İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/191 K.2024/987

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/191 Esas

KARAR NO: 2024/987

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ: 02/08/2019

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Yukarıda adı ve adresi yazılı davacı tarafından açılan hukuk davasının 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 9. Maddesi gereğince Türk Milleti adına yargılama yapmaya görevli ve yetkili ---------- Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda aşağıda gerekçesi yazılı hükme ulaşılmıştır.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: dava dışı ----------- tarafından, -----------Ş. ve Müvekkil İdare --------- aleyhine ----------İş Mahkemesi'nin ----------- E. sayılı dosyasına kayden birtakım işçilik alacaklarının tahsili talebiyle tazminat davası açıldığını, yapılan yargılama sonunda mahkemece, 24.01.2017 tarih ve--------- E.----------K. sayılı karar ile her iki davalı açısından davanın kısmen kabulüyle müşterek ve müteselsil sorumluluklarına hükmedilmiş olup, ----------- sayılı ilamı ile karar onanarak kesinleştiğini, davalı ---------Ş.

İdare müteahhidi olup, yaptığı iş kapsamında dava dışı ----------- işvereni olduğunu, dava dışı ------------, davalı şirket bünyesinde ------------- okuyucu koduyla faturaya esas sayaç okuma görevi yaptığını, müvekkil idare ile dava dışı ---------- arasında akdedilmiş olan bir sözleşme bulunmadığını, iş ilişkisi kendisiyle davalı şirket arasında akdedilmiş olup, asıl işveren davalı ---------Ş. olduğunu, ilama bağlanan alacak için ----------- vekili tarafından----------- İcra Müdürlüğünün----------- E. sayılı dosyası ile takip başlatıldığını ve müvekkili İdarenin davacı alacaklıya asıl alacak, işlemiş faizi, vekalet ücreti,

mahkeme ve icra masrafları olmak üzere toplam 44.433,03 TL ödediğini, (43.855,0 TL.'yi 14.11.2017'de, 578,03 TL'yi 08.01.2018 tarihinde ödemiştir.) , müvekkil İdare tarafından dosyaya yapılan ödeme sonucu, müteahhit firmanın müvekkil İdarede herhangi bir alacağı bulunmadığından,

bu ödemenin yasal yolsan tahsili zorunluluğu hasıl olduğunu, dava dışı ---------- tarafından açılan davanın ve bu dava sonunda müvekkil İdare tarafından yapılan ödemenin asıl sorumlusu---------- müteahhidi davalı ---------Ş. olduğunu, bu nedenle İdare tarafından yapılan ödemenin rücuen tazmini ile ödenen bedelin ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte, ödenmesini teminen huzurdaki dava açıldığını, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na eklenen 5/A maddesi uyarınca 01.01.2019 tarihi itibarıyla Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan,

konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edildiğini, arabuluculuk görüşmeleri "görüşme yapılamadan anlaşmama" ile neticelendiğini, 44.433,03 TL'nin (43.855,00 TL.'ye 14.11.2017 + 578,03 TL'ye 08.01.2018) ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı idare dava dışı işçiye ödediği meblağın tamamını alt işveren olan şirketimizden talep ettiğini, 4857 sayılı İş Yasasının 2/6.

Maddesinde: Asıl İşveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur." Hükmü yer aldığını, buna göre asıl işveren ile ihale ile iş alan yükleniciler işçilik alacaklarından müteselsilen sorumlu olduğunu, yasanın, bu hükmünü daha da açıklığa kavuşturan Yargıtay kararlarında ise sorumluluğun % 50'sinin asıl işverende ve % 50 sinin ise alt işverenlerde ve işçiyi çalıştırdıkları sürelere göre alacağına hükm e bağlandığını,

bu davada davacı ----------Asıl İşveren ve davalı ----------Ş. ise alt işveren konumunda olduğunu, davacının ---------- sorumluluğunun olmadığı şeklindeki iddiası hiçbir hukuki temele dayanmadığını, aşağıdaki Yargıtay ilamlarından açıkça anlaşılacağı üzere sorumluluk %50 oranında paylaşılacağını, İş Kanunu 2. Madde kapsamında dava dışı işçi tarafından hak kazanılan alacak ve tazminatların asıl işverenden tahsili durumunda, Asıl İşveren 6098 sayılı Borçlar Kanunu 62. Maddesinin müteselsil sorumluların iç ilişkilerinde rücu hakkını düzenleyen hükmü uyarınca.

İş Kanunu'na göre değil 6098 sayılı Borçlar Kanunundaki borçlular arasındaki iç ilişkiyi düzenleyen madde gereğince de paylaşılması gerektiğini, ihale konusu işin maliyeti yükleniciler tarafından hesaplanıp ihaleye teklif verilirken kıdem tazminatı hesaba dahil edilmediğini, çünkü Hizmet Alım İhalelerinde Maliyet hesaplaması ----------- internet sayfasında hesaplama ekranında yapılan hesaplamada Kıdem Tazminatı ve İhbar Tazminatı bulunmadığını, sözleşmelerde de işçilik ücreti dışındaki hak ve alacaklarından yüklenicinin sorumlu olacağına ilişkin herhangi bir düzenleme de bulunmadığını,

dolayısıyla ----------- hesaplamasına göre kıdem tazminatı zımnen ihale yapan makamın uhdesinde kalmakta ve yükleniciler buna göre teklif verdiğini beyanla, davanın reddi talep etmiştir.

BİRLEŞEN DAVADA

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; iş bu dava ile aralarında bağlantı bulunması konusu itibariyle aynı hukuki sebebe dayanması nedeniyle daha önce açılan -------- E açılmış ve derdest olan dosya ile birleştirilmesine, fazlaya dair talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydı ile taraflarınca ödenmek zorunda kalınan 44.433,03 TL den davalı firmaların sorumlu olduğu 21.080,77 TL nin ödeme tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Asıl ve birleşen dava rücuen tazminat davasıdır.Mahkememizce; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek; taraf vekillerinin vermiş olduğu dilekçeler, ibraz ettikleri tüm deliller, ----------- İcra Müdürlüğü'nün ----------- Esas sayılı dosyası, tüm kayıt ve belgeler tek tek incelenmiştir.

İLK KARAR

Mahkememizin 18/01/2021 TARİH ---------- Esas- ----------- sayılı kararı ile görevsizlik kararı verilmiş,----------- sayılı ilamı ile Mahkememiz yargı yeri olarak belirlenmiştir. 13/01/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

Dosyaya davacı tarafından Hizmet Alım Sözleşmesi+Teknik Şartname sunulduğu, incelendiğinde işçilik alacaklarından asıl işverenin sorumlu olduğuna dair düzenlemenin tespit edilemediği, İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumlu oldukları, ----------- İş Mahkemesince hükme esas alınan bilirkiş i raporunda davacının 2.7.2008 tarihindeki giydirilmiş ücreti 1.601,30 TL olarak tespit edildiği,

Fesih tarihindeki giydirilmiş ücret üzerinden, davalı nezdinde çalıştığı 1118 gün için hesap yapılacağı, Kıdem Tazminatı İşlemiş ------------Ş. Sorumluluğu: Kıdem Tazminatı toplam tutarı net 12.617,44 TL' nin 4.873,34 TL tutarından sorumlu olduğuna göre.

12.958,28 TL Faizx 4.873,34 TL/12617,44 TL=5.005 (Her bir alacak bakımından orantılama yapılarak hesaplama yapılacağı, Asıl alacak bakımından alt işveren ne miktar sorumlusu ile asıl alacağın fer'isi olan diğer alacaklardan (faiz, masraf, vekalet ücreti) aynı oranda sorumlu olacaktır. Bu hesapla formülü de.

Sorumlu Olunan Kısım x İşlemiş Faiz /Alacak Aslı Toplamı şeklinde olacaktır.) ihbar tazminatı: Kesinleşen ------------ Mahkeme kararında ihbar tazminatına hükmedilmiş, ihbar tazminatı feshe bağlı alacak olup, son alt işveren -------------Ş.

Yargıtay kararı gereği ihbar tazminatının tümünden ve işlemiş faizinden sorumlu olacağı, izin ücreti: Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüştüğü, Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücreti ve işlemiş faizinden son alt işveren ------------Ş. sorumlu olacağı, ücret alacağı: ---------- İş Mahkemesince hüküm altına alınan ücret alacağı 2008/5-6 aya ilişkin olup, davalı alt işveren nezdinde çalıştığı dönemin ücret alacağı olmakla, ücret alacağı ve işlemiş faizinden alt işveren ---------Ş. sorumlu olacağı,

yemek ücreti: ------------ İş Mahkemesince hüküm altına alınan yemek ücret alacağı 2008/5-6 aya ilişkin olup, davalı alt işveren nezdinde çalıştığı dönemin yemek ücret alacağı olmakla, ücret alacağı ve işlemiş faizinden alt işveren ------------Ş. sorumlu olacağı, hafta tatil ücret alacağı: Hafta tatil ücretinden, yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacakları,-----------İş Mahkemesi hükmüne esas alınan bilirkişi raporunda 5.8.2003-2.7.2008 arası dönem için hesap yapıldığı, Davalının davacıyı çalıştırdığı dönem ile sınırlı olarak,

bilirkişi raporundaki hesaplama esaslarına göre yeniden hesap yapılacağı, %%30 İnd. 1589,14 Ancak davacı 50 TL talep edip fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmadığında 50 TL’ ye hükmedilmiş, davalı bu tutardan sorumlu olduğu, Hafta Tatili İşlemiş Faiz ------------Ş.

Sorumluluğu: Hafta Tatili toplam tutarı net 50 TL olup, işlemiş faiz 48,66 TL olduğu, UBGT ücret alacağı: UBGT ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacakları, ---------- İş Mahkemesi hükmüne esas alınan bilirkişi raporunda 5.8.2003 -2.7.2008 arası dönem için hesap yapıldığı, Davalının davacıyı çalıştırdığı dönem ile sınırlı olarak, bilirkişi raporundaki hesaplama esaslarına göre yeniden hesap yapılacağı, UBGT İşlemiş Faiz -----------Ş.

Sorumluluğu: UBGT toplam tutarı net 798,55 TL' nin 715,55 TL tutarından sorumlu olduğuna göre.

673,85 TLx 715,55 TL/798,55 TL=603,81 TL Dava masrafları hariç toplam asıl alacak+işlemiş faiz =34.933,29 TL Davalının sorumlu olduğu asıl alacak+faiz tutar =18.741,86 TL 3.153,74 TLx18.741,86 TL/34.933,29 TL=1692 TL Dava ve icra masrafları dahil toplam asıl alacak+işlemiş faiz = 44.433,03 TL Davalının sorumlu olduğu tutar: 18.741,86 TL +1692 TL=20.433,86 TL 6.346TLx20.433,86TL/44.433,03TL=2.918,40 Dava ve icra masrafları dahil toplam asıl alacak+işlemiş faiz = 44.433,03 TL Davalının sorumlu olduğu tutar: 18.741,86 TL +1692 TL=20.433,86 TL 6.346TLx20.433,86TL/44.433,03TL=2.918,40 TL Davacının alacak tutarlarının aşağıdaki gibi hesaplandığı

bildirilmiştir. Birleşen dosya dosyamız arasına alınmış ve birleşen dosya da değerlendirilmekle tekrar rapor aldırılmasına karar verilmiş 13/06/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

Davacı kurum ile davalılar ----------Ş. - --------- Şti. iş ortaklığı şeklinde, sigortalı işçi ------------- sigortalı olarak çalıştığı 20.07.2000 – 02.07.2008 tarihlerini kapsayacak şekilde -------- – ----------- numaralı hizmet alım sözleşmesi imza ettiğinin bildirildiğine göre; iş ortaklığı yükümlülüğüne göre, davacı karum tarafından ödenen tazminattan, davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu,

43.855,00 TL 14.11.2017 Tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, 578,03 TL 08.01.2018 Tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, 44.433,03 TL Toplam alacağın Davalılardan ---------Ş. - ---------- Şti.’den müştereken ve müteselsilen tahsili gerektiği, görüş ve kanaati bildirilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; açılan asıl ve birleşen davanın rücuen tazminat talepli alacak davası olduğu, esasen her iki davanın da aynı işçi olan ------------ için açıldığı, davacı olan kurum ile asıl ve birleşen dosya davalılarının beraberce kurdukları -----------Ş. - ---------- Şti. adi ortaklık arasında hizmet alım sözleşmesi imzalandığı, bu kapsamda dava dışı işçinin adi ortaklık tarafından istihdam edildiği, sigortalı işçi ---------- sigortalı olarak çalıştığı 20.07.2000 – 02.07.2008 tarihlerini kapsayacak şekilde --------- – ---------- numaralı hizmet alım sözleşmelerinin bulunduğu,

dava dışı işçinin bir kısım işçilik alacaklarının tahsili için ----------- İş Mahkemesinin ----------- Esas----------Karar sayılı dosyasında dava açtığı, davanın davacı lehine kabul edilerek kesinleştiği ve davacı kurum aleyhine takip yapılmakla davacı kurumun ----------- İcra Müdürlüğünün ------------ Esas sayılı dosyası ile takibe konan alacak için 44.443,03-TL ödediği, huzurdaki davada ise ödemiş olduğu bu bedelin asıl ve birleşen dosya davalılarından rücuen tazmininin talep edildiği,

asıl ve birleşen dosya davalılarının her ne kadar ayrı tüzel kişilikleri var ise de dosya incelendiğinde dava dışı işçiyi ayrı ayrı tüzel kişilikleri altında değil beraberce kurmuş oldukları adi ortaklık çatısı altında istihdam ettiklerinin anlaşıldığı, bu durumda davalıların meydana gelen zarardan adi ortaklığın tüzel kişiliği olmamakla müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, kendi iç ilişkilerinin iş bu davayı ilgilendirmediği mahkememizce anlaşılmış, 13/06/2024 tarihli bilirkişi raporu gerekçeli, bilimsel ve denetime uygun olmakla hükme esas alınmış ve davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu,

43.855,00-TL''nin 14/11/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, 578,03-TL'nin ise 08/01/2018 Tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan -----------Ş. - ----------- Şti.’den müştereken ve müteselsilen tahsiline dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

ASIL DAVA YÖNÜNDEN

1-Açılan davanın KABULÜ ile, (Birleşen dava yönünden tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) 43.855,00 TL'nin 14/11/2017 tarihinden itibaren, 578,03 TL'nin ise 08/01/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN

1-Açılan davanın KABULÜ ile,

(Asıl dava yönünden tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) 43.855,00 TL'nin 14/11/2017 tarihinden itibaren, 578,03 TL'nin ise 08/01/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3-HARÇLAR

a-Asıl dava yönünden alınması gerekli 3.035,22-TL karar harcından davacı tarafından dava açılışı sırasında yatırılan 360,01-TL peşin harç ve 398,80 TL ıslah harcı toplamı 758,81 TL harcın mahsubu ile eksik bakiye 2.276,41-TL'nin asıl davanın davacısından tahsili ile hazineye irat kaydına,

b-Birleşen dava yönünden alınması gerekli 3.035,22 TL karar harcından dava açılışı sırasında yatırılan 360,01-TL peşin harcın mahsubu ile eksik 2.675,21 TL'nin birleşen davanın davalısından tahsili ile hazineye irat kaydına,

4-VEKALET ÜCRETİ

a-Asıl dava yönünden avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 30.000,00 TL maktu vekalet ücretinin asıl davanın davalısından alınarak asıl davanın davacısına verilmesine,

b-Birleşen dava yönünden avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 30.000,00 TL maktu vekalet ücretinin birleşen davanın davalısından alınarak birleşen davanın davacısına verilmesine,

5-YARGILAMA GİDERLERİ

a-Asıl ve birleşen davada davacı tarafından sarf edilen 5.500,00 TL bilirkişi ücreti ve 1.591,00 TL posta ücreti olmak üzere toplam 7.091,00 TL yargılama giderinin asıl ve birleşen davanın davalılarından alınarak asıl ve birleşen davanın davacısına verilmesine,

b-Asıl davada davacı tarafından sarf edilen 360,01 TL peşin harç ve 179,90 TL başvurma harcı ile 398,80 TL ıslah harcı toplamı 938,71 TL'nin asıl davanın davalısından alınarak asıl davanın davacısına verilmesine,

c-Birleşen davada davacı tarafından sarf edilen 360,01 TL peşin harç ve 179,90 TL başvurma harcı toplamı 539,91 TL'nin birleşen davanın davalısından alınarak birleşen davanın davacısına verilmesine,

d-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avanslarının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ----------- BAM nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 28/11/2024