İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2019/434 K.2024/138

T.C. İstanbul Anadolu 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2019/434

KARAR NO : 2024/138

DAVA

Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli)

DAVA TARİHİ : 20/12/2019

KARAR TARİHİ : 27/06/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının üzerinde hak sahibi olduğu "-----" tasarımının (Tasarım) Davalılar tarafından izinsiz olarak üretilmesi ve ticaret mevkiine sürülmesine yönelik SMK md. 149 vd. Kapsamında davacının tasarım hakına tecavüzün tespiti önlenmesi, durdurulması ve maddi/manevi tazminat taleplerine 1- Davalıların tecavüzünün ve haksız rekabetinin tespiti, tecavüz ve haksız rekabetin durdurulmasına, tecavüz ve haksız rekabetin önlenmesine,

tecavüz yoluyla üretilip satılan taklit ürünlere el konulmasına ve ilgili internet adresi ve sosyal medya platformlarında yer alan taklit ürünlere ilişkin içeriklerin kaldırılmasına, HMK 107'inci maddesine göre belirsiz alacak davası hükümlerine göre inceleme yapılarak tazminat miktarı bilirkişilerce belirlendiğinde talebini artırmak üzere;

delil Tespit masraflarının ve iki adet taklit ürünün satın alınması sebebiyle ödenen 280 TL'nin tecavüzün tespit edildiği (delil tespitin yapıldığı) 01.08.2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile Davalılar'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine yoksun kalınan karın SMK'nın 151/1-c bendi uyarınca emsal lisans bedelleri bilirkişilerce tespit edilerek kararlaştırılacak olan varsayımsal bedelden şimdilik 1.000 TL maddi tazminatın tecavüzün tespit edildiği (delil tespitin yapıldığı) 01.08.2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya

verilmesine, manevi tazminat olarak şimdilik 15.000 TL tazminatın tecavüzün tespit edildiği (delil tespitin yapıldığı) 01.08.2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalılar aleyhine verilecek mahkeme kararının Davalı ... hesabından ----) ve ---- Davalılara ait olmak üzere kamuya duyurulması için ülke çapındaki televizyon kanallarından ve gazetelerden birer tanesinde yayınlanmasına,

bu dilekçedeki tüm taleplere ilişkin doğacak yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin faiziyle birlikte diğer taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği anlaşıldı.Davalı vekili cevap dilekçesi sunmadığı görüldü.

DELİLLERVEGEREKÇE

Dava, Davacı adına tescilli ---- numaralı tasarımın davalılar tarafından tasarım hakkının ihlali ve haksız rekabette bulunulup bulunulmadığı, bulunması halinde tazminat koşullarının oluşup oluşmadığı konusunda anlaşamadıklarına ilişkin davadır.Mahkememizde aldırılan 09/11/2022 tarihli bilirkişi raporunda.

Davacı adına tescilli---- numaralı tasarımın davalılar tarafından tasarım hakkının ihlali ve haksız rekabette bulunduğu, ----- numaralı--- kesim --- uç kısmına verev büzgülü kesim ekleyerek yenilik ve ayırt edici özellik katarak tescillenmiş ürün ile iltibas yarattığı, TIK m. 54/2,55/a , 57/4'de iltibasa ve tazminat koşullarını oluşturduğu,

---- Tel: -----no.lu telefon 18.10.2022 tarihinde tarafımdan arandı, muhasebecisi ile görüşüp dönüş yapacağını söyledi, daha sonra 27.10.2022 tarihinde “----” üzerinde tekrar inceleme için mesaj atıldı, ancak 04.11.2022 tarihi itibarı ile henüz bilgi verilmediği gibi, inceleme içinde tarafımıza defter ve belgeler sunulmadığı, Telefon görüşmesi ve ---- yazışma görüntüsü dava dosyasına ibraz edildiği,

Daha sonra 04.11.2022 tarihinde davalı Vekiline aşağıdaki mail gönder 05.11.2022 tarihinde Davalı Vekili ofisinde Av. ------tarafından göndermiş olduğum maile ----- no.lu telefon ile vermiş olduğu cevapta müvekkil yetkilisi --- ulaşamadığı tarafıma bildirdiği ancak davacının defter ve belgelerini sunması için 09.11.2022tarihine kadar süre verilmiş ancak bu tarihe kadar taraflarına dönüş yapılamadığı davacının lisans bedeli yönünde uğradığı zararı hesaplamak için Davalı firma -----tarafından defter ve belgeler ibraz edilmediğinde lisans yönünde hesaplama yapılamadığı şeklinde rapor sunulduğu görüldü.Mahkememizde aldırılan 06/11/2023 tarihli

ek raporda.

Bilirkişi tarafından hazırlanan 09.11.2022 tarihli raporda, bilirkişiler dava konusu ürünleri fiziken incelemediği beyanına karşılık mahkemenin görevlendirdiği mahkemeye sunulan bilgi belge, emtia, dosya kapsamında inceleme yapmakla hükümlü olduğunu, görevlendirme dışına çıkılmaması gerektiğinin bilincinde olduğunu, dosya içinde emtia bulunmadığı ayrıca kaleme teslim edildiğine dair de bir dilekçe bulunmadığını, bu mesnetsiz iddiaların davayı uzatma süreç kazanmadan başka bir açıklama olamayacağını, kök rapordaki görüşlerinin sabit ve net olduğunu,

Kök raporumuz eklemiş olduğumuz ve davalı vekili Sayın ----- ile davalı yetkilisi Sayın ----- ile yapılan telefon görüşmeleri, ---- yazışmaları ve mail yazışmalarında da anlaşılacağı gibi yerinde inceleme için talepte bulunulmuş ancak hiçbir şekilde defter ve belgelerinin incelemeye hazır olduğuna dair tarafına bilgi verilmediğini, yerinde inceleme için adres bildirmek incelenecek belgelerin hazır olduğu anlamına gelmediğini, görevi tarafların peşinde koşarak evrak toplamak değil, Mahkemenin vereceği kararlara yardımcı olmak için rapor düzenlediğini, Davalı vekilinin,

“ ii mali yönden defter ve belgeleri yerinde inceleme yapmaktan imtina etmiştir şeklindeki mesnetsiz beyanlarını kabul etmediklerini, davalı firmanın tespit tar dava tarihi arasındaki (29.07.2019-19.12.2019)işlemleri incelendiğinde firmanın bayan giyim perakende satış alanında faaliyet gösterdiği, satışlarının büyük kısmı için yazar kasa fişi düzenlediği yazar kasa fişleri üzerinde sadece “----” ibaresinin yer aldığı satılan ürünlerinin neler olduğu tespit edilemediği, davalı firmanın 01.07.2019-31.12.2019 arası dönemde 31.471,88 TL.kar elde ettiği gelir tablosu üzerinde tespit edildiği,

tespit tarihi ile dava tarihi arasındaki kar miktarının gün hesabı üzerinden (31.471,88/184 gün x144 gün) 24.630,17 TL.elde ettiği, ---- Ticaret Odası tarafından 09.06.2022 tarih ve ---- sayılı cevabi yazıda Lisans Bedeli yönünde “İlgi yazınız üzerine yapılan inceleme sonucu, bir işletme veya kuruluşun; bir marka, tasarım faydalı model veya patent işlemi ile ticaretin doğası gereği kar elde ettiği, bir işletmenin yaptığı satışlardan elde edeceği kar 9610 civarında olabileceği;

davaya konu olan firma, eğer davaya konu marka ile tüm cirosunu elde etmiş ise, toplam cironun 610'unun bedeli belirlenmesinde uygun olacağı, davaya konu olan firma eğer birden fazla marka ile cirosunu elde etmiş ise tecavüze konu markadan elde etti ro toplam ciroda belirlenerek, tecavüze konu olan markadan elde ettiği cironun 9610'unun lisans bedeli belirlenmesinde uygun olacağı yönünde görüş oluşturulmuştur.” şeklinde cevap verildiğini, davalı firmanın ibraz etmiş olduğu 29.07.2019-19.12.2019 arası dönemi kapsayan mizanı üzerinde yapılan incelemede satışlarının toplamının 2.253.048,40 TL olduğu bu satışların.

Yazar Kasa satışları : 1.343.508,60 TL. toplam satışların 96 59,63'ü Faturalı satışları 909.533,80 TL. toplam satışların 96 40,37'sini oluştuğu, Davacının satışlarının büyük kısmının yazar kasa satışları oluşu ve yazar kasa satışları üzerinde satılan ürün bilgilerinin yer almaması ve gerekse faturalı satışları içerisinde dava konusu ---- satışlarına ait bilgilerin tespit edilememesi ile dava konusu üründe ne kadar ciro elde ettiği tespit edilemediğinde Lisans Bedeli olarak hesaplama yapılamadığı,

ancak davalının 029.07.2019-19.12.2019 arası dönemi kapsayan bütün satışları üzerinden 24.630,17 TL.kar elde ettiği bu tutarın farklı ürün satışlarından elde edilen kar olduğu, Manevi tazminatın takdir yetkisinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu şeklinde rapor sunulduğu görüldü. Tarafların gösterdikleri deliller toplanmış, tüm usuli eksiklikler giderilmiştir.

İncelenen dosya kapsamı, mevcut deliller, bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; dava tasarım hakkına yönelik tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi ve meni ile maddi manevi tazminat talebine ilişkin olup davacının ---- numaralı ----parçası tasarımının tescilli sahibi olduğu, davalılarca tasarım hakkını ihlal edecek nitelikte ürün satışı yapıldığının iddia edildiği,

davalı---- vekilince davacının tasarımının yeni ve ayırt edici olmadığını taraf ürünleri arasında benzerlik olmadığını iddia ederek davanın reddini talep ettiği, diğer davalılar tarafından davaya cevap verilmediği,----Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ------ değişik iş sayılı dosyası üzerinden yaptırılan tespitte davalılardan----- adreslerinde tespit yapılmış ürünler incelendiğinde ürünler üzerinde ... markasının yer aldığı, ürünlerin davacı tasarımına benzer olarak değerlendirildiği, davalılara ait sosyal medya ve internet hesaplarında yapılan incelemede de ürünlerin benzer olarak algılandıkları yönünde görüş bildirildiği,

mahkememizin esasına yönelik olarak aldırılan 09/11/2022 tarihli bilirkişi raporunda da davalılarca tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabette bulunulduğunun belirtildiği, maddi tazminat yönünden ise davalı defterleri ibraz edilemediğinden hesaplama yapılamadığının belirtildiği, daha sonra aldırılan 06/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda ise lisans bedeli üzerinde davalı --- vergi kayıtları üzerinde ----- cevabi yazısına göre elde edilen gelirin %10'u üzerinden hesaplanan lisans bedelinin 24.630,00 TL olarak hesaplandığı,

buna göre de tüm dosya kapsamı birarada değerlendirildiğinde davacının ----- numaralı----isimli tasarımın tescilli sahibi olduğu, davalılar ----- ait işyerlerinde tespit edilen ----- konusunda uzman bilirkişi tarafından incelendiğinde şalların davacı tasarımına benzer olarak değerlendirildiği, yine davalılara ait internet ve sosyal medya hesaplarında da tanıtımı ve satışı yapılan ---- hem değişik iş dosyasındaki bilirkişi heyeti hemde dosyamız esasında görev alan bilirkişi heyetince benzer olarak algılandığı, tasarım konusunun mahkememiz uzmanlık alanını aşması sebebiyle benzerlik bakımından bilirkişi heyetinin görüşü ile bağlı kalındığı,

tespit edilen benzerlik nedeniyle ortalama tüketici nezdinde davalı ürünleri ile davacı ürünlerinin aynı kişiye aitmiş veya birbirleri arasında ticari ilişki olduğu izlenimini yaratacağı ve bu durumun karışıklığa sebebiyet vereceği bu şekilde 6769 sayılı SMK nun 81. Maddesi uyarınca tasarım hakkına tecavüz olduğu sonucuna ulaşılmış davalı ... ihlale konu ürünler üzerinde marka sahibi olarak isminin yazdığı,

ihlale konu ürünlerin ... tarafından tasarlanıp davalı şirketlerce satışa sunulduğu anlaşıldığından tecavüz yönünden davanın kabulüne, haksız rekabet yönünden ise Yargıtay ----Hukuk Dairesinin ------ Esas, ------ karar sayılı ilamıyla 6769 sayılı SMK ile markalar bakımından özel kanunla koruma getirildiğinden haksız rekabet talep edilmesinin gereksiz ve yorum güçlüklerine yol açtığı yönündeki kararı da dikkate alınarak haksız rekabet yönünden davanın reddine maddi tazminat talebi yönünden dava dilekçesi ile 1.000,00 TL talep edildiğinden bu talebin SMK 149.

Maddesi kapsamında usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından kabulüne karar vermek gerekmiş yine SMK 149. Maddesi yönünden kabul edilen manevi tazminat talebi yönünden ise sosyal ekonomik araştırma tutanakları vergi kayıtları, yapılan tespitler ve tüm dosya kapsamı birarada değerlendirildiğinde talep edilen 15.000,00 TL manevi tazminatın dosya kapsamına uygun olduğu anlaşıldığı,

kabul edilen alacak miktarlarına tespit tarihi olan 01/08/2019 tarihinden itibaren ticari faiz işletilerek neticeten davanın kısmen kabul kısmen reddine ret edilen kısım üzerinden davalı ----- vekil kaydı yapılmış ise de dosyaya herhangi bir beyanda bulunmadıkları, duruşmaya katılmadıkları anlaşıldığından sadece reddedilen kısım üzerinden davalı ------- lehine vekalet ücreti takdir edilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ