaları ile----- kalması nedeniyle hasar gördüğünü, okunamaz ve kullanılamaz hale geldiğini buna ilişkin olarak tüm işlemlerin ----- tarafından tutanak tutularak kayıt altına alınmış olduğunu belirterek belirtilen tüm resmi defterler ve evraklar için zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP /TALEP : Dava HMK'nin 382 (2) e-1( Ticari defterlerin ziyaı halinde belge verilmesi) maddesi gereğince çekişmesiz yargı işidir.

DELİLLER

------ ---ait tutanaklar ve Kayıtlar, Bilirkişi Raporu , dosya kapsamındaki sair tüm bilgi ve belgeler.

DEĞERLENDİRME VE SONUÇ

Dava, 6102 sayılı TTK'nin 82/7 maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. 6100 Sayılı HMK'nin 382 vd. maddeleri gereği zayi belgesi verilmesi talebi çekişmesiz yargı işi olup,--- davacılar vekili tarafından gösterilen deliller toplanmış ve TTK'nin 82/7 maddesi uyarınca gerekli görülen deliller de resen toplanmıştır. Mahkememizce ön inceleme duruşması icra edilmiş, tahkikat işlemleri yerine getirilerek davacılar vekilinin son sözleri dinlerek aşağıdaki hüküm sonucuna ulaşılmıştır.

6102 sayılı TTK'nin 82. maddesinde belgelerin saklanması ve saklama süresi ----- düzenleme yapılmış bu kapsamda her tacirin ticari defterlerini sınıflandırılmış şekilde saklamakla yükümlü olduğu belirtilmiştir.

6102 sayılı TTK'nin 82. maddesinin 7. fıkrasında; bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; ----sebebiyle kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün gün içinde ticari işletmenin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilmektedir. Bu dava hasımsız açılır, Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını emredebilir.' düzenlemesine havidir.

Öte yandan 6102 sayılı TTK'nin 18/3 maddesine göre her tacirin ---- ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş ----- gibi hareket etmesi gerekmektedir.

Yukarıda açıklanan hususlar ve anılan yasal düzenlemeler ışığında somut olaya bakıldığında,davacıların--- -------- oldukları ve ----işlettikleri ancak hepsinin-------bulunduğu işyerinin ----- belgelerinin saklandığı ortak ---- kullandıkları ve ----- tarihinde -----neticesinde------anlaşılmıştır. Davacılar tarafından süresi içinde mahkememizde işbu dava açılmıştır. Mahkememize davacıların bağlı----cevaplarında da özetle davacıların vergi borcu ve cezalarının olmadığı, daha önce zayi belgesi almadıkları, ticari defterlerinini denetim için istenmediği bildirilmiştir.

Mahkememizce olayın özelliği gereği---- görevlendirilerek yerinde inceleme yapılmak suretiyle rapor alınmıştır. Bilirkişi tarafından---- yaşandığı ---- araştırma sonucunda düzenlenen ve ayrıntılı ---- raporda ------ bulunan arşivin kullanılamaz hale geldiği açıklanmış ve zayi olan belgeler tek tek gösterilip fotoğraflanmak suretiyle gösterilmiştir.

Ayrıca bir kısım belgelerin okunamadığı ve bazılarının ise kayıp olduğu tespit edilip kapsamlı ve açıklayıcı şekilde sıralı rapor tanzim edilmiş ve her bir belge yönünden ayrıca görüş bildirilmiştir. -------Mahkememize sunulan bilirkişi raporu davacılar vekiline tebliğ edilmiş ve beyan ve itirazları alınarak değerlendirilmiştir. Ayrıca davacılar vekili tarafından davadaki talep açıklanmıştır.

Mahkememizce gerek bilirkişi raporu gerekse ----- giren tüm bilgi, belge, fotoğraf ve sair tüm delillere göre davacıların ---- olarak kullandığı ----katlarında oluşan ---- olayının niteliğine, meydana geliş şekline ve sonucuna göre davaya konu edilen ve davacılar vekili tarafından açıklanan tüm ticari defter ve belgelerin zayi olduğu değerlendirilmiştir.

Öte yandan meydana gelen ---- tacir olarak davacılara yüklenecek bir kasıt, kusur veya ihmalinin bulunmadığı, dava konusu edilen ve davacılar vekilince açıklanan defter ve belgelerin kanunen saklanması ----- niteliğinde oldukları da kabul edilmiştir.

------- dosyaya mübrez bilirkişi raporunun da gerekçeli, denetime açık, hüküm kurmaya elverişli ve yerinde olduğu, işin esasa ilişkin benimsendiği ve böylece davacıların davasını TMK'nın 6. ve HMK'nın 190.maddeleri kapsamında ispat ettikleri ve davalarında haklı oldukları sonuç ve kanaatine ulaşılmakla davanın kabulü ile davaya konu ticari defter ve belgelerin zayi nedeniyle iptaline karar verilerek; 6100 sayılı HMK'nın 26, 297/2 maddeleri gereğince aşağıdaki şekilde hüküm ihdas edilmiştir.

B- DAVACI -------- YÖNÜNDEN

a-2018 yılına ait -------- yılına ait Yevmiye, Kebir ve Envanter defterleri,ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE, b-2020 yılına ait ------aylarına ait Alış ve Satış Faturalarının,ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE, c-------yıllarına ait----- Dosyalarının, ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,

C-DAVACI ..---- YÖNÜNDEN

a-2016 yılına ait ------------Yevmiye, Kebir ve Envanter Defterlerinin ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,

b-2020 yılına ------------ aylarına ait Alış ve Satış Faturalarının,ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,

c----- yıllarına ait --- Dosyalarının ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,

3-)Yapılan yargılama giderlerinin, davanın çekişmesiz yargı işlerinden olması nedeniyle davacılar üzerinde bırakılmasına,

4-)Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 59,30 TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan 54.40 TL harcın mahsubuyla bakiye 4,90 TL harcın davacılardan alınarak hazineye gelir kaydına,

5-)6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra kullanılmayan gider avansının yatırana iadesine, bu konuda Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinın Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 207/1 maddesi gereğince Yazı İşleri Müdürü tarafından resen işlem yapılmasına,

Dair, davacılar vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek dilekçeyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.