İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/59 K.2025/843

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/59

KARAR NO : 2025/843

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 25/01/2024

KARAR TARİHİ : 13/11/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında, davacının davalıdan cari hesap bakiyesi alacağını tahsil edemediğini, bunun üzerine alacağın tahsili için ----. İcra Müdürlüğü ------ Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, davalının takibe itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, davalının itirazının haksız ve yersiz olduğunu iddia ile itirazın iptaline takibin devamına ve %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki sözlü anlaşmaya göre, davacı ürünler gönderecek, müvekkilinin de karşılığında ödemesini yapacağını, davacının gönderdiği tüm ürünlerin karşılığı olan ücreti müvekkilinin yerine getirdiğini, ancak davacının haksız kazanç elde etmek amacıyla göndermediği ürünler üzerinden fatura kestiğini ve bu faturaya dayalı icra takibi başlattığını, davacının müvekkilden alacağının bulunmadığını, müvekkilinin teslim aldığı ürünlerin tümü için karşı edimi olan ücret borcunu ödemiş olduğunu,

keza tarafların ticari defterleri incelendiğinde müvekkilinin teslim aldığı ürünler karşılığında bedelini ödediğinin ortaya çıkacağını, davacı, ürün göndermemesine rağmen farazi fatura kesmiş ve sanki alacağı varmış gibi takibe giriştiğini, ancak davacının müvekkilinden herhangi bir hak ve alacağı bulunmadığını belirterek haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibariyle; satış sözleşmesine dayalı olarak düzenlenen fatura bedelinin tahsiline ilişkin başlatılan icra takibine itirazın İİK m.67 hükmü kapsamında iptali davasıdır.Taraflarca delil olarak dayanılan icra dosyası, tacir araştırması için ilgili kurumlardan kayıtlar, banka kayıtları celp edilmiş, bilirkişi raporu alınmış, sunulan deliller davanın her aşamasında resen dikkate alınması gereken dava şartları ile birlikte incelenmiştir.

İtirazın iptali istemine konu---- İcra Müdürlüğü ------ Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 2.533,36 euro asıl alacak ile 1.458,59 euro faiz olmak üzere toplam 3.991.95 euro alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun süresi içerisinde takibe yapmış olduğu itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği ve davanın hak düşürücü süre içeresinde açıldığı anlaşılmıştır.Davacı tarafından, davalı aleyhine girişilen icra takip dosyasında hem takip talebinde hem de ödeme emrinde, davacının alacağını yabancı para cinsinden istediği,

herhangi bir şekilde harca esas değer veya yabancı paranın Türk Lirası karşılığının gösterilmediği, yabancı paranın aynen tazmininin istendiği, TBK'nin 99. ve İİK'nın 58/3 maddeleri uyarınca icra takibinin usulsüz olduğu anlaşılmıştır.İİK m.67 hükmüne göre itirazın iptali davalarında, usulüne uygun başlatılmış bir icra takibinin bulunması ve takibe süresi içinde itiraz edilmiş olması özel dava şartıdır.

İİK'nın 58/3, 6098 sayılı TBK m. 99/son maddelerine aykırı şekilde yabancı para alacağı üzerinden takibin yapıldığı, UYAP sistemi üzerinden icra dosyasının incelenmesinde takip talebinde ve daha sonra yetkili icra dairelerince gönderilen ödeme emirlerinde yabancı para alacağının Türk parası karşılığının gösterilmediği tespit edilmekle itirazın iptali davasına konu usulüne uygun bir icra takibinin olmadığının kabulü gerekir. (Aynı yönde Yargıtay ------.

Hukuk ------ Karar sayılı kararı)HMK m.114/1 hükmünde dava şartları sınırlı olarak sayıldıktan sonra anılan maddenin ikinci fıkrasında da "Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır." hükmü ile diğer kanunlardaki dava şartlarına ilişkin düzenlemelerin de dikkate alınması gerekliliğine vurgu yapılmıştır. HMK m.115 hükmü de "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.

Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. (2) Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder." şeklinde olup buna göre Mahkemenin dava şartı eksikliği durumunda yapacağı işlemler düzenlenmiştir.

Davacı alacaklı, yabancı para alacağının TL karşılığını, takip talebinde göstermek zorunda olup, buna bağlı olarak bu zorunluluğun ödeme emrinde de yerine getirilmesi gerekmekteyken bu zorunluluğa uyulmadığı, buna göre davacı vekili tarafından yöntemine uygun başlatılmış bir icra takibinden söz edilemeyeceği, yöntemine uygun bir icra takibinin bulunması itirazın iptali davalarında özel dava şartı olduğundan davanın, HMK m.114/2 ve 115/2 hükümleri uyarınca yöntemine uygun icra takibine ilişkin özel dava şartı eksikliği nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılarak aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.