İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2014/1642 K.2021/1309

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2014/1642 Esas

KARAR NO: 2021/1309

DAVA

Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 15/12/2014

KARAR TARİHİ : 02/12/2021

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, Yukarıda adı ve adresi yazılı davacı tarafından açılan hukuk davasının ------yapılan yargılaması sonucunda aşağıda gerekçesi yazılı hükme ulaşılmıştır.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ----- kurulan müvekkili şirketin ana iştigal konusunun ----- ilgili malzemelerin imalatı olduğunu, -----imal ettiklerini, bunlardan ilkinin ------ ----- edilen ve kapıların açılması ve kapanması sırasında oluşabilecek tehlikelere karşı can güvenliği sağlayan ----- olduğunu, ikinci grup ürünün ise asansör kabinine yüklenecek bir yükün taşıma kapasitesini aşmasını önleme amacına yönelik olarak kullanılan ------ olduğunu, davalılardan ----müvekkili şirkette ------- tarihinde elektronik imalatı konusunda çırak olarak çalışmaya başladığını,

sonrasında firmada kazandığı güven doğrultusunda atölye şefliğine yükselmiş ve askerlik sebebi ile şirketten ayrıldığı ---- tarihine kadar bu görevde çalıştığını, askerden döndükten sonra ------ tarihinde müvekkili şirket nezdinde yeniden çalışmaya başladığını, ---- tarihinde asansör sektöründen ayrılacağı gerekçesiyle istifa ettiğini, davalılardan ----- tarihleri arasında elektronik teknik personeli sıfatı ile çalıştığı,

davalı----- diğer davalı ---- davacı şirketten ayrılmasını takiben yaklaşık --- kadar sonra ---- kıdem tazminatının dahi istemediğini beyan ederek kayınpederinin yanında çalışacağı gerekçesi ile davacı şirketteki işinden istifa ettiğini, davalı --- kardeşi olan diğer davalı ---- ile kurdukları ve halihazırda yetkili temsilci sıfatını taşıdıkları davalı şirkette ----- da istihdam etmek sureti ile asansör aşırı yük sensörleri ve asansör ------davacı şirket nezdinde çalıştıkları dönemde vakıf oldukları, kendilerine emanet edilmiş olan tüm sınai ve teknik bilgileri, ------- kapsamındaki tescil dışı bilgi, öğreti, yöntem,

----dürüstlüğe aykırı biçimde yetkisiz ve izinsiz olarak kullandıklarını, müvekkili şirketin yıllar içinde büyük emek ve masraf sarf ederek geliştirdiği ürünleri birebir taklit ederek imal ettiklerini, müvekkili şirketin çizim ve software yazılımlarından faydalandıklarını, müvekkili şirketten öğrendikleri satış stratejisini kullanarak hazırladıkları“ kataloğu dahi müvekkilişirketin kataloğundan kes/yapıştır yöntemiyle kopyaladıklarını, davalıların tüm bu haksız rekabet eylemlerine ek olarak ------müvekkili şirketin müşteri portföyüne vakıf olmalarından yararlanarak,

müvekkili şirketin müşterilerine fiyat kırmak ve kampanyalar düzenlemek sureti ile teklifler göndermeye başladıklarını, davalıların ------ aykırı eylemleri ile müvekkili şirketin ürünlerini taklit ederek bu ürünler ile birebir örtüşen, iltibasa mahal verebilecek ürünler imal ederek müvekkili şirketin yıllar içerisinde emek ve masraf ederek kazandığı haklı şöhrete ortak olduklarını, müvekkili şirketin pazar payını kaybetmesine, ticari itibarının sarsılmasına,

maddi ve manevi olarak zarar görmesine yol açtıklarını, müvekkili şirketin taklit edilen beş ürünü olduğunu, bu ürünlerin----- olduğunu, davalıların davacı şirketten taklit ettikleri ürünlerin; ------ olduğunu belirterek müvekkili şirketin iltibasa konu ürünleri ile davalı şirket tarafından üretimi yapılan ve müvekkili şirketin ürünleri ile birebir örtüşen dava konusu ürünler üzerinde mahallinde keşif yolu ile bilirkişi incelemesi talepli dava ikame edildiğini, ------ tarihli bilirkişi raporu ile dava konusu ürünlerin davalılar tarafından iltibas edildiğinin kesin olarak saptandığını,

müvekkili şirketin ürünleri ile davalı şirket tarafından üretilen ürünlerin genel görünüm itibarı ile birbirine ayniyet derecesinde benzediği, davalı firma ürünlerinden ------ modellerinini piyasadaki diğer sensörlerden çok davacı şirket ürünlerine benzer geometride ve formda olduklarının tespit edildiğini, davalı firmanın davacı firma ürünlerinin benzerlerini bir kaç teknik değişiklik haricinde imal ederek piyasaya arz ettiği sonucuna varıldığını,

neticeten davalı şirket ve müvekkil şirketin dava konusu yapılan ürünleri mukayese edildiğinde gerek teknik kısımların gerekse güç elektroniği kısımlarının tasarım ve üretim açısından birbirlerine ayniyet derecesinde benzer olduklarının tespit edildiğini, açıklanan maddi ve hukuki olgular sebebiyle öncelikle haksız rekabetin tespiti ile tüm bu haksız rekabet eylemlerinin durdurulmasını ve yasaklanmasını, davalının taklit ettiği dava konusu ürünlere ve kataloglarına el konulmasına, stoklardaki malların ve katalogların imha edilmesine,

----- uyarınca, davalı şirketin söz konusu iltibaslar tahtında elde ettiği ve etmesi muhtemel görünen menfaatin saptanmasını ve davalıların müştereken ve müteselsilen bu tutarda maddi tazminata----- mahkum edilmelerine, haksız rekabet sergileyen davalıların müvekkilinin yetiştirdiği elemanlar tarafından aldatılmasına yol açtığını, müşteriler nezdinde müvekkili şirketi ağır bir itibar kaybına uğradığını, müvekkili şirketin kendi yetiştirdiği kişilerin ihanetine uğramış olmasının manevi zararı ağırlaştırdığını,

davalıların bu ihlalinin ağırlığı gözetilerek davalıların müştereken ve müteselsilen ------tutarında manevi tazminat ödemeye mahkum edilmelerini, davalılar hakkında tesis edilecek mahkeme kararının hüküm özetinin masrafı davalılar tarafından müştereken ve müteselsilen karşılanmak üzere iki sektör dergisinde, olmadığı taktirde ---- genelinde yayın yapan tirajı en yüksek üç gazeteden birinde iki kere ve ayrıca davalı şirketin ----- sitesinde bir ay boyunca ilan edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı tarafın ileri sürdüğü hususların fikri ve sınai haklar bakımından üzerinde kazanılmış bir hakka dayanmadığını, davacının-------- alınan raporun davacı tarafından iddia edildiği gibi müvekkili şirket tarafından üretilen ürünlerin davacınınki ile aynı olduğunu değil ----- farklı teknolojik özelliklere havi olduğunu, somut durum ve dilekçe içeriği davacı taleplerinin fikri ve sınai haklar mahkemesinin görev alanına girdiğini, görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, müvekkili ------davacı şirkette çalışması sırasında öğrendiği herhangi bir sırrı kullanmasının söz konusu olmadığını,

davacı yanında çalışmış olmasının zaten varolan mesleği ve ifa etmesi ve tecrübe kazanması sonucunu doğruduğunu, bu mesleki tecrübe ile gerek kendi işini yapma ve grekse başka işverenin yanında hakkının yaslarla belirlenen bir hak olduğunu, davacı tarafça bu hakkın engelenme olanağı bulunmadığını, ----- dönüşü işe başladıktan sonra davacının iddia ettiğinin aksine ----- tarihine kadar çalıştığını, böyle bir çalışması var ise davacı tarafından bunun maaş ve diğer işçilik alacaklarının ödendğinin belgelenmesi gerektiğini,-----hakkındaki iddiaların rekabet yasağı, işverenin ticari bilgi ve sırlarını koruma,

özen ve sadakat borçları kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, ----- yasada rekabet yasağı ile ilgili hükümlerin uygulanma prensiplerinin bir çok ---- şüpheye yer vermeyecek şekilde belirlendiğini, bu çerçevede ------ kararı bulunduğunu, doktrinde rekabet yasağına ilişkin sözleşmenin geçerli olması ve buna dayanarak talepte bulunulması için ---- bulunması gerektiği konusunda görüş birliği bulunduğunu,-----maddesinde düzenlenen rekabet yasağının geçerlilik şartının "Rekabet yasağı kaydı,

ancak hizmet ilişkisi işçiye müşteri çevresi veya üretim sırları ya da işverenin yaptığı işler hakkında bilgi edinme imkanı sağlıyorsa ve aynı zamanda bu bilgilerin kullanılması, işverenin önemli bir zararına sebep olacak nitelikteyse geçerlidir." olarak belirlendiğini, bu çerçevede müvekkili ------- davacı sırlarını hiçbir şekilde kullanmadıklarını, yargısal içtihatlar ile bu sırların faraza kullanılmış olması halinde bile uğranılan kaybın hakkaniyet çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini, çalışma hürriyeti ilkesi sınırlarının aşılıp aşılmadığının belirlenmesi gerektiğini,

işverenin rekabetten hissedilebilir ölçüde zarara uğraması/uğrayabilmesi ihtimalinin somut olayda bulunup bulunmadığının tespiti gerektiğini, müvekkilleri-----hakkındaki iddiaların hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacı yanında çalıştıkları dönemde zaten var olan mesleklerini icra ettiklerini, iş akdinin herhangi bir nedenle sona ermesinden sonra yasalarda belirlenen yükümlülükleri uyarınca diledikleri yerde çalışma çalışma hürriyetleri bulunduğunu, davacı tarafın asansör yük ölçme sistemlerini dünyada ilk defa kendisinin bulduğu yanılsaması içinde olduğunu,

-------dosyası ile yapılan tespit ve akabinde düzenlenen bilirkişi raporunda davaya konu ürünlerin mukayesesinin yapıldığını, ürünlerin mekanik ve elektronik kısmının birebir aynısı olmadığı kanaatine varıldığını, müvekkili şirketin davacıya ait ürünleri şu veya bu şekilde kopyalayarak satan değil bizzat ------ çalışması yapmak suretiyle -------- nezdinde faydalı modellerini tescil ederek bu ürünler üzerinden ticari faaliyette bulunduğunu, davacı tarafın bahsettiği ürünlerin kendisi tarafından yaratılan ürünler olduğunu ispata yarayacak tek bir delil dahi sunamadığını,

ticari faaliyetine konu ürünlerde münhasır bir hakkı olduğuna dair delili bulunmadığını, müvekkillerinin emek ve çaba sarfederek ayırt edici özelliklere havi ürünler imal ederek çalıştıklarını, davacı tarafından tüm müvekkilleri yönünden ileri sürülen haksız rekabet ve diğer iddiaların hukuki dayanaktan yoksun ve aslı olmayan iddialar olduğunu, bu itibarla davacının tüm taleplerinin reddi ile yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava; haksız rekabetin tespiti ile men'i ve maddi tazminat istemine ilişkindir.

Mahkememizin ----- numaralı ---- tescil edilmiş ürünlerle ilgili talepler yönünden dosya tefrik edilerek --- kaydı yapılmıştır.

Mahkememizce; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek; tarafların vermiş olduğu tüm dilekçeler ve ibraz ettiği tüm deliller, tanık beyanları, ----dosyası, bilirkişi raporları ile dosya arasındaki tüm kayıt ve belgeler tek tek incelenmiştir.

-------- sayılı dosyası fiziken celbedilmiş, dosyada alınan --- tarihli bilirkişi raporunda özetle; bilirkişi heyeti tarafından yapılan incelemede ------- firmasının dava konusu yapılan ürünlerin mukayese edildiğinde gerek mekanik kısımların gerekse güç elektroniği kısımlarının birebir aynısı olmadığı, fakat tasarım ve üretim açısından birbirine ayniyet derecesinde benzer olduğu görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir

Mahkememizin ----- tarihli celsesinde dinlenilen davacı tanığı ---- ----- okuldan mezun olup bizimle çalışmaya başladı hiç iş tecrübesi yoktu. ----- gitti dönüşte bir kaç ay çalışıp gerekçe göstermeden işten ayrıldı. ----- iki ay sonra gerekçe göstermeden ve --- tazminatını da yakarak işten ayrıldı. Biz imalat yapıyoruz. Asansörlerde boy ---ve yük sensörünü ----- ilk imal eden şirketiz. ---- personel aynı zamanda imalat sorumlusuydu.

Teknik personel olması itibari ile tüm birimlere girer çıkar ayrıca ürünlerin bilgisayarda programa atılması işini de o bilir. ---- askere gittikten sonra onun görevini ----- üstlendi. Her ikisi de şirketin tüm bilgisayarlarına hatta bizlerin şahsi bilgisayarlarına dahi bizlerin izni ve rızası ile şifrelerimizi bildikleri için erişebilirlerdi.

Her ikisi de tüm müşterilerimize, gizli bilgilerimize, programlarımıza erişme imkanına sahiptir, --- bölümündeydi, ----- aşırı yük bölümündeydi. --- gidince -------bölümüne geçti. --- bölümünde çalıştıkları halde tüm günlerini aşırı yük bölümünde geçirmeye başladılar ben bunu kamera kayıtlarına bakarak tespit edebildim. İkisine de çok güvendiğimizden şüphelenmediksoner, başta ---- bölümündeydi, ----yük bölümündeydi. --- gidince -------- --- bölümüne geçti.

Askerden geldikten sonra---- -----bölümünde çalıştıkları halde tüm günlerini aşırı yük bölümünde geçirmeye başladılar ben bunu kamera kayıtlarına bakarak tespit edebildim. İkisine de çok güvendiğimizden şüphelenmedik" beyanında bulunmuş ve beyanını imzası ile tasdik etmiştir.

Mahkememizin ---- tarihli celsesinde dinlenilen davacı tanığı ----: " ---- yılından beri çalışırım çay servisi yaparım, --- yerinde gördüm tanıdım. ---- girdiğimde askerdeydi. Askerden döndüğünde --- kapı arkalarında gizli gizli konuştuklarını gördüm. --- bir seeferinde patrona kahve almak için gittiğimde --- yan tarafta cam bölmeli bir odadaydılar. Konuşmalarını duyabildim. ---- ayrılıp iş yeri açacağını, aşırı yüklerin kalıbını alacaığını söylüyordu.

Ben şüphe ettim ancak patronum onlara çok güvendiğinden söyleyemedim. Takibe başladım. Ben herkes çıktıktan sonra alarmları kurarım. Bir akşam ---- elinde poşetle işyerinden çıkarken yanına gidip onlar nedir dedim. ----vardı. Ürünlerin müşteri dışında dışarı çıkarılması yasaktır. ---- müşteriye götüreceğim dedi. Ben imalat bölümüne gidegele tüm imalat ürünlerini tanırım. Sonrasında --- ayrıldı.

O süreçte ---telefonda konuşurken--- yaptın rayına oturttun mu kalıplar geldi mi diye sorduğunu duydum. Sonrasında ---- işten ayrıldı. Ben o zamana kadar inanmazlar diye söylemediklerimi patronuma anlattım" beyanında bulunmuş ve beyanını imzası ile tasdik etmiştir.

Mahkememizce dava konusu ürünlerin incelenmesi amacıyla dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.-----tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; tarafların ürünleri mukayese edildiğinde gerek mekanik kısımların ve gerekse güç elektroniği kısımlarının birebir birbirlerinin aynısı olmadığı, fakat tasarım ve üretim açısından birbirine ayniyet derecesinde benzer olduğu, davalı firmanın davacı firmanın ürünlerinin benzerlerini birkaç teknik değişiklik haricinde aynısı imal ederek piyasaya sunduğu,

teknik açıdan bakıldığında davalının ürünlerinin davacının ürünleri ile karıştırılmaya yol açtığı, hukuki açıdan bu eylemin ------ çerçevesinde, “Başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak,” şeklinde ifade edilen haksız rekabet eylemini karşıladığı, davalı taraf tescilli bir hakka dayalı üretim yapıldığını iddia etse de, davalı gerçek kişilerin davacı yanında çalışmış oldukları, çalışmalarının süresi ve konusu dıkkate alındığında, davalı tarafın davacının ürününü bildiği, bu sebeple ----hakkının kötü niyetle tescil edilerek elde edildiği,

bu sebeple davalıların eyleminin haksız rekabet teşkil ettiği görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Mahkememizin ----- tarihli ara kararı ile tarafların sunduğu deliller ve tarafların ticari defterleri üzerinde mali müşavir bilirkişi tarafından inceleme yapılmak üzere bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiştir. --- tarihli mali müşavir bilirkişi --- tarafından düzenlenen raporda özetle; davacı şirketin ticari defterlerine dayalı ----dökümünün alındığı, daha sonra davalı şirkete gidilerek her iki tarafında mutabık kaldığı davalının davacı müşterilerine satış yaptığı ----faturalarının------ davalının davacının müşteriterine sattığı boy ------- ilişkin--- hariç satış tutarlarının --- olarak tespit edildiği,

Tespit edilen bu tutardan ilk önce sektöre ait --- karlılık oranı sonra bu tutardan --- düşüldükten sonra davacı --- firmasının yoksun kalınan kar tutarının -----olduğu görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş taraf vekillerinin itirazlarının değerlendirilmesi amacıyla dosya kök raporu veren bilirkişi heyetine tevdi edilerek ek rapor aldırılmasına karar verilmiş, --- tarihli ek bilirkişi heyeti raporunda özetle; kök rapordaki görüşlerinde herhangi bir değişiklik olmadığı görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Mahkememizin ---- tarihli duruşma ara kararı ile dosyanın yeni bir bilirkişi heyetine tevdi edilerek davacının -----davalı şirkete ait boy ----- üzerinde inceleme yapılarak ürünlerin birbiri ile ayniyet teşkil edip etmedikleri, davalı vekilinin itirazları ile birlikte değerlendirilerek uyuşmazlık konularına ilişkin rapor alınmasına karar verilmiştir.

Mahkememizce aldırılan ---Kök raporda özetle; davacının ---davalı şirketin---- teknik inceleme yapıldığı, davacının ---- teknik özellikleri itibariyle farklı olduğu ve ayniyet derecesinde benzer olmadığı, davacı ürünleri ile davalı ürünlerinin piyasada iltibas yaratacak düzeyde benzer olmadığı, her iki ürünün benzer yanlarının zorunlu işlevsel amacı güttüğü görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Tekmil dosya kapsamından davanın tazminat davası olduğu, yargılama sırasında davacı vekilinin ---- tarihli dilekçesi ile davadan feragat ettiği, ------ tarihli vekaletnamede feragat yetkisinin bulunduğu, HMK'nın 307 ve devamı maddelerinde davaya son veren taraf işlemlerinin düzenlendiği, 311. maddede "Feragat ve kabul, kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur." düzenlemesine yer verildiği, feragatin ifade edildiği anda sonuç doğurduğu ve karşı taraf ile mahkememizin kabulüne bağlı olmadığı anlaşılmakla davanın feragat nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.