İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2014/1338 K.2021/186

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2014/1338 Esas

KARAR NO: 2021/186

DAVA

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 30/09/2014

KARAR TARİHİ: 10/02/2021

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ; müvekkil şirketin, ---- ----- ihraç edilmek üzere ----- markalı ---- davalı şirkete ürettirdiğini ve müvekkiline teslim edilen bu ürünlerin, ------ dava dışı ------ ihraç edildiğini, ancak ihraç edilen ilk parti bu ürünlerde kısa sürede ayrışıp koyulaşma probleminin meydana geldiğini, sevk edilen ve ----- dağıtımı yapılan malların büyük bir bölümünün ------- iade edildiğini, bu durumun davalı şirkete müvekkil tarafından bildirildiğini, ancak bir çözüm üretilmediğini,

Ancak davalı şirketin, bu tür sorunların artık yaşanmayacağı hususunda ---- üzerine ------ markası altında davalı tarafından üretildiğini ve müvekkil aracılığıyla ---- şirketine ihraç edildiğini ve ---- genelinde ----- sunulduğunu, ancak bu ürünlerde de ----- koyulaşmasının meydana geldiğini, ---- ----dönüştüğünü, bu nedenle ---- çok sayıda ürün iade edildiğini,

İkinci parti ürünlerin sevkiyatı sonrasında yaşanan bu gelişmeler üzerine ------- iade fatura kestiğini ve bu tutarın üç gün içerisinde ödenmesinin talep edildiğini, müvekkilinin de bunun üzerine dava dışı ----- senet verdiğini,

Bu yaşananlar üzerine müvekkil şirketin, davalı şirkete ---- yevmiye sayılı ihtarname keşide edilerek, müvekkiline yansıtılan------ üç gün içerisinde ödenmesinin talep edildiğini ve malların da iade alınmasının istenildiğini, ancak davalı şirketin edimini ifa etmediğini, bunun üzerine delil tespiti için ---- müracaat edildiğini, -------- tarafından düzenlenen raporda akredite bir laboratuvardan inceleme yapılması gerektiğinin bildirildiğini, ------- yaptıkları harici inceleme taleplerinin reddedildiğini belirterek ayıplı mallar için davalı şirkete ödenen -------- tarihi itibariyle avans faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; talep ve dava hakkının zamanaşımına uğradığını, yasal süresi içerisinde ayıp ihbarında bulunulmadığını, kaldı ki davacı iddialarının dayanağının olmadığını, zira------- üretiminin, davacı şirketin------ uygun olarak üretildiğini, eğer üründe ayrışma ve renk koyulaşması olmuş ise, bu durumun uygunsuz nakliye, depolama ve saklama koşullarından ileri geldiğini, davacının dayandığı delil tespiti sonucu hazırlanan bilirkişi raporuna da yasal süre içerisinde itiraz edildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, davacı tarafından, ------satılmak üzere, davalı şirkete ürettirdiği ---- ürününün, ayıplı çıkması nedeniyle uğradığı zararın davalı şirketten tahsil istemine ilişkindir.

Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek , kanıtlar toplanmak ve bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle sonuçlandırılmıştır.

Düzenlenen bilirkişi raporları ve ek raporları gerekçeli ve denetime elverişli bulunmakla hükme esas alınmıştır.

Bu itibarla toplanan deliller, mahkememizce benimsenen bilirkişi raporları ve ek raporları, tarafların iddia ve savunmaları hep birlikte değerlendirildiğinde;

Davacı iddiasında; üretilen ------------ ürünlerinin ayıplı çıktığını, bu husus davalıya bildirildiği ve -------fatura bedelinin ödenmesi istenildiği halde bu hususun yerine getirilmediğini öne sürmüş, davalı vekili ise, üretimin,davacının bildirdiği ------ göre imal edildiğini, üretimde bir ayıbın olmadığını, saklama ve nakliye koşullarının yetersiz olmasından bu durumun ileri gelebileceğini savunmuştur.

Davacı,------ ayıplı olduğu iddiasını, davalı şirkete ------yevmiye sayılı ihtarname ile bildirmiştir. İhtarnamede; --------- yılında muhatap tarafından üretilerek müvekkil şirkete teslim edilen ve müvekkil şirket tarafından da ------firmasına ihraç yoluyla gönderilen -------- ayrışıp koyulaşması nedeniyle müvekkil şirkete iade edildiği, bundan dolayı müvekkil şirketin ----- mal bedeli ve --- olmak üzere toplam---- zararının olduğu ve bu tutarın 3 gün içerisinde ödenmesi gerektiği bildirilmiştir.

İhtarnamede tebliğ şerhi olmamakla birlikte davalı bu ihtarnameye; ------yevmiye sayılı ihtarnameyle cevap vererek, müvekkil şirketin ürettiği mallarda ayıp olmadığı, ayıbın, muhatap şirketinin depolama ve nakliye aşamalarında oluştuğu bildirilmiştir.

Davacı şirket ticari defter kayıtlarına göre;

Davacı şirket, --- yılında, davalı şirketten --- tutarında ---- adet fatura almıştır. Buna karşılık ---- ödeme yapmıştır. Davacı şirketin, cari hesap ilişkisi nedeniyle davalı şirkete,----- borçlu kaldığı tespit edilmiştir. Davacının, ---- yılında davalı şirketle bir ticari ilişkisi olmamıştır. Davacı ile davalı arasındaki ticari ilişki bu şekilde kapanmıştır.

Davacının, dava dışı --------- adet satış faturası kestiği, buna karşılık ---- ödeme aldığı, davacının, dava dışı -------alacağının kaldığı tespit edilmiştir.-----

Davacı şirketin, dava dışı ---- aldığı --- tutarlı iade faturayı,----karşılığı olarak --- tarihinde, --------alacağı olarak ticari defterlerine işlediği,

Ancak davacının, buna karşılık ---- verdiğini beyan ettiği -----düzenleme tarihli ----- borç senedini ticari defterine kaydetmediği görülmüştür.

Davalıya ait ticari defter kayıtlarına göre,

Davalı şirketin, davacı şirkete ---satış faturası kestiği, davacıdan ---- tahsil ettiği, davalının, cari hesap ilişkisi olarak davacı şirketten bakiye,---------alacaklı olduğu tespit edilmiştir.

Uyuşmazlık; davalının, davacı şirkete sattığı --- tutarlı ürünün, ---- ayıplı olup olmadığı, davacının zarara uğrayıp uğramadığı, davalının sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, davalının sorumlu olduğu halde davacının B.K. 475. Maddesinde belirtilen seçimlik haklarından birini kullanıp kullanmayacağı noktasında toplanmıştır.

Davalı ile davacı arasında sözlü olarak akdedilmiş olan eser sözleşmesine istinaden davalı/yüklenici tarafından davacı/işsahibi için ---- üretilmiştir. Davacı bu şurupları, yurtdışında bulunan ----- satmış ve ihraç etmiştir.

Davacı bu davada, davalıya mal bedeli olarak ödemiş olduğunu iddia ettiği -------- iadeten tahsilini talep etmiştir, ancak davacı davalıya mal bedeli olarak ------- ödeme yapmıştır.

Davacının bu talebi hukuki açıdan değerlendirildiğinde; "davalı/yüklenici ile davacı/iş sahibi arasında sözlü olarak akdedilen eser sözleşmesine istinaden davalı/yüklenici tarafından üretilen sözleşme konusu ------ ayıplı olması nedeniyle sözleşmeden dönme ve davalıya ödenilen mal bedelinin iadesi talebi"---------- niteliğinde olduğu , bu seçimlik hakkın somut olaya uygun olduğu belirlenmiştir.

Raporun mali kısmındaki tespitlere göre, davalı son faturasını davacıya ----- tarihinde kesmiştir. Dolayısıyla da, davalının en son parti malı davacıya -- tarihi civarlarında gönderdiği --- anlaşılmaktadır. Eser sözleşmelerinden kaynaklanan davalarda zamanaşımı süresi,-------tarihinde açılmıştır. Dolayısıyla zamanaşımı süresi dolmadan önce açılmıştır. Bu nedenle davalının zamanaşımı savunmasının ----- yerinde olmadığı belirlenmiştir.

Teknik bilirkişilerin tespitlerine göre; davalının davacı için ürettiği malların gizli ayıplı olduğu anlaşılmaktadır. Eser sözleşmelerinde, yüklenici tarafından üretilen malın ayıplı olması halinde, işsahibi ayıbın ortayı çıkmasından itibaren gecikmeksizin ---- ayıp ihbarında bulunmalıdır (yeni TBK.md.477/f.3; eski BK. 362/f.3).

Dava konusu olayda davacı/işsahibinin malların ayıplı olduğunu, ----- tarafından kendisine keşide edilen -----tarihli ihtarnameyle fark ettiği ve davalı/yükleniciye keşide ettiği ------- tarihli ihtarnameyle ayıp ihbarında bulunduğu anlaşılmaktadır.

Bu durum karşısında, davacı/işsabinin yasal süresi içinde ayıp ihbarında bulunduğu , -------- düzenlenen raporlara göre; taraflar arasındaki eser sözleşmesine istinaden davalı tarafından davacı için üretilmiş olan mallar ayıplıdır ve bu ayıplar davalının kusurundan -----kaynaklanmıştır.

Üstelik malların davacının kullanamayacağı derecede ayıplı oldukları, bu durum nedeniyle, davacının talebi gibi, eser sözleşmesinden dönmeye ve ödediği bedelin iadesini davalıdan talebe hak kazandığı , davacı tarafından davalıya ------ mal bedel ödemesi yapıldığı hususunun her iki tarafın da ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, bu nedenle davacının davalıdan, --------bedelin iadesini talep edebileceği, davalı tarafından üretilip davacıya teslim edilen ürün kullanılmayacak halde olduğundan davacının sözleşmeden dönme nedeniyle bu ürünü iade etme yükümlülüğünün bulunmadığı belirlenmiştir.

Davacı bu alacağının ----- tarihli ihtarname tarihinden itibaren işletilecek temerrüt faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir. Fakat davacı bu ihtarnamesinde, davalıya ödemiş olduğu satım bedelinin iadesini talep etmemiş olup, uğradığını iddia ettiği zararın ------ tazminini talep etmiştir. Bu nedenle davacının bu ihtarnamesi ile davalının temerrüde düşmüş sayılmayacağı; davacı alacağının dava tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte tahsili gerektiği kanaatine varılmakla davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

HÜKÜM; Ayrıntıları ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1-DAVANIN KISMEN KABULÜ ile ;

----- dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,

Aşan istemin reddine,

2- KARAR HARCI;

Davanın kabul edilen 571.553,84 TL'lik bölümü üzerinden belirlenen 39.042,84 TL nisbi karar harcının 10.554,15 TL'lık bölümü dava açılırken peşin olarak alınmış olduğundan, geriye kalan 28.488,69 TL karar harcının davalı taraftan tahsili ile hazineye irad kaydına,

3-AVUKATLIK ÜCRETLERİ

a-Davanın kabul edilen 571.553,84 Türk Liralık bölümü üzerinden davacı yararına belirlenen 45.627,69 TL nisbi avukatlık ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

b-Davanın reddedilen 45.874,71 Türk Liralık bölümü üzerinden davalı yararına belirlenen 6.763,71 TL nisbi avukatlık ücretinin davacı taraftan tahsili ile davalı tarafa verilmesine,

4-DİĞER YARGILAMA GİDERLERİ

a-Davacı tarafça yatırılan 25,20-TL başvurma harcı, 10.544,15 TL peşin karar harcının davalıya yükletilmesine,

b-Davacı tarafça yatırılan 3,80 TL vekaletname harcı ile yapılan 440 TL tebligatlar gideri ile 2.400 TL bilirkişi inceleme gideri, 1.900 TL ek bilirkişi inceleme gideri, 2.400,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.143,80 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre 6.611,95 TL'sinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 531,85 TL'sinin davacı üzerinde bırakılmasına,

c-Davalı tarafça yatırılan 3,80 TL vekaletname harcı ve yapılan 7 TL tebligat gideri, 3.500,00 TL bilirkişi inceleme gideri, 2.500 TL ek bilirkişi inceleme gideri olmak üzere toplam 6.010,80 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre 447,50 TL'sinin davacı taraftan tahsili ile davalı tarafa verilmesine, 5.563,30 TL'sinin davalı üzerinde bırakılmasına,

d-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avanslarının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,