İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/237 K.2021/253

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/237 Esas

KARAR NO : 2021/253

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 16/04/2021

KARAR TARİHİ : 22/04/2021

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasında dosya tensiben incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ /

DAVA/TALEP

Davacı dava dilekçesinde özetle.

Müvekkil sigorta şirketi tarafından ---------poliçe numaralı sigorta poliçesi ile dava dışı sigortalıya ait ---------- sigortalandığını; bu sigorta kapsamında dava dışı sigortalı araç sigortası ile müvekkil şirket nezdinde --------- tarihinde davalının maliki olduğu ancak sürücüsünün olay yerinden firar ettiği için tespit edilemediği ---------plakalı aracın tam kusurlu olarak sigortalı araca çarpması sonucu çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini,

bu kaza sonucunda müvekkil şirketin dava dışı sigortalısına ---- hasar tazminat bedelini -----tarihinde ödendiğini davalı şirkete ihtarname göndererek ödemek zorunda kaldığı bedelin tahsilini talep ettiği ancak ihtarnameye rağmen söz konusu bedelin ödenmediğini bunu üzerine müvekkil şirketin ----------- dosyasında icra takibi başlatıldığını ancak davalı tarafın haksız ve mesnetsiz iddiaları sonucu takibin durdurulduğunu müvekkil şirketin hakkını elde etmesinin zorlaşmasını önlemek amacıyla davalının mal varlığı üzerine,

özellikle kazaya konu ----- plakalı araç üzerine konulmak üzere öncelikle teminatsız aksi takdirde uygun bir teminat karşılığında ihtiyati haciz konulmasını talep ve dava etmiştir.

CEVAP/TALEP : Davalıya tebligat yapılmadan dosya üzerinden karar verildiğinden cevap dilekçesi bulunmamaktadır. DELİLLER Arabuluculuk Tutanağı, Dosya kapsamındaki tüm bilgi ve belgeler.

DEĞERLENDİRME VE SONUÇ

Dava İtirazın İptali ve tazminat (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) istemine ilişkindir.

Anayasa'nın 37. maddesine göre "Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz". 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesine göre, "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir." 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/(1)-c maddesine göre, mahkemenin görevli olması dava şartıdır.

115. maddesine göre, "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir." Bu yasal çerçevede mahkemelerce görev konusu her aşamada resen gözetilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda öncelikle dosyanın görev yönünden incelenmesi gerekmiştir.

Somut olayda uyuşmazlık 6102 sayılı TTK'nın 1472. maddesi uyarınca sigorta şirketinin, sigortalısının haklarına halef olması sebebiyle açılmış itirazın iptali ve tazminat isteminden doğmaktadır.

6102 sayılı TTK'nın 1472. maddesinde düzenlenen halefiyet, yasal, sınırlı ve cüz’î halefiyet niteliğindedir. Bu maddeden doğan halefiyet hakkına istinaden açılacak olan dava, esas itibariyle sigortalının, kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır.

TTK'nın 1472. maddesi uyarınca sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava, tazmin ettiği bedel nisbetinde sigortacıya intikal eder. Bu şekilde sigortalısının haklarına halef olan sigorta şirketinin, ödediği tazminat miktarınca hukuken sigortalı yerine geçerek açtığı dava, aslında bir tazminat davası olup, aynı zamanda şahsî nitelikte bir eda davasıdır.

Burada sigortacı, sigorta ettiren yerine geçtiği için şahsî ve rücûu ödediği bedelle sınırlı olduğundan dolayı da cüz'î haleftir.

Sigortacının, sigortalıya ödediği tazminat oranında sigortalının yerine geçeceği ve onun kanunî halefi olacağı, ilke olarak --------------sigortacının, zarara sebebiyet veren aleyhinde açtığı rücû davasının, kanundan doğan halefiyete dayandığı ve halef olanın, halefiyet yolu ile nasıl bir hak iktisap etmiş ise o hakka sahip olacağı vurgulanmış; sigorta ettirenin ne hakkı varsa bunların, şartları gerçekleşince sigortacıya geçeceği; sigortacının, sigorta ettirenin bütün def’ilerini üçüncü şahsa karşı ileri sürebileceği ve Türk Borçlar Kanununun 52. maddesine de dayanabileceği;

sigorta ettirenin olayda dava hakkı yoksa, sigortacıya da bu yönde bir hakkın intikal etmeyeceği açıklanmıştır. Diğer taraftan, ----------- sayılı kararına göre de "Sigortacının sigorta poliçesinden münbais olmayıp kanundan aldığı bir salâhiyete istinaden ve haksız fiil sebebiyle alacaklı yerine kaim olarak hareket ettiği dâvada hukuk mahkemesine başvurması gerekir." yönünde içtihat ortaya konmuştur.

Yukarıdan beri açıklanan hususlardan da anlaşılacağı üzere sigortacının halefiyete dayalı olarak açtığı davalarda davanın niteliğini ve görev hususunu belirlerken davacı ile sigortalısı arasındaki ilişkiye değil ; davacı sigorta şirketinin sigortalısı dava dışı üçüncü kişi ile zarara neden olduğu öne sürülen kişi veya kurum arasındaki hukuki ilişkiye bakılması gerekmektedir.

Somut olayda zarar gören sigortalının ---- poliçesi kapsamında ----- plakalı aracını sigorta ettirenin gerçek şahıs ---------olduğu ve meydana gelen kazada aracın hasara ve zarara uğradığı anlaşılmaktadır. Meydana gelen zararın ise davalının işleteni olduğu aracın karıştığı ve kusurlu olduğu kaza nedeniyle oluştuğunun iddia edilmesi karşısında davanın haksız fiil hükümlerine göre genel mahkemede görülüp çözülmesi gerekmektedir.

Yukarıda anılan yapılan açıklamalar, anılan yasal düzenleme ve içtihatlar ışığında davaya konu uyuşmazlığın 6102 sayılı TTK'nın 4.maddesine göre mutlak ve ticari davalar ile özel kanunlardaki ticaret mahkemelerinin bakacağı davalar kapsamında kalmadığı, genel hükümlerden kaynaklandığı anlaşıldığından işbu davada görevli mahkemenin 6100 sayılı HMK’nın 1, ve 2. maddeleri gereğince genel görevli Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır. Binaenaleyh, 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c maddesi uyarınca mahkememizin görevli olmaması nedeniyle; davanın, 6100 sayılı HMK'nın 115/1-2 maddesi uyarınca dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.