İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/1207 K.2021/346

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2017/1207 Esas

KARAR NO : 2021/346

DAVA

Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan), İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 07/11/2017

KARAR TARİHİ : 15/03/2021

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan), İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, Yukarıda adı ve adresi yazılı davacı tarafından açılan hukuk davasının ---------- yapılan yargılaması sonucunda aşağıda gerekçesi yazılı hükme ulaşılmıştır.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin------ ile iştigal ettiğini, davalı firma ile açık hesap şeklinde karşılıklı mal alım satımı yaptıklarını, müvekkili tarafından davalı yana ------- nakit olmak üzere toplam------ tutarında ödeme yapıldığını, bun mukabil davalı yan tarafından müvekkili şirkete ------- tutarında ürün satışı yapıldığını, diğer bir ifade ile müvekkili tarafından davalı yana------ fazla ödeme yapıldığını, fazla ödenen bakiyeye istinaden;

müvekkili tarafından davalı yandan ---------tutarlı çekin iadesinin talep edildiği,, davalı yan tarafından çekin kaybolduğu beyan edilerek çekin iade edilmediğini, devam eden süreçte ise davalı yanın telefonlara cevap vermediğini, İzah edilen nedenlerle davalıya ------ borçlarının olmadığına dair işbu davanın açılması gereği hâsıl olduğunu, yukarıda arz ve izah olunan nedenler ile, davalıya ------ borçlu olmadıklarının tespitine ve davalı elinde ya da 3.kişi elinde bulunan----- tutarlı ------ kısmının davacı açısından iptalini, yargılama giderleri ve ücreti vekâletin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile davacı şirket arasında ------ yılları arasında alım-satım gerçekleştiğini, davacının iddia ettiği gibi davalı yanın davacıya------- mal borcu olmadığını, söz konusu bu malın davacıya teslim edildiğini, gönderilen malzemelere ilişkin irsaliyeli faturaların mevcut olduğunu, davacının dava dilekçesinde belirttiği----- bedelli çekin çalındığını,------ ile çeklerin çalınmasıyla ilgili şikayette bulunulduğunu,

mahkememizin ----- Sayılı dosyası ile müvekkili tarafından çek iptali ve ödemeden men yasağı talepli dava açıldığını,------ Sayılı dosyaları ile ibraz edilen çeklerle ilgili istirdat davası açıldığını, davacının bahsettiği ------ numaralı çek -Ticaret mahkemesindeki dosya ve savcılık soruşturma dosyasından anlaşıldığı üzere- henüz ibraz edilmemiş olup, ibraz edilmesi halinde söz konusu çek ile ilgili istirdat davası açılacağını, yukarıda arz ve izah olunan nedenler ile davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasınaa karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, kıymetli evraktan kaynaklanan menfi tespit ve istirdat davasıdır. Mahkememizce taraflarca bildirilen tüm deliller toplanmış, ----- sayılı dosyası ve mahkememizin ----- sayılı dosyaları uyap üzerinden mahkememizce celp edilmekle incelenmiştir.

Mahkememizin ------- sayılı dosyası incelendiğinde dosyamız davalısının açmış olduğu çek iptali ve ödemeden men talepli dava olduğu , çalındığı iddia edilen ve iptali istenen çeklerin keşidecisi -------- çekleri, olduğu bu çeklerden---- seri numaralı çekin davamızın konusu olan çek olduğu, mahkememizce----- dava edilen-----seri numaralı çekin----tarafından ibraz edildiği, --- tarafından verilen ---- seri numaralı çekin --- tarafından ibraz edildiği, ----- tarafından verilen ----- seri numaralı çekin---- tarafından ibraz edildiği,

davamıza konu---- numaralı çekin ----- tarafından ibraz edildiğini ,dosyamız davalısının------sayılı dosyasında ------ seri numaralı çek için ------aleyhine istirdat davası açtığı , yine ----- sayılı dosyasında----- seri numaralı çek için----- aleyhine istirdat davası açtığı , hakkında istirdat davası açılan dava konusu çeklerin muhatap bankalara ibraz edildiği bu şekilde davanın konusuz kaldığı, davamızın konusu olan keşidecisi --------- seri numaralı çekler hakkında davacı tarafça verilen süreye rağmen istirdat davası açılmadığından istirdat davası açılmayan çekler yönünden tedbir kararının kaldırılmasına karar verildiği görülmüştür.

Mahkememizce ------ soruşturma numaralı dosyası incelenmiş ve davalı ---- eşi olan dava dışı----- huzurunda vermiş olduğu ----- tarihli ifadede "kendisinin ----- yakınında eşi olan dosyamız davalısı ----- işyerinde torna tesfiye işleri yaptığını, daha önceden müşterilerinden almış olduğum dilekçesinde yazılı ----ait keşidecisi ----- bedelli çeki ve ---- keşidecisi ------ ait keşidecisi----- bedelli çekleri kendisinin bankada yeterli limiti olmadığından arkadaşı olan ------ isimli şahsa teminat olarak kullanmak suretiyle bankadan kredi çekmesi için davaya konu çekleri teslim ettiğini, ----- isimli şahsı---- isimli şahsın bulduğunu,

----- kredi çekilmesi halinde komisyon vereceğini taahhüt ettiğini, ancak bu kişinin çekleri aldıktan sonra bankada buluşacaklarını kararlaştırmalarına rağmen ortadan kaybolduğunu, bu şekilde çeklerin alınıp hırsızlandığını " beyan etmiştir.

Mahkememizce uyuşmazlığın çözümü için tarafların ticari ilişkilerinin irdelenmesi gerektiğinden ticari defterleri üzerinde inceleme yapılmak üzere bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiştir.

Bilirkişi tarafından düzenlenen ---- tarihli raporda özetle; davacı vekilinin belirlenen gün ve saatte incelemeye katıldığı, ticari defterlerini ibraz ettiği, ------ yıllarına ait ticari defterlerin süresinde açılış tasdiklerinin yapıldığı, kural ve standartlara uygun tutulduğu, ticari defterlerin birbirlerini teyit ettiği, süresinde kapanış tasdiklerinin yapıldığı, taraflar arasında ticari ilişkinin mevcut olduğu, davacının davalı ile olan ticari ilişkisini ------ no'lu alıcılar cari hesap kodunda takip ettiği, davacı tarafından davalıya ---- tutarında fatura düzenlendiği,

davacı yan tarafından davalı yana -- parça halinde toplam --- tutarında ödeme yapıldığı ---- taraflar arasında ---- tarihinden sonra ticari ilişki olmadığı, davacı yanın defterlerinin incelenmesinde ---- tarihi itibariyle davalı yandan----- alacaklı olduğu ve bu alacağın davalı yana fazla ödeme yapılmasından kaynaklandığı, davalı tarafa yapılan tebligata rağmen incelemeye katılmadığı davacı yanın incelenen ticari defterlerinde davalı tarafından davacıya --- tutarında fatura düzenlendiği, bu faturaların --- numaralı --- tutarlı faturalar olduğu, davalı tarafından davacıya düzenlendiği iddiası ---- tarihinde dosyaya sunulduğu,

sunulan faturaların incelenmesinde faturaların sadece - tanesinin dava yana düzenlendiği, diğer --- faturanın dava dışı --- düzenlendiği, davalının dava dışı ----- alacağı varsa bunu davacıdan talep edemeyeceğinin takdirinin mahkememizde olduğu, bu noktada davacı tarafından davalıya-- adet fatura düzenlendiği ve----- faturanın da davacının ticari defterlerinde kayıtlı olduğunun tespit edildiği, çek ve banka ödemelerine ilişkin dökümlerin incelenmesinde davacı tarafından davalıya ödenmesi gereken fatura borcu olan ---- ödendiği, kalan--- ödenmediği,

davacı tarafından davalıya verilen yasaklı olduğu dosyadan anlaşılan-----olmak üzere- adet toplam--- tutarlı çekten dolayı davacının davalıya borcunun----olduğu, asıl alacak miktarı olan -- alacaklı olduğu, diğer bir ifade ile ödenmediği anlaşılan----- davacı yanın davalı yana karşı sorumlu olmadığı görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesi neticesinde; davacının davalı ile aralarında süregelen ticari ilişki sebebiyle davalıdan mal almak maksadı ile davaya konu çekin de içinde bulunduğu bir kısım çeki davalıya teslim ettiği, davalının ise soruşturma dosyasından anlaşılacağı üzere bu çekleri rızası ile elinden çıkardığı,

nihayetinde çeklerin ibraz edildiği , çeklerin davalının rızası ile 3. Kişi ----- verilmesinin davacının mesuliyeti gerektirmeyeceği, davacının usulüne uygun tutulmuş defter ve belgelerine göre davalıya----borçlu olmadığının sabit olduğu ,davalının incelemeye katılmayıp defterlerini sunmadığı , sadece davacıya düzenlediği iddiası ile --- adet fatura fotokopisinin ---- tarihinde dosyaya sunulduğu,

sunulan faturaların incelenmesinde faturaların sadece--- tanesinin davacı yana düzenlendiği diğer--- faturanın dava dışı ---- düzenlendiği ve mezkur şirketin davanın ve ticari ilişkinin tarafı olmamakla davalının dava dışı-------alacağı varsa da bunun eldeki yargılamanın konusu olmadığı bu sebeple davacıdan dava dışı şirkete düzenlenmiş faturalar sebebiyle her hangi bir hak talep edilemeyeceği , iki şirketin de farklı tüzel kişilikler olduğu,

tacir olan davalının da basiretli tacir olarak bunu bilmemesinin mümkün olamayacağı, mahkememizce anlaşılmış ---- tarihli bilirkişi raporu gerekçeli, bilimsel ve denetime uygun olmakla hükme esas alınmış, ve davanın davacının davalıya davaya konu çek sebebiyle ----- borçlu olmadığının tesbiti yönünden kabulüne karar verilmiş, çekin kısmi iptal talebinin ise ; unsurları tam olan çekin kıymetli evrak olup , illetten mücerret olduğu ,dolayısıyla çekin içinde mündemiç olan hakkın temeldeki ilişkiden bağımsız olarak ileri sürülebileceği ve tedavül kabiliyetinin de bulunduğu,

bu durumda çekin kısmen iptaline karar verilmesinin çekin tedavül kabiliyetini sonlandıracağı ve iyiniyetli 3. kişilerin haklarına halel getirebileceği değerlendirilmekle çekin kısmen iptali talebi reddedilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.