İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2020/377 K.2026/20

T.C. İstanbul Anadolu 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

2020/377 Esas

KARAR NO: 2026/20

DAVA

Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli), Fikir Ve Sanat Eseri (Tecavüzün Tespiti İstemli), Fikir Ve Sanat Eseri (Manevi Tazminat İstemli.)

DAVA TARİHİ: 06/11/2020

KARAR TARİHİ: 24/02/2026

Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli), Fikir Ve Sanat Eseri (Tecavüzün Tespiti İstemli), Fikir Ve Sanat Eseri (Manevi Tazminat İstemli.) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

İDDİA

Davacı vekili dilekçesinde özetle.

Davacı vekili, müvekkili---- isimli televizyon kanalında gösteriminin devam etmekte olan-------------serisinin senaristi, diyalog yazarı, yaratıcısı ve program tasarımcısı olduğunu, davacının ülkemizdeki çocukların en çok izlediği ---- televizyon kanalında --------- çok tanınan ve sevilen ---- karakterini yaratarak büyük bir başarıya imza attığını, davacının --------- eserin yaratıcısı, isim hakkı sahibi, ve --------eser sahibi olarak----- karakterinin --------- farklı bir işleme veya derleme eser meydana getirme ve yine bu konuda üçüncü kişilere ruhsat verme konusunda asli iktisap sahibi tek yetkili kişi olduğunu,

bu yetkiyi gösterir belgeyi ekte sunduklarını, davalı --- ---- mali ve manevi hakları müvekkile ait olan ---- film serisinin senaryo metinlerinden intihalde bulunmak suretiyle işleme ve derleme eser meydana getirdiğini ve yayınladığını, davalı ------ismiyle yayımladığı seride yer alan bazı kitapların yazar bölümüne diğer davalı------- ismini, bazı kitapların yazar bölümüne anonim bazılarının ise uzman pedagog ve psikologlar danışmanlığında hazırlandığını yazarak baskısını yaptığını ve satışa arz ettiğini, bir çocuk --- ----yaratıcısının davacı ------ olduğunu,

davalıların davacıdan hiçbir izin almaksızın işleme ve derleme eser meydana getirdiğini, intihalde bulunulduğunu, davacının mali ve manevi haklarına tecavüz edildiğini, diğer davalı ---- tarafından yazıldığı iddia edilen söz konusu hikaye kitabı serisinin tümü davacıya ait -------film serisinin senaryo metinlerinden intihalde bulunmak suretiyle işleme ve derleme yapılarak ortaya çıkarıldığını, davalıların davacıdan herhangi bir muvafakat almadan müvekkilinin eser sahipliğinden kaynaklanan haklarını ihlal ettiğini, davalıların tecavüz doğuran eylemlerinin men'i ve ref'ine karar verilmesini,

davalılarca satışa arz edilen çocuk kitapları serisinin müvekkile ait senaryo eserlerle birebir aynı olduğu, söz konusu eserlerin ilim edebiyat eseri niteliğindeki ----- intihal yoluyla -------- ------ olarak basılmış olduğunu, davalı yayınevinin -----yılından bu yana davacıya ait ------ --------- eser sahibi müvekkilden izin almadan yayınlayıp satışını yaptığını, davalıların davacının eser sahipliğinden kaynaklanan FSEK 14. Madde uyarınca adın belirtilmesi,

eserde değişiklik yapılmasını men, umuma arz selahiyeti manevi haklarını, FSEK 20. madde uyarınca düzenlenen eseri üzerindeki işleme, çoğaltma, yayma, temsil, umuma iletim mali haklarını ihlal ettiğini, davalı yayınevi tarafından satışa sunulan ----- isimli konu başlıklarıyla pek çok baskısı yapıldığını, ------------------ ------- keşif dolu bu macerasına siz de eşlik edin.---- tarafından hazırlanmıştır.” Yazdığını, tüm --------- davacı tarafından yazıldığını, -------- aşırıldığını, davacının---- ilk yapımına başlanan ---------- olduğunu,

yazılı izin şartına uyulmadan ve telif hakkı ödenmeden davalı-----tarafından işleme ve derleme suretiyle meydana getirilen intihal eserin davalı --------- tarafından yayınlanamayacağı, umuma iletilemeyeceğini, satışa sunulamayacağını, davacının mali ve manevi haklarının ihlal edildiğini, aynı davalı şirket --- -------hazırlanmış yerli ---- yaratıcıları ile anlaştığını ve ---- çocukları destekleyici ---------- başladıklarını yazdıklarını, ancak davacıya ait -------- almadan kullanmakta sorun beis görmediklerini, izin alsalardı web sayfalarında aynı ------ bu hususa gururla dikkat çekecek olduklarını,

davacıya ---- senaryosunun yasal izinleri alınmadan kullanılması, işlenmesi, umuma iletilmesi ve teslim edilmesi sebepleriyle davacının FSEK 68 vd. maddeleri gereği mali ve FSEK 67 vd. maddeleri gereği manevi haklarının ihlal edildiğini ifade etmiştir.

Sayın Mahkemeniz tarafından mevzuat kapsamında gerekli araştırmanın yapılmasını, söz konusu davaya konu kitapların davalılar tarafından çoğaltılmasının ve yayınlanmasının önlenmesini, çoğaltılmış nüshaların satışının ülke genelinde durdurulmasını ve mevcutların toplatılmasını, tecavüzün refi ve menini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000 TL maddi 20.000 TL manevi tazminata hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı şirket üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı ----tarihli cevap dilekçesinde özetle. Davalı vekili, davalı şirketin --- karakteri ile ilgili kitap ve ürünleri, ------ tarihli sözleşme uyarınca satışa sunduğunu, söz konusu sözleşmenin 2'nci maddesinde -----markasının ve marka ile bağlantılı eserlerin ------adına tescilli olduğunun belirtildiği,

sözleşmenin 3'üncü maddesinde de lisansör şirketin ----------- Markalar mevzuatı kapsamında mali ve manevi haklarını münhasır olarak temsil etme yetkisine sahip olduğunu davalıya taahhüt ettiğini, yine sözleşmenin 3.8 nolu maddesinde lisansör şirketin sözleşme ekindeki listede bulunan hikâye ve müzik kitaplarına ait içerikleri davalı şirkete vereceğini kabul ettiğini, sözleşmenin tüm içeriği incelendiğinde davalı şirketin hiçbir haksız kullanımının olmadığını, sözleşme hükümleri çerçevesinde hareket ettiği ve kendisine hiçbir kusur izafe edilemeyeceğini,

lisansör şirketin devlet kontrolünde bir şirket olduğunu ve yasaya aykırı bir sözleşme veya işlem yapmasının pek olanaklı olmadığını, davalı şirketin dava konusu eserleri bedelini lisansör şirkete ödeyerek satışa sunduğunu, -------- yıllarında, dava konusu eserlerle ilgili olarak lisansör şirkete yapılan ödemeler ve belgelerin ekte sunulduğunu, karşılıksız bir kullanımın söz konusu olmadığını, davalı şirketin marka ve lisans sahibi şirket ile imzaladığı sözleşmeler uyarınca hakka dayanarak eserleri satışa sunduğunu, hukuka aykırı bir kullanımın söz konusu olmadığını, eserlerin intihal olduğu iddiasını kabul etmediklerini,

davalı şirketin bunu bilebilecek durumda olmadığını bu sebeple davalı şirketten maddi ve manevi tazminat talebinde bulunulmasının hukuki dayanağının bulunmadığını ifade etmiştir.

Herhangi bir kusur ve hatası olmayan davalı şirket aleyhine tedbir kararı verilmesinin davalı şirketi zarara uğratacağını, mağdur edeceğini, verilecek tedbir kararının davanın sonucunun önceden belli edilmesi anlamını taşıyacağını ve bu hususu kabul etmediklerini, davacının talebinin herhangi bir resmi belge Veya başkaca bir kesin delile dayanmadığını, intihal olup olmadığının ancak uzman bilirkişiler tarafından yapılacak bir inceleme ile ortaya çıkacağını, bu sebeple tedbir talebinin reddini talep etmiştir.

Haksız ve yersiz davanın ve tedbir talebinin reddini, dava masraf ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesini talep etmiştir.

DELİLLERVEGEREKÇE

Dava, Davacıya ait olduğu iddia edilen -------- karakterinin davalılar tarafından ---- bastırılıp piyasaya sunulması sebebiyle davacının FSEK kapsamında mali ve manevi haklarının ihlal edilip edilmediği, maddi ve manevi tazminat koşullarının oluşup oluşmadığı konusundadır.

Tarafların gösterdikleri deliller toplanmış, tüm usuli eksiklikler giderilmiştir.Mahkememiz dosyasından aldırılan --- tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak: ------ isimli edebi eserin, davacının iddia ettiği şekilde umuma arz edilmiş olması halinde Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu hükümleri kapsamında eser niteliğine sahip olduğu ---- ve bu isimli karakterin de eser niteliğine dâhil olduğu, ------numarası ile ------- tescilli olduğu, tescil sahibinin davacı olduğu,

Bilgisayar Mühendisi bilirkişinin inceleme ve tespitlerinde yer alan satışa arz edilen kitapçıklarda ve dosya içeriğinde yer alan kitapçıklarda ------- isminin kullanıldığı ve yine dosya içeriğinde yer alan kitapçıklardaki hikâyelerde ------ karakterinin kullanıldığı, bu kullanımların eserden kaynaklı mali ve manevi hakları ihlal etti; ----- isimli sözleşmenin 5. Maddesi ile senarist davacı eser in eserden kaynaklı mali hakları----- tarihinde devrettiği ve bu nedenle mali haklar açısından dava tarihinde hak sahipliğinin mevcut olmadığı, dolayısıyla dava konusu eserin mali hakları açısından talep ve dava hakkı bulunmadığı,

Dava konusunun eser mahiyetinde olduğu ve yaratıcısının da davacı olduğunun kabul edilmesi halinde---- karakterden teşekkül eden edebi eserler açısından davacının manevi haklarının mevcut olduğu ve mali haklarının devredilmiş olmasının manevi hakları sona erdirmeyeceği, FSEK kapsamında korunan manevi haklar açısından davacının hak ve yetkilerinin olduğu,

dosyada yer alan iddia ve taleplerden bu kapsamda FSEK Madde 15'te yer alan adın belirtilmesi salahiyeti hakkının ihlal edildiği iddiasının, dosya içeriğinde yer alan kitapçıklar ve internette satışa arz edilen kitapçıklar açısından geçerli olduğu ve davacının bu eserlerde adının kullanılmamış olması nedeniyle eser sahibinin manevi haklarının ihlal edildiği ve davacının manevi tazminat talebinde bulunabileceğine dair raporunu sunmuşlardır.

İncelenen dosya kapsamı, mevcut deliller, birlikte değerlendirildiğinde; davacı ----isimli eserin senaristi, yazarı, yaratıcısı ve tasarımcısı olduğu iddiası ile davalılar tarafından----- eserin kitap olarak çıkartıldığı iddiası ile davacının FSEK ten kaynaklı haklarına yönelik tecavüz teşkil ettiğinin tespiti, meni ve refini ayrıca maddi manevi tazminat talep ettiği davalı ---- tarafından eserin mali haklarının dava dışı ----- yapılan lisans sözleşmesi kapsamında devralındığını belirterek,

diğer davalı tarafından ise kitaptaki çizimlerin kendisi tarafından gerçekleştirilmediği belirtilerek davanın reddini talep ettiği daha sonra feri müdahil olarak davaya dahil edilen -----vekili tarafından davaya konu eserlerin hak sahibinin feri müdahil şirketler olduğu belirtilerek davanın reddinin talep edildiği, yine mahkememizin ---- esas sayılı dosyası ile işbu dosyada feri müdahil olan----tarafından işbu dosyanın davacısı ------- aleyhine davaya konu ------------ sahipliğinin tespiti ile manevi tazminat talebi açıldığı,

o dosyada taraflar arasında düzenlenen --- tarihli sözleşme ile --- isimli eserin mali ve manevi haklarının kullanma hakkının ----devredildiğinin ileri sürüldüğü o dosyada davaya konu edilen sözleşmelere yönelik olarak ------ tarafından imza itirazında bulunulduğu, daha sonra mahkememizce imzaya ilişkin itiraz değerlendirildiği ve adli tıp kurumundan aldırılan rapor sonucunda devir sözleşmeleri altındaki imzanın ---- ait olduğunun tespit edildiği, buna göre dosya kapsamı değerlendirildiğinde davaya konu ---- isimli eserin senaryo ve metin yazarının davacı olduğu, yine ------- gibi karakterlerin davacının oluşturduğu,

------- görüntülerinin ve görsellerinin ise dava dışı ---- tarafından oluşturulduğu, davacının davacı ile dava dışı ---- arasında düzenlenen --------tarihli sözleşme ile davacı tarafından senaryoya ilişkin işleme, çoğaltma, yayma, temsil ve tüm diğer hakların yer, sayı ve muhtevel itibariyle gayri mahdut süre itibariyle sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren süresiz olarak yapımcı ----devredildiği, yine davacı ile dava dışı -----isimli çizgi film senaryosunun işleme, çoğaltma yayma temsil ve umuma iletim haklarının süresiz olarak dava dışı ------- devredildiğinin görüldüğü, taraflar arasındaki sözleşmenin 5.6.

Maddesi incelendiğinde-----senaryodan hareket ederek işleme suretiyle ortaya çıkarttığı her türlü yapım üzerindeki -------- eser türüne dönüştürme tasarruf hakkının yapımcıya ait olduğunu kabul ve taahhüt eder yine sözleşmenin 7. Maddesine göre yapımcının bu sözleşmeden doğan hak ve yetkinin dilediği ve şekillerde ve koşullarda 3. Kişi veya kuruluşlara devir edilebileceği gibi lisansta verilebileceği, sözleşmenin süresiz olarak düzenlendiği, daha sonra ----- yevmiye numaralı devir sözleşmesi ile ----- esere ilişkin tüm mali hakların ---- devredildiği,

-------- tarihli lisans sözleşmesi ile ---- esere ilişkin mali haklar ile mali hakların kullanımına ilişkin manevi hakları kullanma yetkisinin ---- devredildiği bu şekilde feri müdahil olan ------ isimli eserlerin temsil, yayma umuma iletim hakkı gibi mali haklar ile bu haklara bağlı olarak kullanacağı manevi hakların hak sahibi olduğunun anlaşıldığı nitekim mahkememizin ------ esas sayılı dosyasında da davaya konu ----- üzerinde mali hak sahibi ve işleme hakkı sahibinin bu dosyadaki feri müdahiller ----olduğunun tespitine karar verildiği,

davalılarca da davaya konu----- isimli eserin dava tarihi itibariyle kullanım hakkına sahip olan FERİ müdahiller tarafından verilen izin ve lisans kapsamında sinema eserinin oluşturulduğu ve gösterime sokulmak istenildiği, her ne kadar ----- karakterlerinin başlangıçta davacı tarafından yaratılmış olduğu tespit edilmiş ise de davacının almış olduğu bedel ile 2 ayrı sözleşme ile---- isimli eser üzerindeki mali haklarını ve mali hakların kullanımı ile ilgili manevi hakları feri müdahiller ------ devrettiği anlaşıldığından davalı ---- aralarında düzenlenen ------ tarihli lisans sözleşmesi kapsamında kullanıldığı,

kullanımın hukuka uygun olduğu anlaşılmakla, yine diğer davalı tarafından davaya konu eser üzerindeki çizimlerin kendisine ait olmadığı belirtilmiş ise de davalının dava dışı----- yılları arasında senaryolara yardımcı olarak çalıştığı, -------birtakım uyarlama yazılarda yazdığı,

ayrıca kitap üzerinde davalının adının buLunduğu görülmekle kitaptaki öykülerin davalı --- tarafından yazıldığı kanaati oluşmuş ise de bu yazıların diğer davalı ------- usulüne uygun lisans sözleşmesi kapsamında devralmış olduğu haklar kapsamında kullanıldığı anlaşıldığından davalı kullanımlarının ----- eserin mali hakları devrolmuş olan feri müdahiller tarafından usulüne uygun lisans sözleşmesi ile kullanılmış olduğu anlaşıldığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kuruldu.