İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/639 K.2022/525

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2020/639 Esas

KARAR NO: 2022/525

DAVA

Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 01/12/2020

KARAR TARİHİ: 07/06/2022

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait ----içerikli gönderinin------davalıya teslim edildiğini, fakat müvekkilinin yaptığı ısrarlı sorgulamalara rağmen gönderinin alıcıya teslim edilmediğini, nihayetinde müvekkiline gönderinin imha edildiği bilgisi verildiğini, müvekkilince bu süreçte üzerine düşen kanuni ve sözleşmesel yükümlülüklerin yerine getirildiğini, davalının teslim yükümlülüğü --- ki düzenlemeye göre davalının sorumlu olduğunu, ------ iki teslimat denemesi yaptığını ve buna karşılık müvekkilinden talimat alamadığını ispatlaması gerektiğini, müvekkiline doğru bilgi verilmediğini,

TTK 875'e göre taşıyıcının eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde ziyanından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zarardan sorumlu olduğunu, hukuka aykın imha işleminden dolayı davalı tarafa --- bedelin ödenmesi için----- tarihli ihtarının gönderikdiğini, davalı tarafin müvekkilinden alacak iddiasında olduğunu, ------- sayılı dosyası ile takip yaptıklarını, ancak müvekkilinin alacaklıdan olan alacağının talep edilen miktarını aşkın bir miktar olduğunu, borca itiraz edilerek takas mahsup defi ileri sürüktüğünü,

kabul anlamına gelmemekle davalının alacak iddiasında olduğu tutarı takas/mahsupla şimdilik fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere ---- alacaktan tahsili gerektiğini belirterek tememmüt tarihinden itibaren işleyecek ---- --- bir yıl vadeli----- hesaplanına ödediği en yüksek faiz oranı ile birlikte zararlarının fiili ödeme günündeki kur üzerinden tahsiline karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davalı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafin tacir oltuğunu ve basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğü altında olduğunu, taraflar arasında taşıma ilişkisi kurulmuş olmasıyla birlikte müvekkili şirketin taşıma kural ve koşullarında açıkça belirtildiği üzere müşterilerin gönderilini müvekkili şirkete teslim ettikten sonra ------- yer alan koşulları kabul etmiş sayılacaklarını, davacı tarafin iddia ve taleplerini kabul etmemekle birlikte müvekkili şirket tarafından yapılan imha işleminin hukuka ve yasaya uygun olduğunu ve sözleşmede açıklandığı şekilde yapıklığını,

ne davacı ne de alıcı tarafından gönderinin akibetine ilişkin herhangi bir talimat verilmemiş olması nedeniyle söz konusu gönderinin----- ilgili mevzuat gereğince ------ edildiğini, müvekkili şirketin taşıma kural ve koşulları uyarınca imha masraflarını davacıdan talep ettiğini, müvekkili şirketin davacının iddialarının aksine davacıdan alacaklı okluğunu belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, taşıma sözleşmesi kapsamında davalı taşıyıcıya teslim edilen ürünlerin alıcısına teslim edilmemesi nedeniyle hasar bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları saptanarak tahkikat aşamasına geçilmiştir.

---- tarihli bilirkişi raporunda özetle; Tarafların ticari kayıtları üzerinde yapılan tetkikte, davalı tarafından kabul

edilmeyen davalının iade faturası tutarı olan ---- olarak

davacı hesaplarından düzeltilmesiyle her iki taraf hesaplarında da davalının davacıdan --- alacaklı olduğu, borç alacak kayıtlarının aynı tutarda olduğu,Taraflar arasında ihtilaf konusu olan faturaların, ----- tutarlı davacının davalıya düzenlediği ürün tazmin bedeli açıklamalı fatura ile davalının bu faturaya karşılık aynı tutarda düzenlediği iade faturası olduğu,

Davacının müşterisine gönderdiği emtiaya ilişkin olarak düzenlediği faturanın ---teslim şeklinin ----- şeklinde olduğu,Dosyaya sunulu olan taraflar arasında gerçekleşen mail yazışmalarında, davacının müşterisinin, emtiayı teslim almadığı, davacıya durumun bildirildiği, davacının sorumluluğunda olan Kanada gümrük işlemlerin gerçekleşmediği,---- gönderildiği anlaşılan mailde.

"Konu gönderiniz için yurtdışı ofisimizden gelen bilgi aşağıdaki gibidir: ------- tarihine kadar geri iadesi ya da imhası seçeneklerinden hangi yönde aksiyon almamızı talep ettiğinizi iletmediğiniz takdirde gönderiniz imha edilecektir." Şeklinde davacının uyarıldığı dosya kapsamında bu maile davalı tarafından belirlenen süre içerisinde cevap verildiğine dair bir yazışma mevcut olmadığı,Davacı ile davalı kayıtları arasındaki farkın, ihtilaf konusu olan ----- karşılığındaki kaydî farktan kaynaklandığı, hatanın düzeltilmesiyle de davalının davacıdan --- alacaklı olduğu,

davacı ---- sayılı dosyası ile davalı ---------aleyhine başlattığı açık hesaba dayanan takipteki asıl alacak tutarının tarafların ikisinin de kayıtlarında yer alan aynı tutardaki borç kadar ---- olduğu, davacı bu alacaktutarından, göndermiş olduğu ürünün zayi olduğu iddiasıyla ----takas mahsup defi ve işleyecek faizini talep ettiği,Davacının gönderdiği ve zayi olduğunu iddia ettiği müşterisine gönderdiği emtiaya ilişkin olarak düzenlediği faturanın ---- teslim şeklinin ----- şeklinde olduğu,

dosyaya sunulu evraklardan, emtianın alıcısı tarafından tamamlanmadığı için teslim edilemediğişekline göre de---- tamamlanmasının davacının sorumluluğunda olduğu, davalı taşıyıcıya bu yönde bir (-------) bir talimat vermediği, aksine kendi gümrükçüsü ile görüştüğünü ifade ettiği mail yazışmaları ile sabit olduğu,

Taraflar arasındaki ------Herhangi bir nedenle gönderinin teslimatını tamamlayamadığımız takdirde alıcının adresine teslimatın denenmiş olduğunu ve bulunduğu yeri belirten bir ihbar bırakmaya çalışacağız.

Şayet teslimat ikinci denemeden sonra tarafımızdan yapılamaz ise ya da alıcı gönderiyi reddederse sizinle irtibata geçmeye çalışacağız ve sonraki uygun eylem üzerinde anlaşacağız. Alıcının gönderiyi almaktan imtina ettiği/ reddettiği ve gönderinin kabul edilmediği durumlarda süresi içinde gönderinin salahiyeti açısından sizden yukarıda da belirttiğimiz gibi yazılı talimat isteyeceğiz. Bu gibi durumların varlığında sizden gelen talimat gibi hareket edilecektir.

Sizin tarafınızdan verilen talimat gibi hareket edildiğinde hizmet kusursuz tamamlanmış sayılacaktır. Tarafınızca----- sıfatıyla gönderiyi gümrük sahası, depo veya antrepo’ya teslim etmek kaydıyla hizmet tamamlamış sayılacaktır. Ve bu işlemlerden kaynaklanan her türlü hizmet bedeli navlun ücretine yansıtılacak vesizin tarafınızdan ödenecektir.

Gönderinin gönderilmesi, tasarrufu ya da iadesi ile maruz kalınan masrafları ve yapılan üçüncü ve fazlası teslimat denemesi ve kararlaştırılan uygun sonraki adım için (şayet olursa) masraflarımızı ödemeyi kabul edersiniz. TALİMATLARINIZI gönderinin ikinci teslimat

denemesini takiben MAKUL BİR SÜRE İÇİNDE ALMADIĞIMIZ TAKDİRDE GÖNDERİ İÇERİĞİNİN SİZE YA DA DİĞER KİŞİLERE KARŞI HERHANGİ BİR SORUMLULUK OLMAKSIZIN İMHASININ YA DA SATIŞININ TARAFIMIZDAN GERÇEKLEŞTİRİLMESİNİ KABUL EDERSİNİZ. Satış halinde hizmet ücreti ve ilgili yönetsel masraflar düşüldükten sonra, satış ücreti bakiyesi Gönderene iade edilecektir.”

hükmünü içerdiği,Davacı göndericinin, talimatın verilmemiş olması halinde göndericiye ya da 3.kişilere karşı herhangi bir sorumluluk olmaksızın gönderinin imhasının ya da satışının taşıyıcı tarafından gerçekleştirileceğini kabul ettiği anlaşılmaktadır. Dosya kapsamında yukarıda ----- de incelediğimiz gibi taşıyıcı tarafından gönderinin akıbetiyle ilgili talimat talep edilmiş, bu talebe süresi içerisinde talimat niteliğinde verilen bir cevap dosyada kapsamında bulunmadığı,

TTK’nın “Taşıma ve Teslim Engelleri” başlıklı 869. maddesinin 3. fıkrası uyarınca "TAŞIYICI, 868 inci maddenin birinci fıkrasının birinci cümlesine göre, uyması gereken talimatları uygun bir süre içinde alamazsa, tasarruf hakkı sahibinin menfaatine en iyi görünen tedbirleri almakla yükümlüdür. Taşıyıcı, eşyayı, boşaltıp saklayabilir, 868. maddenin birinci fıkrası ila dördüncü fıkrası hükümlerine göre tasarruf hakkını haiz kişinin hesabına saklanması için tevdi edebilir veya geri taşıyabilir. Taşıyıcı, eşyayı üçüncü bir kişiye tevdi ederse, sadece bu kişinin seçiminde gösterilmesi gereken özenden sorumludur. Bozulabilecek bir mal söz konusu ise, malın durumu böyle bir önlemi haklı kılıyorsa veya aksi takdirde oluşacak giderler malın değerine göre makul bir oranda

değilse, taşıyıcı, Türk Borçlar Kanunu’nun 108 inci madde hükmüne uygun olarak malı sattırabilir. TAŞIYICI, DEĞERLENDİRİLMESİ İMKÂNI BULUNMAYAN EŞYAYI İMHA EDEBİLİR. Eşyanın boşaltılmasından sonra taşıma sona ermiş sayılır.” şeklinde düzenlendiğinden taşıyıcının gönderinin imha işleminin, TTK 869/3 uyarınca elde ettiği ve

davacının kabul ettiği sözleşme ile kendisine verdiği hakkı bildirimle kullandığı sübuta erdiğinden, davacının ürünün zayi olduğu iddiasının yerinde olamayacağı, bu nedenle düzenlediği yansıtma faturasının davalı tarafından iade faturası düzenlenmek suretiyle kabul edilmemesinin yerinde olduğu, bu sonuçla da davacının alacak talebinin yerinde olamayacağı mütalaa edilmiştir.Davacı vekilinin bilirkişi raporuna yönelik itirazlarının değerlendirilmesi için yeni bir bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiştir.--- tarihli bilirkişi raporunda özetle.

Davacının ---tarihli itiraz dilekçesinde; bilirkişinin --- tarihli e-posta mesajına göre sonuca varmasının doğru olmadığı, çünkü ---- tarihli --------- talimat verdikleri, ayrıca davalıya ait --- tarihli e-postada --- Bu yüzden müdahale edebileceğimiz bir süreç yok maalesef” dendiği, buradan anlaşıldığına göre yük imhaya gittikten ---- sonra talimat istendiği,

--- tarihleri arasındaki ------- yazışmaları incelendiğinde davalının kusurlu olduğu ve kendilerini oyaladığının görüldüğü,--- sonraki tarihli e-postaların delil üretme amacına matuf olduğu beyanla rapora itiraz edildiği,Taraflar arasındaki -- özetle:--- Davalının malın gümrük sürecinde olduğu ve alıcı işlemleri yaptığındateslimatın yapılacağını bildirdiği,---- Davacının neden teslimat yapılmadığı hakkında acil bilgi istediğinedair çeşitli e-postalar gönderdiği, davalının malın gümrük sürecinde olduğunu ve alıcıtarafından işlemler yapılmadığı için teslim edilemediği cevabını verdiği,-Müteakip günlerde de davacının bilgi istediği,

fakat ----teslimatta

problemler olduğundan bununla ilgili yazışmalar yapıldığı,---- Davacının dava konusu teslimatla ilgili ---- tekrar bilgi ve yardım istediği, davalının yurtdışı ofisinden aldığı bilgiye göre alıcının kendi --- çekim yapması gerektiği cevabını verdiği, davalının aynı tarihli başka bir e-posta ile bu kez ----- iki teslimat için alıcının gümrük işlemlerine onay vermesi gerektiğinden bahisle yetkili kişinin adı ve iletişim bilgilerinin istendiği,

---- Davalı tarafından ----dahil bekleme nedeniyle depoya alınan çeşitli teslimatlar için ilave ücret istendiği ve taraflarca bunlar üzerinde topluca müzakere edildiği,

---Davacı tarafından “hatırlatma” konulu birkaç --- gönderildiği,---- Davalı tarafından ilgili gönderi için aksiyon alınmadığı takdirde iade ya da imha seçeneklerinden birinin uygulanacağının bildirildiği ---- davacının onay alınmadan imha ya da iade süreci başlatılmamasını istediği,---Davacının ekstra masraf ödemeyi kabul ettiği ve malların tekrar dağıtıma çıkarılmasını istediği ---davalının bunu kabul ettiği,

---- Davalının ----alıcının kendi gümrükçüsü tarafından çekim yapması gerektiğini belirttiği, davacının ---- bu konuyla ilgilenmediğinden bahisle acil yardım istediği,

---- Davacının hala teslimat yapılmadığından bahisle tekrar bilgi istediği, davacının gümrük işlemlerinin yapıldığını fakat çıkış yapılabilmesi için alıcının--- iletmesinin beklendiği, gün içinde vekaletin gelmemesi halinde navlun davacıya yansıtılmak üzere iade işlemi yapılacağını bildirdiği,--- Davalı tarafından yurtdışı ofisinden gelen bilginin iletildiği, buna göre ----tarihine kadar iade ya da imha seçeneklerinden biri seçilmediği takdirde imha işlemi yapılacağının bildirildiği,

--- Davalının tarafından malın --- tarihinde imha işlemine tabi tutulduğundan bahisle yapacak bir şey olmadığını bildirdiği,--- Davacı tarafından söz konusu işlemin kendilerine maliyetinin ----- olduğunun bildirildiği,

Alıcının en lehine satış şekli olduğu, varış ülkesinde gümrük işlemi tamamlanan mal alıcının adresine teslim edilmesi gerektiği, alıcının ------- vekaletname vermek dışında bir yükümlülüğü olmadığı, fakat olayda bunun yapılmadığı, davalıya ait --- tarihli taşıma faturasına konu beş parti yükle ilgili olarak -----taşınmıştır- alıcı ---- kaynaklanan çeşitli problemler yaşandığı, diğer yükler için bir şekilde çözüm bulunduğu anlaşılıyor ise de dava konusu yük için çözüm bulunamadığı, alıcının vekalet vermediği yerde taşıyıcının malı gümrükten çıkarıp taşımaya devam edebilmesi,

malı alıcıya teslim edebilmesi beklenemeyeceği, gümrükteki beklemenin ise depolama ücreti gibi ek masraflara yol açacağı, belli süre içinde kanunda sayılan ----- işlemlerden biri yapılmadığı takdirde ağır sonuçlar çıkacağı, bu davalıdan kaynaklanan bir problem olmadığı gibi, yazışmalar incelendiğinde davalının süreçle ilgili bilgileri de verdiği, davacının ---- tarihli itiraz dilekçesinde dayandığı ve ekinde sunduğu bazı ---- ilişkin olduğu, --- tarihinde imhaya gittiği halde bu tarihten sonra --- davalının çelişkili bilgiler verdiği görülüyor ise de-----postada bu çelişkiyi giderdiği,

tarafların beş yüklemeye ilişkin problemleri topluca müzakere ettikleri, daha ziyade--- giden diğer yüklemeler üzerine yoğunlaşmışlar ise de dava konusu yükün durumunun --- tarihli yazışmalarda netleştiği ve değişmediği, bu nedenlerle, davalının kusurlu olduğu ve davacıyı oyaladığına dair iddia doğru bulunmadığı, buna uygun olarak--- tarihli bilirkişi raporuna yapılan itirazların yerinde olmadığı mütalaa edilmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan delillere göre.

Davacın, taşıma sözleşmesi kapsamında davalı taşıyıcıya teslim edilen ürünün alıcısına teslim edilmemesi nedeniyle hasar bedelinin tahsilini talep ettiği, davalının ise taraflara arasındaki taşıma ilişkisi uyarınca davacıdan teslim alınan gönderinin varış yeri gümrük işlemlerinin alıcı tarafından yapılması gerektiğini, alıcı tarafından gümrük işlemlerinin tamamlanmaması nedeniyle ve --- gereği --- günlük süre içinde gönderinin akıbeti hakkında talimat verilmemiş olması nedeniyle gönderinin --- tarafından imha edildiğini beyanla davanın reddini talep ettiği görülmüştür.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık taşıma sözleşmesi kapsamında dava dışı---- teslim edilmek üzere davalıya teslim edilen ---makinesinin alıcıya teslim edilmemesinden ve akabinde imha edilmesinden davalının kusurlu olup olmadığı, oluşan zarardan davalının sorumlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Dosyaya sunulan ----- kaydıyla ----satıldığı, bilirkişi raporlarından taşımanın ----- şeklinde varış ülkesinde gümrük işlemi tamamlanan mal alcının adresine teslim edilmesi gerektiği, alıcının gümrük işlemleri için ------verilen vekaletname vermesi gerektiği ancak dosyaya sunulu evraklardan, emtianın

alıcısı tarafından ----tamamlanmadığı için teslim edilemediği, ----şekline göre de ---- tamamlanmasının davacının sorumluluğunda olduğu, ---- tarihinde davacı tarafından gönderilen mail ile teslimatın neden yapılmadığı hususunun davalıya sorulduğu, davalı tarafından verilen cevabi ---sürecinde olduğu ve alıcı tarafından işlemler yapılmadığı için teslim edilemediği cevabının verildiği, --- tarihinde malın imha edildiği, ürün imha edildikten sonra ---- tarihlerinde davalı tarafından gönderilen mail ile; "Konu gönderiniz için yurtdışı ofisimizden gelen bilgi aşağıdaki gibidir: ---- tarihine kadar geri iadesi ya da imhası seçeneklerinden hangi yönde

aksiyon almamızı talep ettiğinizi iletmediğiniz takdirde gönderiniz imha edilecektir." şeklinde mail gönderilmiş ise de --- tarihli mail ile ürünün----- tarihinde imha edildiğinin bildirildiği, imha işleminde davalının kusurlu olmadığı, davacıyı oyalamadığı, davalının sözleşmeden ve TTK’nın 869/3 maddesinden kaynaklanan hakkını kullanarak gönderiyi imha ettiği, davalının oluşan zarardan sorumlu tutulamayacağı anlaşılmakla davanın reddine karar verilmiştir.

(Vekalet ücreti için dava tarihinde ---------)