İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/529 K.2026/388

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/529

KARAR NO : 2026/388

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 27/07/2023

KARAR TARİHİ : 16/04/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; --- İcra Müdürlüğü'nün ---- Esas sayılı dosyasında takibe konu çekin meşru hamilinin müvekkili -----olduğunu, çekin hırsızlık olayında kaybolduğunu, ---- Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ----- Esas sayılı dosyası ile açılan çek ziyası davasının derdest olduğunu, çekteki hamil cirosunda bulunan kaşenin ve imzanın da sahte olduğunu, taklit edildiğini, dava konusu çekin davalı tarafından yetkili hamil olmadığı halde çek keşidecisi ---- ve cirantalar aleyhine ---.

İcra Müdürlüğü'nün ---- Esas sayılı dosyası ile icra takibi yaptığını, müvekkili -----sistemi üzerinden tebligat bırakılması unutulduğundan takibin müvekkili---- yönünden kesinleştiğini, diğer müvekkili---- tarafından yasal süresi içinde ----.

İcra Hukuk Mahkemesi'nin ---- Esas sayılı dosyasıyla imzaya, yetkiye ve borca itiraz edildiğini, davanın henüz derdest olduğunu, müvekkili----- yönünden süresinde itiraz edilemediğini, anılan şirketin haciz baskısı altında kalarak zor duruma düştüğünü, İİK'nın 72/3.maddesinde ''İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez.

Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın %15'inden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yolu ile icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir'' hükmü uyarınca icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi hususunda tedbir kararı verilmesini, --- İcra Müdürlüğünün -----sayılı dosyası üzerinden yürütülen icra takibinin, dayanak çekte lehtar olan müvekkil şirket cirosunun sahte olması sonucu alacaklının yetkili hamil olmaması ve takip hakkının da bulunmaması nedeniyle İİK 170/a maddesi gereğince takibin müvekkil şirketler yönünden iptaline,

kötü niyetli olarak icra takibi yapan davalının % 20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacılar tarafından birebir aynı beyan ve itirazlar ile ---İcra Hukuk Mahkemesi’nin ----- Esas sayılı dosyasından dava ikame edildiğini, aynı konuya ilişkin iki ayrı dava ikame edilmesinin usule aykırı olduğu hususu sabit olmakla davanın bu nedenle reddi gerektiğini, çek keşidecisi ----- huzurda ki davaya ilişkin olarak aktif dava ehliyetinin bulunmadığını, çeki keşide etmek sureti ile tedavüle sokmuş olan davacının buna ilişkin dava ikame ederek çek bedelini ödemekten imtina etmeye çalışması şeklinde bir usul asla bulunmadığını,

çekin keşide edildiği ve sonrasında kargoya verildiği beyanlarına asla itibar edilemeyeceği hususu sabit olup, müvekkilin çeke ilişkin kazanımının korunması gerektiği hususunun sabit olduğunu, çek ve bono gibi kıymetli evrakların kargoya teslimi yasak olup, bu beyanın asılsız olduunu, kargo şirketlerinin çek ve bono teslim almadığı hususu kesin olan bir durum olup bu beyanlara asla itibar edilemeyeceğini, kargo şirketi aleyhine hiçbir dava ikame edilmemiş olması itibari ile iş bu beyanlara asla itibar edilemeyeceğini, müvekkilinin çekte iyiniyetli yetkili hamil olduğunu,

davacı ----- tüketim şirketinin imza itirazının kötüniyetli ve asılsız olduğunu savunarak davanın reddine, davacıların %20’den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibariyle; kambiyo senedine dayalı başlatılan icra takibinden borçlu olunmadığı istemine dayalı İİK m.72 hükmü kapsamında menfi tespit davasıdır.

Dava basit yargılama usulüne tabi olup, yöntemine uygun olarak oluşturulan tensip zabtı uyarınca yargılamaya başlanmış, ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık noktaları kapsamında tahkikata geçilerek deliler toplanmak suretiyle tahkikat bitirilmiş ve yargılama sonuçlandırılmıştır.

Taraflarca delil olarak dayanılan ----. İcra Müdürlüğü'nün ---- Esas sayılı dosyası, ----. İcra Hukuk Mahkemesi'nin --- Esas sayılı dosyası, ----- Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ------ Esas sayılı dosyası, ticaret sicil kayıtları, banka kayıtları, davacı şirket yetkilisinin ıslak imzasının bulunduğu belge asılları çeşitli kurumlardan celp edilmiş ve sunulan diğer deliller ile birlikte incelenmiştir.

---- Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmak suretiyle, davacı ----- Şirketi yetkilisinin imza incelemesine esas olmak üzere imza örnekleri alınmıştır.

Belirlenen uyuşmazlık noktalarının teknik değerlendirme gerektirmesi sebebiyle dava konusu çek üzerindeki lehtara ait imzanın davacı -----. Yetkisine ait olup olmadığı hususunda rapor düzenlenmesi için dosya grofoloji uzmanı bilirkişi ---- tevdi edilmiş, anılan bilirkişi tarafından sunulan 11/12/2025 tarihli raporda; inceleme konusu çekin arka yüzünde---- atfen atılmış ciro imzasının, mevcut karşılaştırma imzalarına kıyasla davacı şirket yetkili ------ eli ürünü OLMADIĞI kanaatine varıldığı bildirilmiş, rapor içeriği denetime elverişli görülerek hükme esas alınmıştır.

Davacılar vekilince verilen 11/12/2025 tarihli ıslah dilekçesinde; dava dilekçesini HMK 180.maddesi gereğince TAMAMEN ISLAH ettiklerini belirterek, Menfi Tespit davasının kabulü ile.

Müvekkil ---- ŞİRKETİ'nin takip dayanağı çekteki cirosundaki imzanın müvekkil şirket yetkilisine ait olmadığı yapılacak bilirkişi incelemesiyle anlaşılacağından müvekkil şirketin davalıya--- İcra Müdürlüğünün ----- Esas sayılı icra dosyasıyla BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, davalının takip dayanağı çekin yetkili hamili olmaması ve dolayısıyla da müvekkil şirkete takip hakkının da bulunmaması nedeniyle İİK 170/a maddesi gereğince müvekkil ------ŞİRKETİ açısından İPTALİNE (icranın geri bırakılmasına) ayrı ayrı karar verilmesine,

kötü niyetli olarak icra takibi yapan davalının % 20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiş, söz konusu dilekçe HMK m.27 hükmü kapsamında davalıya tebliğ edilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacıların takip konusu çekten dolayı davalıya borçlu olup olmadığı, takibe dayanak çek üzerinde davacı----- Şirketi'ne ait imzanın anılan davacı şirket yetkililerine ait olup olmadığı, keşideci olan davacının iptal isteminin yerinde olup olmadığı, tazminat hüküm koşullarının bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Tüm dosya kapsamına göre; davalı tarafından yetkili hamil olduğu iddiasıyla dava dışı şahıslar ile birlikte davacı şirketler aleyhine---.İcra Dairesinin-----Esas sayılı dosyasında dayanağın muhatabı ---., keşidecisi----. ve lehtarı davacı ----- olan 15/06/2023 keşide tarihli 115.948,00 TL bedelli çeke dayalı olarak başlatılan icra takibi olduğu, davalının çekte hamil olduğu, takip dayanağı kambiyo senedinin niteliği ve emsal içtihatlar uyarıca kayıtsız şartsız borç ikrarı içeren çeke dayalı başlatılan menfi tespit davasında ispat yükünün TMK m.6 ve HMK m.190 hükümleri gereğince davacılar uhdesinde olduğu,

çek üzerinde lehtar olan davacı ------ HMK m.119/1, e kapsamında ileri sürdüğü dava sebebinin çek üzerindeki imzanın kendisine ait olmadığına ilişkin olduğu, bu kapsamda çek aslı ve keşide tarihli şirket yetkilisinin imzaları getirtilerek yapılan grafoloji incelemesinde anılan davacıya ait çek üzerindeki imzanın davacı şirket yetkilisine ait olmadığının anlaşıldığı, bu kapsamda anılan davacının imzanın kendisine ait olmadığı ve hükümsüzlüğe dayalı borçlu olmadığı yönündeki iddiasını ispat ettiği ve davasının kabulü gerektiği, İİK m.72/V hükmü gereğince davalının TTK m.590 hükmü gereğince çekte yetkili hamil olduğu,

çeki iktisabında ve takibi başlatmasında kötüniyetli olduğunun ispat edilemediği bu sebeple bu davacı yönünden şartları oluşmayan tazminat isteminin reddi gerektiği, diğer davacı -----. çeki keşide ederek lehtara ulaştırmak üzere kargoya verildiği iddia edilmiş ise de kargo evrakında dava konusu çekin verildiğinin ispat edilemediği,

TTK m.18 hükmü gereğince çek keşide ederek tedavüle sokulmasına ilişkin sonuçlarından sorumlu olacağı, diğer davacının imza sahteciliği mutlak def'isinden yararlanamayacağı başka bir ifadeyle çekte ciro silsilesinin bozulduğu hususunu ileri sürerek sorumluluktan kurtulmayacağı, yukarıda değinildiği üzere davalının TTK m.590 hükmü gereğince çekte yetkili hamil olduğu çeki iktisabında kötüniyetli olduğuna dair bir delilin sunulmadığı bu sebeple davacı keşideci ---- menfi tespit isteminin yerine olmadığı, iş bu davacı yönünden davanın reddi ile mahkememizce verilen ihtiyati tedbir kararının--.İcra Müdürlüğünün ----.

Sayılı takip dosyasına sunulduğu ve İİK m.72/4 hükmü gereğince yasal koşulların oluştuğu anlaşıldığından takdiren alacağın %20'si oranında hesaplanan 25.708,00 TL kötü niyet tazminatının anılan davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.