İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/425 K.2021/1127

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/425 Esas

KARAR NO: 2021/1127

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ: 21/06/2021

KARAR TARİHİ: 28/10/2021

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda, Yukarıda adı ve adresi yazılı davacı tarafından açılan hukuk davasının------yapılan yargılaması sonucunda aşağıda gerekçesi yazılı hükme ulaşılmıştır.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait karar defterinin kaybolduğunu, tüm aramalara rağmen bulunamadığını, müvekkili şirket yetkilisi tarafından ----- tarihinde fark edildiğini ve hemen yerel gazetede ilan edildiğini, bu nedenle müvekkili şirkete ait karar defteri kaybolduğundan, müvekkili firmanın ticari faaliyetlerine devam edebilmesi için şirket karar defteri için zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

----- fıkrasında "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. " düzenlemesine yer verilmiştir.

Dava,-----gereğince hasımsız açılan zayi belgesi istemine ilişkindir.

Davacı, şirkete ait karar defterinin zayi olduğu iddia etmiştir.

----- maddesi uyarınca, bir tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve kâğıtlar hırsızlık veya yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle ve kanuni müddet içinde ziya uğrarsa, tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yerin yetkili mahkemesinden kendisine zayi belgesi verilmesini isteyebilir. Mahkeme, lüzumlu gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.

---- maddesinde, zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir.

Somut olayda; davacı şirkete ait karar defterinin nasıl kaybolduğunu bilmediğini, davaya konu karar defterinin ya eski evraklar ile birlikte yanlışlıkla imha edildiğini, yada taşıma esnasında kaybolduğunu , tüm aramalara rağmen bulunamadığı belirtilmiştir. Tacirin yukarıda bahsedilen kanun maddesinden yararlanabilmesi için ticari defter ve belgelerinin korunabilmesi amacıyla gerekli dikkati ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir. Ayrıca, ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur. Somut olayda; tacir ziya durumunun nedenini dahi açıklayamamıştır.

Tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerekir. Zayi belgesi verilmesi istenilen defterin ne şekilde ve ne zaman zayi olduğuna dair somut bir iddia ve kanıt dahi sunulmamıştır. Davacı tacirin, defterin muhafazasında gerekli dikkat ve özeni göstermediğinden, ilk derece mahkemesince verilen red kararı isabetli olup, aksi yöndeki istinaf nedenleri yerinde değildir. ------

Daya konu somut olayda da mahkememizce davacı şirketin temsilcisi isticvab edilmiş ve davaya konu karar defterinin ne şekilde kaybedildiği sorulmuş, isticvab edilen zayi belgesi verilmesi talebinde bulunan tacirin, karar defterinin nasıl kaybolduğunu bilmediklerini, kendilerinin bir depolarının bulunduğunu, şirket çalışanlarının bu depoda bulunan ---- yıldan eski evrakları çöpe atıp imha ettiklerini , davaya konu karar defterinin nasıl kaybolduğunu bilmemesine rağmen iki ihtimal bulunduğunu ilk ihtimalin daha önce şirketin deposu taşınırken taşınma esnasında kaybolmuş olabileceğini,

yahut ikinci ihtimal olarak eski evraklar imha edilirken imha edilmiş olabileceğini belirtmiş, davacı temsilcisinin bu beyanını duruşmada da ayrıntılı olarak tekrar edilip imzasıyla da onayladığı, dolayısıyla ortada kanunun aradığı yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle zayi edilme koşulunun oluşmadığı,

, basiretli bir tacirin saklamakla mükellef olduğu ticari defterin kaybolduğunu , deftere ne olduğunu bilemediklerini, defter ve belgelerine gereken özen ve ihtimamın gösterilmesi gerektiği, ancak gösterilmediğinin dosya kapsamında sabit olduğu davacının evrakın kendi iradesi dışında zayi olduğunu ıspat edemediği belirlendiğinden, davanın reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

KARAR HARCI

2-Alınması gerekli 59,30 TL peşin harçtan dava açılırken peşin olarak alındığından tekrar alınmasına yer olmadığına,

DİĞER YARGILAMA GİDERLERİ

3-Davacı tarafından sarfedilen yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde -------- nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 28/10/2021