İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/980 K.2024/386

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/980 Esas

KARAR NO: 2024/386

DAVA

Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 24/11/2021

KARAR TARİHİ: 23/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili mahkememizin ----------- Es.

Sayılı dosyaya vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle, davalının 2.el araç kiralama işini yaptığını, davalı firma tarafından satışa çıkarılan ve internet ortamında --------- sitesinden ilan edilen ---------- plakalı --------- marka kamyonun müvekkili tarafından 286.000,00 TL bedel ile satın alındığını, müvekkilinin satın aldığı aracın arızalandığını, müvekkilinin aracı servise götürdüğünü ve araçta gizli ayıp olduğu tespit edildiğini, müvekkili tarafından bu durumun satıcı firmaya bildirildiğini, satıcı yetkilisi ----------- isimli kişiden aracı tamir ettirmesini ,tamir bedelini ödeyeceklerini beyan ettiğini,

sonrasında çıkan masrafı kabul etmediklerini müvekkili tarafından yetkili servise toplam 17.348,95 TL ödeme yapıldığını, müvekkilinin aracı kullanmadan --------- Şti. ne sattığını, aracın tekrar arızalandığını ve müvekkiline gizli ayıp ihbarı yapıldığını, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını, aracı satan davalı firmanın meydana gelen bu gizli ayıptan sorumlu olduğunu, yargılama sonucunda anlaşılacağı üzere davalı firma tarafından müvekkiline satılan araçtaki gizli ayıplar nedeni ile oluşan hasarın onarımı için müvekkili tarafından yapılan masrafların fazlaya dair talep,

ıslah ve dava hakkının saklı kalmak kaydı ile şimdilik 5.000 TL nin( belirsiz alacağın) müvekkile ödeme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faiz ile ödenmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin de davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu --------- plakalı aracın 286.000 TL bedelle satın alındığını; satın alınan aracı --------- iline getirirken yolda aracın arızalandığını ve aracı tamir ettirmek durumunda kalındığını ve sonrasında aracı sattığını, ilgili satış sözleşmesi incelendiğinde aracın "Trafikten Çekmeli" olduğunun anlaşılacağını, davacının bu durumu bilerek ve isteyerek, aracı trafikten çekmeli olarak satın aldığını, olayın seyrinden anlaşıldığı üzere davacı; aracı satın almış, 22 gün boyunca elinde bulundurduğunu, ardından "aracım arızalandı ve bunun sorumlusu davalı taraftır." demiştir.

Davacının iddia ettiği gibi; aracın alınıp --------- giderken arızalandığını (bütün sürecin aynı gün içerisinde olduğu) bir an için kabul edildiği varsayıldığında dahi ortaya 835 KM'lik bir yol farkı olacağını, basiretli bir tacir olarak gerekli inceleme yükümlülüğünü yerine getirmeyen davacının, yaklaşık 700 km sonra aracım arıza yaptı demesi ile davalı müvekkiline bir kusur yüklenemeyeceğini, davanın reddi gerektiğini, yargılama giderleri ve karşı vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle aracın ayıplı olmasından kaynaklı zararın tazminine ilişkindir. Dava ilk olarak mahkememizin ---------- sayılı esasında görülmekte iken yapılan yargılama sonunda ----------K.

Sayılı 31/05/2022 tarihli karar ile görevsizlik kararı verilmiş, işbu karara karşı istinaf yoluna başvurulması üzerine dosya istinaf incelemesi için BAM ilgili hukuk dairesine gönderilmiştir.--------- Sayılı 27/10/2022 tarihli karar ile " taraflar arasındaki uyuşmazlık, araç satımına ilişkin olarak araçta gizli ayıp bulunduğu iddiasına dayalı tazminat istemine ilişkin olup satım sözleşmesi TTK'da düzenlenmediğinden, ancak taraflardan her ikisinin de tacir olması halinde Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu kabul edilecektir.

İşbu davada, davalının tacir sıfatını haiz olup olmadığının, satımın da ticari satım olup olmadığının tespiti gerekmektedir. --------- Kaymakamlığı Mal Müdürlüğünün 30.03.2022 tarihli yazısı ile davalının ticaret sicilinde kaydı bulunmadığı, ancak esnaf ve sanatkarlar sicilinde kayıtlı olduğu, minibüs ve dolmuş ile yapılan şehir içi ve banliyö yolcu taşımacılığı ve kara yolu şehirler arası yük taşımacılığı faaliyetlerinden dolayı 1.sınıf bilanço esasına göre gelir vergisi mükellefi olduğu bildirilmiştir.

Esnaf ve tacir ayrımı, 21 Temmuz 2007 tarihli, ---------- sayılı ----------- yayınlanmış olan ----------- sayı ----------- Kararı uyarınca, esnaf faaliyetinin türüne göre 213 sayılı VUK’nun 177. maddesindeki parasal sınırlar esas alınarak belirlenir.

213 sayılı VUK 176. maddede birinci sınıf tacirlerin bilanço esasına göre defter tutacağı, ikinci sınıf tacirlerin işletme hesabına göre defter tutacağı, 182. madde de bilanço esasına göre defter tutacak tacirlerin yevmiye, envanter, defteri kebir tutacağı düzenlenmiştir. 2021 yılında bilanço esasına göre defter tutacak tacirler bakımından VUK 177.maddesindeki tutarlar dikkate alınacak olup 2021 yılı itibariyle.

1-) satın aldıkları malları olduğu gibi veya işledikten sonra satanların yıllık alımları tutarı 300.000 TL satış tutarı 420.000 TL. 2) 1.bentte yazılı olanların dışındaki işlerle uğraşıp yıllık gayrisafi iş hasılatı 150.000-TL. 3) 1 ve 2 numaralı bentlerde yazılı işlerin birlikte yapılması halinde iş hasılatının beş katı ile yıllık satış satış tutarı 300.000 TL'yi aşanların bilanço esasına göre defter tutacakları belirlenmiştir.

TTK'nın11/1 maddesi kapsamında ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan, faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletme olarak tanımlanmış olup; salt ticari işletmenin ticaret siciline kayıtlı olmaması, esnaf odasına kayıtlı olması, bu işletme sahibinin tacir sayılmamasını gerektirmez. Bu durumda 1.sınıf bilanço esasına göre defter tutan davacının tacir olduğunun kabulü gerekir.

Davanın her iki tarafının tacir olması halinde, dava, nispi ticari dava olarak kabul edileceğinden, davanın göreve ilişkin dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi yerinde görülmemiştir." gerekçesi ile mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.İstinaf kararı üzerine yeniden yargılama yapılmak üzere dosya mahkememizin -------- Esasına kaydedilmiştir.Usulünce duruşma açılarak;

uyuşmazlığın çözümü doğrultusunda tarafların tüm delilleri tahkikat duruşmalarında toplanıp bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.Tarafların delilleri toplanmış, dosya trafik konusunda uzman Makine Mühendisi bilirkişiye tevdi edilerek rapor alınmıştır.Mahkememizce benimsenen usul ve yasaya uygun bilirkişi raporunda özetle;---------- plakalı, --------- marka, ---------- tipi, ---------- model aracın ÇEKME BELGESİ ile, satış işleminden öncesine dair aracın teknik durumun bilinmediği, aracın sadece dış görünüşüne bakılarak alındığı, ekspertiz raporu mevcut olmadığı,

dolayısı ile davacı tarafın aracı mevcut durumu ile satın aldığı, dava konusu araçta meydana gelen hasarın oluşmasında şanzıman aksamındaki arızanın, motor sisteminin mevcut komplike yapısı ve sistemin kapalı aksam olması nedenleri oluşacak hasar basit bir gözlemle fark edilemeyecek yapıda olduğu, aracın şanzıman aksamının satış tarihinde yada öncesinde tamir / onarım / değişim gibi işlemlerin dosya içeriğinde olmaması,

yük nakli gibi ağır işlemlerde kullanım amacı olması nedenleri ile ortaya çıkabilecek teknik sorunların normal olabileceği nedenleri ile mevcut hasar ayıplı olarak değerlendirilmediğini, Noter satış belgesinden anlaşıldığı üzere alıcı -------- plakalı aracı hali hazır durumu ile (ekspertiz yaptırmayarak) görüp aldığı, ÇEKME BELGESİ de bulunduğu için aracın normal(kusursuz-hasarsız) bir araç gibi olamayacağını, çıkabilecek sorunları da kabul ettiği; (gerek Noter belgesinden gerekse ekspertiz yaptırmayarak), araçta oluşabilecek ya da bulunan ayıpları bilerek /kabul ederek satın almış olduğu,

mevcut verilerden anlaşılmıştır. ---------- plakalı aracın 29.03.2021 tarihinde satış işleminin olduğu, ----------- isimli servise 20.04.2021 tarihinde çekildiği, yaklaşık 1 aylık süre zarfında meydana gelen şanzıman arızasının oluşmasında aracın satış tarihinden öncesi dair teknik verilerin olmaması, araç üzerinde yapılmış işlemlerin belirgin olmaması ile 1 aylık süre zarfında oluşan şanzıman hasarındaki metal yüzeylerde aşınma ve deformasyona maruz kalabilecek durumlar ile meydana gelen hasar da yapılan masraftan davalı tarafın sorumlu olamayacağı, sonuç ve kanaatine varıldığını bildirmiştir.Somut olayda;

davacının aracı satıma ilişkin olarak araçta gizli ayıp bulunduğu iddiasına dayalı tazminat talebinde bulunduğu, dava konusu aracın sadece dış görünümüne bakılarak çekme belgesi ile satın alındığı, ekspertiz raporunun mevcut olmadığı, aracın mevcut durumu ile satın alındığı, araçtaki ayıbın basit bir gözlemle farkedilemeyecek yapıda olduğu, aracın satış tarihinde ya da öncesinde onarım gördüğüne ilişkin dosyada bir delil bulunmadığı, aracın yük nakli gibi ağır işlemlerde kullanılması nedeniyle arıza yapabileceği, çekme belgesi bulunan bir aracın kusursuz olmasının beklenemeyeceği, davacının basiretli bir tacir gibi davranmadığı,

aracı mevcut durumuyla ekspertiz raporu düzenlemeden satın aldığı ve davalının sorumlu olmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.