İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/407 K.2026/413

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/407

KARAR NO : 2026/413

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 21/04/2026

KARAR TARİHİ : 24/04/2026

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasında;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile malın göndericisi olan --- arasında yürütülen ticari ilişki kapsamında deniz yoluyla taşınmak üzere yüklemeye konu emtianın alınması ve sevki hususunda taraflar arasında taşıma süreci başlatıldığını, bu çerçevede taşımaya ilişkin olarak eşyayı temsil etmek üzere ---- Numaralı konişmento düzenlendiğini, söz konusu taşıma işlemine ilişkin olarak düzenlenen konişmentoda, müvekkili şirket “-----” (alıcı) sıfatıyla gösterilmiş olup, bu haliyle müvekkilinin taşıma konusu eşyanın teslim alınması hususunda yetkili ve hak sahibi konumunda olduğunu, ancak söz konusu konişmento asılları,

müvekkilin iradesi dışında elinden çıkarak kaybolmuş ve zayi olduğunu belirterek --- Numaralı konişmentonun üçüncü kişilere devrinin önlenmesine, konişmentoyu ibraz eden kişilere konişmentoda yazılı emtianın teslim edilmemesine ve ödeme yapılmamasına yönelik teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibariyle; konişmentonun zayi nedeniyle iptali istemine ilişkindir.

HMK m.138 hükmü "Mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir" düzenlemesini haiz olup yine HMK m.115/1 hükmü uyarınca da mahkeme, dava şartlarının bulunup bulunmadığını davanın her aşamasında resen araştırır.

HMK m.114/c hükmünde mahkemenin görevli olması dava şartı olarak düzenlenmiştir. TTK m.5/2 hükmünde uyarınca, bir yerde birden fazla asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir. Bu çerçevede ---- Asliye Ticaret Mahkemeleri HSK tarafında deniz ticaretine ve deniz sigortasına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilmiş ve bu mahkemelerin yargı çerçevesi ----- ili olarak belirlenmiştir. Bu düzenleme bir görev düzenlemesidir.

Somut dosya kapsamında; dava dilekçesinin Denizcilik İhtisas Mahkemesine hitaben yazıldığı, HSK tarafından --- ilinde Denizcilik İhtisas Mahkemesi olarak ----Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevlendirildiği, TTK m.1228 hükmünce konşimentonun, deniz hukukunda bir taşıma sözleşmesinin yapıldığını ispatlayan, eşyanın taşıyan tarafından teslim alındığını veya gemiye yüklendiğini gösteren ve taşıyanın eşyayı, ancak onun ibrazı karşılığında teslimle yükümlü olduğu senet olarak nitelendirildiği, TTK m.1230 hükmünce kıymetli evrak niteliğinde olduğu,

söz konusu belgenin bu nitelikte olup olmadığı ve zayi kararı verilip verilemeyeceği hususundaki görevin de TTK m.5/II hükmü ve HSK kararı gereğince ---- Asliye Ticaret Mahkemelerine ait olduğu bu kapsamda HMK m. 114/c ve 115/II hükmü ile HMK m.20 hükmü uyarınca mahkememizin görevsiz olduğu anlaşılmakla görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.