İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/483 K.2024/816

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/483

KARAR NO : 2024/816

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali )

DAVA TARİHİ : 19/07/2023

KARAR TARİHİ : 20/11/2024

Tarafları yukarıda belirtilen davanın Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından ibraz edilen tedbir talepli dava dilekçesinin gerekli-yeterli kısımları: "...

KONU

Zayi nedeni ile çeklerin iptaline ve tedbiren ödemeden men kararı verilmesine ilişkin talebimizdir.

AÇIKLAMALAR

-----adresinde bulunan ----isimli iş yerine hırsızlar girerek iş yerinde bulunan çelik kasayı çalmıştır. Müvekkil şirketin iş yerinde gerçekleşen hırsızlık olayına ilişkin polis tutanakları, hırsızlığa ilişkin kamera ve görüntü kayıtları - --- Cumhuriyet Başsavcılığı ------ soruşturma dosyasında mevcuttur. Müvekkil şirketin faaliyet gösterdiği iş yerinde bulunan çelik kasa içerisinde çekler yer almaktadır. Kasa içerisinde bulunan ve hırsızlık konusu olan çekler aşağıda belirtilmiştir.

-Keşidecisi-----Bankasından verilme 05/07/2023 tarihli 77.900 TL bedelli ------numaralı çek

-Keşidecisi -----verilme 03/10/2023 tarihli 250.000 TL bedelli ----- numaralı çek

Müvekkil iş yerinde gerçekleşen hırsızlık olayı sebebi ile şirket yetkilisi -- - - şikayetçi olmuş olup soruşturma aşaması --- - Cumhuriyet Başsavcılığı --- soruşturma no.lu dosyası ile devam etmektedir. Soruşturma dosyasında şüpheli olarak --- - (-----) yakalanmış ve tutuklanmış fakat kamera kaydında yer alan diğer şüpheliler henüz yakalanmamıştır. Yakalanan şüpheli --- --- adresinde arama yapılmış fakat çalınan herhangi bir eşyaya rastlanmamıştır. Yapılan tüm araştırmalara rağmen yukarıda bilgileri yazılı çekler bulunamamıştır.

Dava konusu edilen çekler çalınmak-hırsızlık suretiyle zayi olmuştur. Yürütülen soruşturma dosyasında tüm araştırma ve aramalara rağmen çekler bulunmamıştır. Çeklerin kötü niyetli kişiler tarafından tahsil edilmemesi ve müvekkilin mağdur olmaması için acilen ödemeden men yasağı kararı verilmesi gerekmektedir.

Çalınan bu çeklerde müvekkil firmanın cirosu da bulunduğundan ve çeklerin vadelerinin henüz gelmediğinden çek vadeleri geldiğinde çeklerin karşılığının bankadan tahsil edilme imkanı bulunmaktadır. Çek bedelleri oldukça yüksektir.

Müvekkil şirket hırsızlık olayı nedeniyle ekonomik olarak zora düşmüştür. Çekler çalındığı için keşide günü gelen çekleri tahsil edememiştir. Bu nedenle teminat yatıracak ekonomik gücü kalmamıştır. Ekte sunulan savcılık soruşturma dosyasında bulunan evraklarda görüleceği üzere müvekkil şirket iş yerinde bulunan kasa hırsızlar tarafından çalınmış ve çalınan her hangi bir eşya bulunamamıştır. BU NEDENLE TEMİNATSIZ OLARAK ÖDEME YASAĞI KARARI VERİLMESİNİ talep ediyoruz. Müvekkil mağdur durumda olup hırsızlık olayı sebebiyle ekonomik durumu zora düşmüştür.

Çeklerin kaybolması nedeniyle müvekkil şirket çek sahiplerinden alacağını tahsil edemeyecektir. Bu nedenle söz konusu çeklerin öncelikle ödenmemesi için tedbiren ödemeden men yasağı kararı verilmesi ve çeklerin iptali için Sayın Mahkemenize başvurma zarureti hasıl olmuştur.

................

NETİCE ve TALEP : Yukarıda açıklanan nedenlerle:

- Öncelikle tensiple birlikte dava konusu edilen çeklerin ödenmemesi için TEMİNATSIZ OLARAK ödemeden men yasağı kararı verilmesini ve banka şubelerine bu konuda müzekkere yazılmasını,

- Yargılama sonunda davamızın kabulü ile, yukarıda belirtilen çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.19/07/2023

..."şeklinde olup yukarıya aynen aktarılan dava dilekçesinde bu çeklerin kaybolduğu ileri sürülerek çeklerin ödenmesini önlemek için öncelikle ödeme yasağı konulmasına ve bahse konu çeklerin iptallerine karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.

Davacı vekili duruşmada da dava dilekçesini tekrar etmiştir.

Başlıkta belirtilen 3. Kişi vekili tarafından ibraz edilen dilekçe ile ilgili olan çekin keşidecisinin müvekkili firma olduğu ve çekin ödeme tarihi 05/08/2023 olduğu halde bankaya ibraz edilmediği, Mahkemece verilecek karar doğrultusunda hareket edileceği beyan edilmiştir.

Dava, TTK. 818/s. maddesi yollamasıyla aynı Yasanın 757 ve devamı maddeleri uyarınca zayi nedeniyle davaya konu çeklerin iptali istemine ilişkindir.

TTK.757-765.maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya ve ilmi açıklamalara göre zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.(TTK.652.m.)

TTK.760-762.maddeleri uyarınca ilanlar yapıldığı ve ilk ilan tarihi 01/08/2023 olduğu halde keşide tarihleri de gözetilmek suretiyle sonuçta üç aylık yasal süre geçtiği halde herhangi bir başvuru olmamıştır.

Bankaların cevabi yazılarına göre çeklerin ibraz edilmedikleri anlaşılmıştır.

Sonuç olarak yasa gereği yapılan usulüne uygun ilanlara rağmen herhangi bir başvuru olmayan dava konusu çeklerin iptaline karar verilmesi gerektiği kanaatine varıldığından bu doğrultuda aşağıdaki hüküm kurulmuştur.