İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/1527 K.2021/432

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2018/1527 Esas

KARAR NO : 2021/432

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 12/12/2018

KARAR TARİHİ : 29/03/2021

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, Yukarıda adı ve adresi yazılı davacı tarafından açılan hukuk davasının ----------- yapılan yargılaması sonucunda aşağıda gerekçesi yazılı hükme ulaşılmıştır.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin --------- dosyası ile cari hesap alacağına dayanarak takip başlatması, davalının itiraz ederek takibin durması üzerine müvekkilinin itirazın iptali talebi ile huzurdaki davayı ikame ettiği, davalı yana ait yüklerin muhtelif zamanlarda davacı yanca görüldüğü, bu taşımalar sırasında davacının araçları davalı kaynaklı sebeplerle beklemek zorunda kaldığı, davalıya ---------- düzenlendiği, bu miktar alacağın müvekkilinin cari hesabında bakiye olduğu, bu alacak miktarı için girişilen takibe haksız bir şekilde itiraz edildiği, davalı şirketin takip konusu borçtan sorumlu olduğu,

davalının -------- sayılı dosyasına yapmış olduğu yetki itirazının reddine ve borca itirazının iptali ile icra takibinin devamını, itirazında haksız ve kötü niyetli olduğu sabit olduğundan değerin %20'sinden az olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin ------ tarihli sözleşme ile davacı ile dört ayrı yükün taşınması için anlaştığı ve buna göre ----- müvekkilinin adresine bir yükün ise------taşınmasının kararlaştırıldığı, -----tarihinde taşımaya alınan yükün ------ ulaştığı, gümrük beklemesinin ----- ile olduğu ileri sürülüyorsa buna göre savunma yaptıkları, kusurdan söz edilemeyeceği, ------ tarihine kadar gümrük beklemesinden davacının sorumlu olduğu, davacının ---- tarihli fatura bedelleri davacıya ödendiği halde; önce ----- ayrı bir fatura tanzim edildiği,

kabul edilmeyince --- tarihli ----- bedelli yeni fatura düzenlendiği ve bundan alacak iddiası ileri sürüldüğü, davacının kendi kusurlu iş ve işlemlerinden kaynaklı beklemeyi davalıya yansıtmaya çalıştığı, her iki faturanın da davacı yana iade edildiği, taraflar arasında sözleşme ifa ile sonlandığından davacının alacak iddiasının haksız olduğu, haksız alacak iddiası ile başlatılan takip bakımından davacının kötü niyetli olduğu gözetilerek %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatı ödemesine hükmedilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, İİK'nun 67/1 maddesinde düzenlenen itirazın iptali davasıdır.

Mahkememizce; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek; taraf vekillerinin vermiş olduğu dilekçeler, ibraz ettikleri tüm deliller, ----------- dosyası ve mahkememizce alınan bilirkişi raporu ile dosya arasındaki tüm kayıt ve belgeler tek tek incelenmiştir.

------- sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine ----- asıl alacağın tahsiline yönelik icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalıya ---- tarihinde tebliğ edildiği, davalı tarafından------ tarihinde icra takibine itiraz edildiği, davanın yasal 1 yıllık süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce uyuşmazlığın çözümü teknik bilgiyi gerektirmekle dosya ---- alanında uzman bilirkişiye tevdii edilmiş aldırılan ----tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacının takip mesnedi olarak icra dosyasında cari hesap bakiyesi olarak gösterildiği, esasen dosyada taraflar arasında TTK m.89 ve devamı hükümlerine göre kurulmuş cari hesap sözleşmesi ve cari hesap ilişkisi bulunmadığı, davacı yanın icra dosyasında dayanak alacağı bekleme faturası kaynaklı olduğu göstermiş olduğu, takip dosyasından ise cari hesap bakiyesinin ---------- numaralı faturadan kaynaklı olduğunun anlaşıldığı,

faturanın------- plakalı araç için olacak şekilde düzenlendiği, ----- taşımaya referans verildiği, bu durumda hangi tarifeye göre kaç gün için bekleme olduğu hususlarının açık olmadığı, sadece --- plakalı araç taşımasına referans verilmesinin de somut olayla örtüşmediği, CMR'de yükleme ve boşaltma ve bu süreçlerle bağlantılı olarak ele alınan bekleme ile ilgili ücrete hak kazanılıp kazanılmayacağı hususlarında özel bir düzenleme olmadığı, somut olayda davacı yan dört adet taşıt için ----- tarihleri arasında bekleme sebebi ile davalıdan bekleme ücreti istediği,

araçlar, ------olduğu konusunda bilgilendirme eksiği sebebi ile beklediği , davacı da süreçte beklenen gün için her bir araç başına ----- hesaplanacağını davalıya yazışmalarda bildirdiği ancak dosya kapsamında bekleme, bekleyen taşıt, riziko alanı bakımından bekleme sebebi ve bekleme halinde ödenecek bekleme ücreti konusunda tam bir mutabakat olmadığı,

davacının bekleme ücreti bakımından ------ farklılıkları sebebi ile geçen süre ve yine hangi aracın farklı boşaltma adresine gideceği yönünde eksik veya geç bilgilendirmeden dolayı davalı yandan bekleme ücreti talep edebileceği, gün başına ----- bekleme ücreti hesabının ---------- ---- teamüllerine uygun olacağı, dosya kapsamına ilişkin olarak davacının bekleme kaynaklı gerek akdi olarak gerekse mevzuat gereği davalı -----yedi güne kadar olan beklemeyi ortaya koyduğu,

yedi günlük bekleme için dört araç açısından ------- bekleme ücreti alacağı davacı tarafından talep edilebileceği, aşan bekleme süresi ve bu sürelerin de davalı sorumluluk alanında meydana geldiğini sabit olmadığı, davacının takip dayanağı fatura olması gerekirken cari hesap gösterildiği gözetilerek inkar tazminatı talebinin mahkememizin kanaatinde olduğu görüşlerini bildirmiştir.

Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş ve tarafların itirazların giderilmesi için dosyanın önceki rapor sunan bilirkişiye ve heyete yeni eklenecek CMR uzmanı bilirkişiye tevdii edilerek 2. Kök rapor aldırılmıştır. ----- Kök raporda özetle; belirlenen inceleme günü tarihi olan ------- tarihinde davalı tarafın incelemeye katıldığı, davacı tarafça kayıtların sunulmadığı, ------- tarihinde yerinde inceleme talebinde bulunduğu ve mahkememizce bu talebi reddedildiği, davalı tarafın ticari defterlerinin incelenmesinde ----- yılına ilişkin ticari defterlerinin -------onaylı beratlarının süresinde alındığı,

dosyaya sunulu 4444 adet CMR belgesinde gönderici dava dışı -------teslim yerinin ---- olduğu, dava dışı ------ tarafından davalı adına düzenlenen ----- faturadan tüm bilgileri aynı olmak üzere sadece ağırlıkları farklı şekilde iki adet mevcut olduğu, bu faturalar proforma fatura olup orjinal faturalar hakkında bir bilginin mevcut olmadığı, --- farklı CMR belgesine ve faturaya ait ----ağırlık bilgisinin ----olarak tespit edildiği, - adet tıra ait olarak ----- tarihinde tescil yapıldığı, giriş kapısının -------uyumlu ve referans no ile CMR belgelerine refere edildiği,

icra takip dosyasının incelenmesinde borçlu ----- tarafından ---- asıl alacak olmak üzere toplam ------ tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği ve borçlunun vekilinin itirazı ile takibin durdurulduğunun tespit edildiği,

dosya kapsamında taraflar arasında TTK 89.madde hükümlerine göre yazılı olarak kurulmuş cari hesap sözleşmesi ve cari hesap ilişkisi bulunmadığını, davacının icra dosyasında dayanak alacağı bekleme faturası kaynaklı olduğunu gösterdiğini, esasen takip dosyasından cari hesap bakiyesinin de ---- faturadan kaynaklı olduğunun anlaşıldığını, cari hesap kaynaklı alacak iddiasının somut olay ve dava dosyası kapsamı delillere uymadığının tespit edildiğini, ancak davacının alacak bakiyesi bakımından hesaben cari hesap şeklinde hesabı gördüğünün anlaşıldığı, dosyaya sunulu faturanın ise ----- konulu toplam ---- bedelli olduğu,

--------plakalı araç için olacak şekilde düzenlendiğini, ----- tarihli taşımaya------ verildiğini, somut olayda ----- ayrı taşıma işi ve ifası süreci ile taşımalar sonucunda davacının ------ tahsili konularında ihtilafı olmadığı, davacının taşıma bedelini tahsil ettiğini, ancak davacı tarafından bekleme ücreti açıklaması altında düzenlenen ------- bedelli faturanın davalı tarafça -----tarihinde iade edildiğini, bunun üzerine ---- tutarında bir fatura düzenlendiğini, aynı tarihte davalı tarafından iade edildiğini, faturanın incelenmesinde açıklama kısmında ----- plakalı araç taşımasına referans verilmek suretiyle -------- olarak düzenlendiği,

ancak bu sürelerin ne zaman başlayıp bittiği, hangi tarifeye göre ücretinin belirlendiği hakkında bilgi mevcut olmadığı, yüklere ilişkin ----- tarihli ------yazışmalarında yüklerle ilgili ------- tespit edildiğinin bildirildiği, bunun nedeni olarak da yükü ağırlığından kaynaklandığı, zira her bir ------- ağırlığı aynı olmasına karşın bildirilen yüklerin araç üstü ----------- ortaya çıktığının ileri sürüldüğü, davacının düzenlediği faturadaki beklemenin kaynağının yükün ------- ile ilgili olduğunun tespit edildiği,

tarafların dosyaya sunmuş oldukları beyanların da ihtilafın kaynağının yükün gerçek ağırlığının bildirilmesinin sorumluluğu noktasında toplandığını, dava konusu taşımada teslim şeklinde satıcı, satmış olduğu ürüne ait tüm dokümantasyon işlemlerini taşıyıcıya teslim öncesi yerine getirmekle yükümlü olduğu , ------- faturalara bakıldığında, aynı emtia için iki farklı ----- faturanın olduğu, bunlardan bir tanesinin yükün taşındığı aracın plakasını da ihtiva ettiği ve her bir araçtaki yükün farklı miktarda ve ağırlıkta olduğunun tespit edildiği,

taşıma senedi olarak zikredilen CMR belgesinde de bu araç plakalarına havi olan faturalardaki ağırlık bilgilerinin kullanıldığının görüldüğünü, davacının satıcı ile olan yazışmalarında satıcı tarafından davacıya gönderilen -----tarihli mailde çeki listesini ancak yüklemeden sonra oluşturabileceklerini belirttiği, ------ damgalı mailde; ----- makine ve kap adetlerini faturada belirteyim.

Sizin gümrüğünüz için bir problem olur mu?'' şeklinde davacının müşteri temsilcisi ----- sorduğu, ---------- şeklinde cevap verdiği, diğer bir ifade ile onay verdiğinin anlaşıldığını, ---- tarafından aynı gün ----- --- yükleme ----- şeklinde sormasından , ilgili dokümanların davacı tarafından düzenlendiği ve gerekli belgelerin iletildiğinin tespit edildiğini, davacı ------ tarafından davalıya gönderilen ---- -- olarak ------- içinde oluşan --- sebeplerini iletmenizi rica eder ve tekrar hatırlatmak isteriz ki araç başı -----bekleme masrafları oluşmaktadır'' şeklinde ----- farkının nedenini sorduğu,

oysa kesin ağırlıkları hesap etmenin zor olması nedeniyle gümrük evrakının -----faturaya bölünmesi konusunda onay verenin davacının aynı personeli olduğunu, davalının yükün --- bilgi sahibi olmasının ise ancak evrak üzerinde satıcının kendisine verdiği bilgi kadar olacağını, nitekim davalı fırmadan ------ tarafından, davacıdan gelen ---- üzerine dava dışı satıcıya gönderdiği mailde ------ farklılıklarını sorduğunda, orijinal faturadaki ağırlıkların tahmini olduğu, yükleme alalında tartı imkanı olmadığını, farklılıkların bundan kaynaklandığını belirttiğini, ayrıca davacı firmadan ------ tarihli davalıya gönderdiği mailde;

''Defaten yazılı ve sözlü olarak izah edildiği üzere gecikme tamamen göndericinizin hatalı sevk evrakı vermesi, buna bağlı ------açılması ve yasal muhatabımız olarak sizlerden evrakın yüke uygun hale getirilmesinin talebi ve buna bağlı ---- nezdinde prosedürlerin işlemesinden kaynaklanmıştır..'' şeklinde beyanı olduğunu, tüm bu irdelemeler sonucunda ------ farkının dava dışı gönderen tarafından iki farklı ------ gönderilmesi,

gümrük evrakının dava dışı göndericinin davacıya sorarak onay aldığı hepsi aynı ağırlıkta olan proforma faturalara göre düzenlenmesinden kaynaklandığının tespit edildiğini, farklı ----- konusunda davacı taşıyana sorup bilgi talep eden göndericiye onay veren davacının ---- farkı kaynaklı beklemeden sorumlu olacağı, davalı firmanın işlemin bu aşamasında bir sorumluluğu olamayacağını, davalının kendisine keşide edilen bekleme faturasını iade etmesinin ve davacının başlatmış olduğu icra takibine itiraz etmesinin yerinde olacağını, davacının dilekçesinde yer verdiği CMR Konvansiyonu 11.maddesinin ilk paragrafından anlaşılacağı üzere,

belgelerin temininin göndericiye ait olduğu, ikinci paragrafta ise, göndericinin bu gibi belgelerin bulunmaması, yetersiz olması veya usule aykırı oluşundan doğacak zarar, ziyan ve hasardan, taşımacıya karşı sorumlu olacağı açıkça ifade edildiğinden davacının beklemeden dolayı zarar talebini dava dışı göndericiye yapmasının gerektiğini, bunun için evrak düzenleme sürecine davacının katılmamış olması gerektiğini, oysa somut taşıma sürecinde davacının evrakın düzenleme sürecine e-posta onayı ile katıldığını ve sorumluluk yüklenmiş durumda olduğunu,

tüm bu nedenlerle dava konusu olayda takibin dayanağını cari hesap alacağına dayandırsa da taraflar arasında TTKm.89 ve devamı hükümlerine göre yazılı şekilde kurulmuş bir cari hesap sözleşmesinin mevcut olmadığı, cari hesap alacağına dayanak olarak gösterilen faturanın davalı kayıtlarında iade edildiğinin tespit edildiğini, davacının kayıtlarını kendisine, tahsis edilen sürede sunmadığı için mahkemenin ara kararı ile ticari kayıt ve belgelerini sunmaktan imtina etmiş sayıldığı,

dayanak olarak sunulan faturanın içerik itibarı ile tek bir araca dayanak bekleme ücreti açıklaması ile tutarlı olamayacağı, taraflar arasındaki asıl ihtilafın ------ farkı nedeniyle gümrükte beklemesi nedeniyle sorumluluğun tespitine dayandığı, davalı firma temsilcisinin dava dışı göndericiye farklı beyanda bulunması konusunda onay verdiği,

----------- farkından dolayı sorumluluğun onay veren davacıda olacağı, CMR Konvansiyonu 11.madde 2.paragraf gereği davacı taşıyıcının beklemeden dolayı uğradığı zararı sorumlu olan göndericiden talep edebilmesi için belge düzeni ve belgelerin uyumu bakımından davacı taşıyıcının sorumluluk yüklenmemiş olması gerektiğini, davacıya düzenlenen e-posta ile belge düzeni konusunda teyit alındığı, kök raporda bu hususun eksik incelendiği,

e posta ile belge düzenine onay veren davacının kendi kusuru ile beklemeye sebebiyet verdiğinin gözetilmesi gerektiği, bekleme ücreti talebi için beklemenin taşıyıcı tasarruf alanında meydana gelmemesi gerektiği değerlendirilmekle, davalının mezkur faturayı iade etmesinin ve bu faturaya dayanan takibe itirazının yerinde olduğu, sair taleplerin mahkemenin takdirinde olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesi neticesinde; dava taraflar arasında yapılan taşıma neticesinde taşımayı yapan davacının tırlarının gümrükte beklemesi sebebiyle bekleme ücreti tahakkuk edip etmeyeceği, edecek ise tahakkuk eden bu ücretten davalının sorumlu olup olamadığına ilişkindir.

Davacının taşınmasını üstlendiği emtialar dosyaya sunulu ---- adet CMR belgesinden gönderici dava dışı ---- tarafından, alıcı davalı ---- taşınarak ---- teslim edileceği, dava dışı gönderici/satıcı firma ---- tarafından davalı adına düzenlenen ---- faturadan tüm bilgileri aynı olmak üzere sadece ağırlıkları farklı şekilde iki adet mevcut olduğu, bu faturalar proforma fatura olup orjinal faturalar hakkında bir bilginin mevcut olmadığı, ---- farklı CMR belgesine ve faturaya ait---- ağırlık bilgisinin ---- tespit edildiği, --- ait olarak ---- tarihinde tescil yapıldığı,

giriş kapısının ---- fatura ile uyumlu ve referans no ile CMR belgelerine refere edildiği sabittir. Taraflar arasındaki asıl ihtilaf taşımayı gerçekleştiren davacı şirkete ait ----- farkı nedeniyle gümrükte beklemesi nedeniyle davalının beklemeden sorumlu olup olmadığı hususundadır.

Mahkememizce sorumluluğun tespitinde , davacı firma temsilcisinin dava dışı göndericiye farklı beyanda bulunması konusunda onay verdiği, bu durumda ----- farkından dolayı sorumluluğun farklı beyanda bulunma hususunda onay veren davacıda olacağı, somut olayın uluslararası karayolu taşımacılığı olduğu uygulanacak mevzuatın da CMR mevzuatı olacağı CMR Konvansiyonun 11.maddesinin 2.paragrafı gereği davacı taşıyıcının beklemeden dolayı uğradığı zararı sorumlu olan göndericiden talep edebilmesi için taşıma iş ve işlemlerinin sevk ve idaresinde belge düzeni ve belgelerin uyumu bakımından davacı taşıyıcının sorumluluk yüklenmemiş olması gerektiğini,

oysa somut olayda ise durumun tam tersi olduğu , dosya içerisinde bulunan e-mail yazışmalarından davacıya düzenlenen e-posta ile belge düzeni konusunda teyit alındığı, yani yüklemenin ve faturayı ----- faturaya bölüp 1 araçta bir makine ve kap adetlerini faturada belirtmek şeklinde yapılmasının teklif edildiği hatta davacı taşıyıcıya "Sizin gümrüğünüz için bir problem olur mu?" şeklinde dahi sorulduğu davacının müşteri temsilcisi ------ "tamamdır, problem yok yapabilirsiniz'' şeklinde cevap verdiği,

diğer bir ifade ile yapılan işleme davacı tarafından onay verildiği ,e-posta ile belge düzenine onay veren davacının kendi kusuru ile beklemeye sebebiyet verdiği, davalı firmanın icra edilen taşımada taşımanın diğer taraflarına nazaran pasif konumda bulunduğu, işlemin bu aşamasında bir sorumluluğu olamayacağını, davalının kendisine keşide edilen bekleme faturasını iade etmesinin ve davacının başlatmış olduğu icra takibine itiraz etmesinin yerinde olduğu, CMR Konvansiyonu 11.maddesinin ilk paragrafından anlaşılacağı üzere, taşımaya ilişkin belgelerin temininin göndericiye ait olduğu,

ikinci paragrafta ise, göndericinin bu gibi belgelerin bulunmaması, yetersiz olması veya usule aykırı oluşundan doğacak zarar, ziyan ve hasardan, taşımacıya karşı sorumlu olacağı açıkça ifade edildiğinden davacının iddia ettiği beklemeden kaynaklı zararını dava dışı gönderici olan yabancı şirkete karşı ileri sürmesinin gerektiğini, mahkememizce anlaşılmış ------tarihli bilirkişi raporu gerekçeli, bilimsel ve denetime uygun olmakla hükme esas alınmış ve gerekçesi açıkça yukarıda izah edildiği üzere davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.