İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/345 K.2023/357

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/345 Esas

KARAR NO: 2023/357

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 16/05/2022

KARAR TARİHİ:18/05/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ /

DAVA/TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili adına kayıtlı, ----şirketinin sigortalısına ait ----- aracın çarpması sonucu 14/07/2021 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, işbu kaza sebebi ile müvekkiline ait araç, --- %100 kusurlu bulunduğunu, ancak kaza sonrası kusur ve hasarın tespiti amacı ile, ----yapılan müracaat üzerine düzenlenen Ekspertiz Raporunda;

------ plakalı araç sürücüsünün KTK 57/c-2 84/h maddesini ihlal ederek (%75) kusurlu,---------- plakalı araç sürücüsünün ise KTK 52/1-a maddesini ihlal ederek (%25) kusurlu olduğu belirlendiğini, kaza sonrası müvekkilinin aracında oluşan hasar ve değer kaybı tutarı ile kusur araştırması için eksperden rapor alındığını, bağımsız sigorta eksperleri tarafından hazırlanan raporların delil niteliğinde olduğu göz önüne alınarak karar verilmesi gerektiğini, kusur oranının tespiti amacı ile alınan hizmet sonucunda müvekkilinin aracında meydana gelen toplam hasar tutarının 2.277,40-TL (KDV dahil) olduğunu,

kusur oranına göre 1.708,05-TL hasar bedelinin, yine kusur oranına göre 500,00-TL değer kaybı bedelinin davalı -------- sorumluluğunda olacağının aşikar olduğunu, söz konusu ekspertiz incelemesi, hasar tutarı ve değer kaybı raporu için, müvekkili tarafından ekspertiz ücreti olarak 354-TL, kusur rapor ücreti olarak 354-TL ödeme yapıldığını, dava konusu olaya ilişkin ekspertiz raporunda da görüleceği üzere, davalının sigortalısı olan sürücüye ait aracın, müvekkiline ait araca çarptığını, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre, % 75 kusurlu olduğunu, bu hususun, kaza tespit tutanağı ile de sabit olduğunu,

dava konusu olay nedeni ile oluşan değer kaybına ilişkin zarardan, davalı ---sorumlu olduğunu, zira,-------- gereğince, değer kaybı teminat kapsamında yer aldığını ve sigorta şirketleri de haksız fiil failleri ile birlikte müşterek ve müteselsil olarak sorumlu olduğunu, arz ve izah olunan nedenlerle; fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile,

davanın kabulüne, 14/07/2021 tarihinde davalı yanın sigortalısının (%75) kusuru sonucu meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sebebi ile müvekkili aracında meydana gelen 10-TL değer kaybı, 10-TL hasar bedeli ücreti olmak üzere toplam 20-TL fazlasına ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla tutarındaki maddi tazminat miktarının yasal faizi ile, 354-TL ekspertiz ücreti ve 354-TL kusur rapor ücreti olmak üzere toplam 708 -TL ekspertiz ücretinin yargılama giderlerinden sayılarak müvekkiline ödenmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP /TALEP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 107. maddesi uyarınca; alacağın miktarının belli olmaması halinde belirsiz alacak davası açılabileceğini, somut olayda ise, davacı tarafın, araç hasarı zararı yönünden talep konusunu belirlediğini ve fakat davasını yine de belirsiz alacak davası olarak ikame ettiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla; davacı tarafın dava konusu tamamen ve açık şekilde belirli olduğunu iddia etmesine rağmen davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının hukuka aykırı olduğunu, bu nedenle davacının belirsiz alacak davası açmakta menfaati bulunmadığından,

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 107. maddesi uyarınca davanın esasına girmeden doğrudan ve usulen reddini talep ettiklerini, müvekkili şirketin sorumluluğu sigortalısının kusuru ve bakiye poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kazaya karışan -----plaka sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde ----------sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin bu poliçedeki maddi zararlara ilişkin teminat limiti ise kaza tarihi itibariyle araç başına 43.000,00-TL olduğunu, davacı tarafından dosyaya ibraz edilen değerlendirmenin gerek usul, gerekse nitelik yönünden hükme esas alınamayacağını,

değer kaybı tazminatı tespit edilirken dayanağını doğrudan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’ ndan alan----- belirtilen hesaplama yöntemine göre zarar tespiti yapılması gerektiğini, gerek ----------yayımlanmış -------- gereğince, değer kaybı hesabının, genel şartların EK-1’inde yer alan tablodaki esaslara istinaden yapılmasını talep etiklerini, arz ve izah edilen ve re’sen takdir edilecek nedenlerle;

zamanaşımına uğramış davanın reddine, zarar meblağının belirlendiği iddia edilmesine rağmen belirsiz alacak davası açıldığı müşahede edildiğinden davanın usulden reddine, sigortalı aracın kazanın oluşumunda kusuru bulunmadığından davanın reddine, aksi halde kusur tespitinde bulunulmasına, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, değer kaybı ve hasar tazminatı taleplerinin cevap dilekçemizde belirttiğimiz ve re'sen gözetilecek nedenlerle esastan reddine, ret taleplerimizin kabul edilmemesi halinde; kabul anlamına gelmemek kaydı ile,

araç hasarı ve değer kaybı yönünden yukarıda belirttiğimiz gibi bilirkişi incelemesi yapılmasına ve tarafların kusur durumu ile bakiye teminat limiti gözetilerek hüküm kurulmasına, makul gider kapsamında olmayan ekspertiz ücreti ile kusur rapor ücreti taleplerinin reddine, talebin kabulü halinde, dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline, karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

DELİLLER

Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Son Tutanağı,------ Kayıtları, Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı, Sigorta Hasar Dosyası, ---Poliçesi, ---- Kayıtları, ---- Kayıtları, ----Fotoğrafları, --- Raporu, ----Cevabı, ----, Faturalar, Fotoğraflar, Bilirkişi Raporu, (Kusur,Hasar,Değer Kaybı) Dosyadaki Sair Bilgi Ve Belgeler.

İDDİA VE SAVUNMA KAPSAMINDA UYUŞMAZLIĞIN NİTELİĞİNE GÖRE, VAKIA VE DELİLLERİN TARTIŞILIP DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE SONUÇLARI: Dava , Maddi Hasarlı Trafik Kazası Nedeniyle Davacının Maliki Olduğu Araçta Meydana Gelen Hasar onarım ve değer kaybı zararının -----Kapsamında Davalı ---------tazmin ve tahsili istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nin 4/2 maddesi yollamasıyla 6100 Sayılı HMK'nin 316 ilâ 322 maddelerinde düzenlenen basit yargılama usulüne tabi işbu davada mahkememizce dilekçeler aşaması tamamlanmış ve usulüne uygun olarak yapılan davet sonucunda duruşma açılarak dava şartları ve ilk itirazlar incelenmek ve değerlendirilmesine müteakip ön inceleme duruşması icra edilmiş,

uyuşmazlık belirlenmiş ve dava şartı zorunlu arabuluculuk sürecinden sonuç alınamadığından bu kez sulh teşviki yapılmasına karşın duruşmada hazır bulunan davacı vekilinin beyanına göre tarafların sulh yolunu tercih etmediklerinin anlaşılması üzerine tahkikata geçilerek tahkikat işlemleri ve delillerin incelenmesi tamamlanmış, karar duruşmasına katılan davacı vekilinin son sözleri de dinlenip zapta yazılarak aşağıdaki hüküm sonucuna ulaşılmıştır.

Öncelikle dosyaya mübrez Arabuluculuk tutanağına göre de zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve anlaşmazlık üzerine işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Somut olaya geçmeden önce dava konusu olayın hukuki temeli ve uyuşmazlığın çözümüne etki edecek yasal düzenlemelere kısaca değinmekte yarar vardır.

Bilindiği üzere haksız fiil öğretide. Hukuka aykırı zarar verici fiil olarak tanımlanmaktadır. Haksız fiilin unsurları ise eylem, hukuka aykırılık, zarar, kusur ve illiyet bağı olarak gösterilmektedir. Buna göre haksız fiilden bahsedebilmek için hukuka aykırı bir eylem bulunmalı, bu eylemden bir zararın doğmalı, zararlandırıcı eylemde bulunan kişinin kusurlu bulunması ile zarar ile kusur arasında illiyet bağının olması gerekmektedir.

Bu beş unsurun varlığı halinde zarar veren kişi eylemden dolayı zarara uğrayan kişi ya da kişileri maddi ve manevi zararlarını karşılamak durumundadır. Türk Medeni Kanunu’nun 6 ve 6100 Sayılı HMK'nın 190. maddelerinie göre haksız fiilin unsurlarını ispat etme yükü davacıdadır. Davacı zararı, haksız eylemi ve zarar ile haksız eylem arasındaki illiyet bağını ispat etmek durumundadır.

6098 Sayılı TBK'nin 50.maddesine göre de zarar gören ,zararını ve zarar verenini kusurunu ispat yükü altındadır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasa'nın 85/1. maddesinde, “ bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı” aynı Yasa'nın 85/son maddesinde ise,

“işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiştir. Yine aynı yasanın 88/1 maddesi gereği de bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur.

Kaza tarihinde yürürlükte olan ------------ de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Yukarıda açıklanan yasal düzenlemelerden anlaşılacağı üzere,----------- motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Bu sebepledir ki, sigorta şirketinin sorumluluğu, sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunması halinde sözkonusu olup poliçe limitiyle sınırlıdır. Zira, kanunun emredici hükmü gereği yaptırılan zorunlu trafik sigortalarında sigortacı, işletene düşen hukuki sorumluluğu teminat altına aldığına göre, ancak işletenin sorumlu olduğu oranda zarardan sorumlu olacaktır.

İşletene hukuken yükletilemeyen zarardan, onun sorumluluğunu teminat altına alan sigortacının sorumlu tutulması da mümkün değildir. Zira sigorta şirketinin sorumluluğu 2918 Sayılı KTK'nin 86/1. maddesi gereğince işletenin eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusuru oranında poliçe limitiyle sınırlıdır.

Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir.

Yukarıdaki yapılan genel açıklamalar, toplanan deliller ve yapılan yargılama ışığında somut olaya baktığımızda;14/07/2021 tarihinde davacı gerçek kişi adına kayıtlı olan dava dışı ------- sevk ve idaresindeki---- plaka sayılı hususi otomobil ile dava dışı maliki ve sürücüsü ----- karıştığı maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir.

Davaya konu kazada sürücüsünün kusurlu olduğu öne sürülen ----- tarihi itibariyle----------başlanğıç - bitiş tarihli maddi hasar halinde araç başına------ limitli trafik sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu anlaşılmıştır. Meydana gelen trafik kazası sonucunda sürücüler tarafından görüşlerinin yazılı olduğu maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı dosyaya sunulmuştur.

Davacı şirket aracında hasar ve değer kaybı meydana geldiği ve hasar onarım bedelinin kazada kusurun davalı -------- müteselsil olarak sorumluluğunda bulunan araç sürücüsünde olduğu iddiası ile işbu davayı açmıştır. Yargılama sırasında davacı tarafın KTK'nin 97.maddesi gereğince davalı ------- başvuru yaptığı ve gerçek zararın ödenmediği celbedilen hasar dosyası örneğinden anlaşılmış ve böylece dava şartının gerçekleştiği anlaşılmıştır.

Somut olayda uyuşmazlığın temelinin meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle doğrudan kusur, hasar, hasar onarım bedeli ve değer kaybı üzerinde yoğunlaştığı ve kusur oranının tespiti ile hasarın onarım bedeli ve değer kaybı zararlarının ortaya çıkarılması halinde uyuşmazlığın aydınlanacağı aşikardır.

Bu kapsamda taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve maddi hasarlı trafik kazası tutanağındaki sürücü görüşleri ve olayın gerçekleşme biçimi ile dosya kapsamına nazaran kusur ve hasar onarım bedeli konusunda rapor düzenlenmesi için dosya makine mühendisi bir bilirkişiye verilmiştir.

Bilirkişi -------- sigortalı araç sürücüsü-----kazada % 60 oranında , kusurlu olduğu , davacıya ait araç sürücüsü ---- % 40 oranında kusurlu olduğu, davacının aracında kaza nedeniyle meydana gelen hasarın onarım bedelinin----- değer kaybı oluştuğu ve böylece toplam zararın -------- bulunduğu, % 60 kusur durum ve oranına göre bunun 1.966,44 TL kısmından davalının sorumlu olduğu yönünde, tespit, görüş ve hesap içeren rapor verilmiştir.

Mahkememizce bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş ancak rapora karşı herhangi bir itiraz ileri sürülmemiştir.

Bu kapsamda öncelikle davalı -------- sigortalı araç sürücüsünün KTK'nin 57 maddesi gereğince kavşaklarda uyulması gereken kurallara uymadığından asli kusurlu olduğu, davacı tarafa ait araç sürücüsününde KTK'nin 52.maddesinde yer alan kavşaklara ve dönemeçlere yaklaşırken hızlarını azaltmak ,araçlarının teknik özelliğine göre hareket etmek kurallarını ihlal ettiğinden kusurlu bulunmuş ve rapor aynen benimsenmiştir. ---------Hasar onarım bedeline ve değer kaybına gelince öncelikle bilindiği üzere Sigorta eksperlerinin hukuki statüsü ve sigorta eksperleri tarafından tanzim edilen raporların hukuki niteliği 5684 sayılı Sigortacılık Kanununda

düzenlenmiştir. Kanunun 2/1-n maddesinde sigorta eksperlerinin tarafsız ve bağımsız olduğu, aynı kanununun 22/13 fıkrasında sigorta eksperlerinin tarafsız olmak zorunda olduğu, yine aynı kanunun 22/17 fıkrasında eksperler tarafından düzenlenen raporların delil niteliğinde olduğu yönündeki düzenlemeler dikkate alındığında sigorta eksperleri tarafından düzenlenen raporların yargılama aşamasında itibar edilecek türden bir belge olduğu açıktır.

Bu durumda birbirini genelde doğrulayan ekspertiz raporu ve gerekçeli ve denetime açık olduğu için benimsenen ve itiraza da uğramayan bilirkişi raporuna göre hasar onarım bedeli ve değer kaybı için belirlenen miktarlar günün ekonomik koşullarına ve piyasa rayiçlerine göre kadri maruf bulunmuştur.

Filhakika, gerçekleşen işbu durumlara ve davalıya sigortalı aracın tespit ve tayin olunun kusur oranı nazarında davalı ----- sigortalı araç sürücüsünün kusur oranında sorumlu tutulması ilkesi gereğince gerçek zararı tamamen ödemesi gerektiği değerlendirilmiştir. Binaenaleyh, davacının davasını TBK,49, 50/1, 74, KTK , 85/1-son, 90, 91/1, 86/1 , 88/1 , Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları temelinde TMK, 6 ve HMK, 190.

266, maddeleri esaslarına göre ispat ettiği ve davasında haklı olduğu sonuç ve kanaatiyle; vaki ıslah işlemine ve taleple bağlılık ilkesine göre eldeki olayda davalı ... yönünden başvuruya bağlı olarak oluşan temerrüt tarihi, işlemiş ve işleyecek faiz tür ve oranı, teminat limiti gözetilmek suretiyle davanın kabulü ile. 10,00 TL hasar onarım bedeli ve 10,00 TL değer kaybına temerrüt tarihi olan 27/07/2021 gününden itibaren.

1.356,44 TL hasar onarım bedeli ve 590,00 TL değer kaybı tazminatına ise ıslah tarihi olan 02/02/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte toplam 1.966,44 TL tazminatın (davalı----- poliçe teminat limitiyle sınırlı/sorumlu olması kaydıyla) davalı ----- alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

6100 Sayılı HMK'nin 332/1 maddesine göre, 323. maddesinde sayılan yargılama giderlerinden, 326/1. maddesi gereğince tamamen davalı taraf sorumlu tutulmuştur. Öte yandan bilindiği üzere 6100 sayılı HMK'nin 323/1-ç maddesi gereğince geçici koruma tedbirlerinden olan delil tespiti için yapılan tüm giderler yargılama giderlerinden sayılmaktadır.

Bu kapsamda somut olayda davacı vekili tarafından dava açılmadan önce kusur ve hasar tespiti yönünden düzenletildiği anlaşılan uzman görüşü ve ekspertiz raporları için ödenen miktarlarında mübrez faturalara göre davalıya yüklenmesi gerekmiştir.

Ayrıca Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliğinin 26/2. maddeleri gözetilerek dava öncesi ------- bütçesinden ödenen arabuluculuk ücretinin de yargılama gideri olarak davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına da karar verilmek suretiyle 6100 Sayılı HMK'nin 26, 297/2 maddelesi gereğince aşağıdaki şekilde hüküm ihdas edilmiştir.