İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/283 K.2021/533

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2016/283 Esas

KARAR NO : 2021/533

DAVA : Alacak

DAVA TARİHİ : 10/03/2016

KARAR TARİHİ : 06/04/2021

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı ---- numarası ile yapmış olduğu---- yapılması----- yapım işi ihalesini müvekkili şirketin aldığını, ---- tarihinde davalı kurum ile yapım işlerine ait tip sözleşme yaptıklarını, davalı ile yapılan sözleşmenin anahtar teslimi götürü bedel sözleşme olup ihale dökümanında yer alan uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak işin tamamı için yüklenici tarafından teklif edilen ----- toplam bedel üzerinden akdedildiğini, sözleşme gereği yer teslimini ve projenin davalıdan ----- tarihinde alınarak işe,

davalı mühendisleri ve görevlilerin gözetimi ve denetimi altında başlandığını ancak iş yapılırken davalının görevli mühendislerinin hazırlayıp teslim ettiği projenin uygulamada olması gereken işten çok farklı olduğunu, projenin ve pursantajın eksik olduğunu, bazı imalatların gösterilmeyerek gizlendiğini, işe devam edilmesinin sözleşme ve eklerinde bulunan hükümlere aykırı olduğunu veya fen ve sanat kurallarına uymadığı fark edilmiş ve buna benzer durumların ------ yazı ile bildirildiğini, aynı yazıda işin yeniden metrajlandırılarak tarafsız bir kurum tarafından mevcut projenin revize edilmesini,

bu talebin yerinde getirilmediği takdirde işe devam etmenin hem mali külfetinin ihale bedelinin çok üstüne çıktığını, daha fazla ihale bedelini artıracağından bu bedelin müvekkilini mali güçlüğe sokacağını, devam etmenin imkansız hal alacağını, davalı tarafın----- tarihli yazısı ile işe devam edilmesi gerektiğini bildirdiği,

davalı kurumun müvekkilinden yeni bir proje istediğini, istenen projenin davalının mühendisleri ve görevlilerine teslim edilerek işe devam edildiğini, bu sırada hazırlanıp sunulan projeyi davalı tarafın kabul etmeyerek işin kendi talimatları doğrultusunda devam etmesi isteği üzerine ----- tarihli dilekçe ile işe devam edilmesinin sözleşme ve eklerinde bulunan hükümlere aykırı olduğunu, fen ve sanat kurallarına uymadığını bildirerek her türlü zorluk çıkarılmasına rağmen işe devam edildiğini,

davalı tarafın----- numarası ---- tarihi ile göndermiş olduğu ihtarname ile işin geç yapıldığını ve----- tarihinde bitirilmemesi halinde sözleşmenin feshi yoluna gidileceğinin ve ceza kesileceği hususunda ihtar çekildiğini, davalıya ------ tarihinde cevap verildiğini ve haksız olduğunun bildirilerek yapılan işlerin bedelinin --- içerisinde ödenmesinin talep edildiğini, davalının -- tarihi itibariyle temerrüde düşürüldüğünü, davalının----- tarihi itibariyle sözleşmeyi haksız olarak feshettiğini,

fesihle birlikte yapılan işlerin bedelinin eksik ödendiğini açıklanan nedenlerle müvekkili şirketin yapmış olduğu işler için şimdilik ---- bedelin davalıdan---- tarihinden itibaren uygulanacak avans faiziyle birlikte tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili --- tarihli ıslah dilekçesinde özetle, davalının yaptığı ödemeler düşüldükten sonra kalan ---- üzerinden davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, müdürlükleri tarafından, ---- alınan olurla ödenmek miktarları esas alınarak hazırlanan proje ve şartnameyle---- esasına göre yapım işlerinin ihalesinin---- tarihli sözleşme kapsamında ----- tipi misafirhane tadilat yapılması ve----- binasının------ sipariş edildiğini, yer tesliminin --- tarihinde yapılarak işin tamamlanma süresinin ---- olarak belirlendiğini, ancak --- eklentiler nedeniyle ------ tarihine kadar uzatıldığını, müdürlükleri ile firma arasında yapılan ihalede, ambar binasının tadilatı yapılarak yemekhaneye dönüştürülmesi, misafirhane binasında tadilatı yapılarak,

yemekhaneye dönüştürülmesi, misafirhane binasında tadilat yapılması ve çevre düzenlemesi ile toplam bedel üzerinden yapılmış olan ihalede bir bütünlük içerisinde götürü bedel üzerinden ve sözleşme süresinin ---- olarak belirlendiğini, ancak yüklenici firma ile sözleşme ile taahhüt etmiş olduğu yapım işlerini süresi içerisinde yerine getirilmemiş olduğundan sözleşmenin ---- tarihi itibarı ile fesih edildiğini, şartnamenin ilgili maddesinde idarenin fesih işleminden sonra işi----- sayılı kanunda öngörülen usullerden herhangi biri ile ihale etmesinin serbest olduğunu,

söz konusu yüklenici firmanın işi sözleşme ve şartnamelerine uygun çalışma yapmaması, sözleşmede belirtilen işi eksik yapması ve yer teslimini müteakip yüklenici firmanın yapım çalışmalarına duyarsız kalıp gerekli personel takviyesini yapmadığı gibi işlerin süresi içinde tamamlanamayacağını görmesine rağmen duyarsız kaldığını, müdürlükleri ile firma arasında yapılan ihalede, ambar binasının tadilat yapılarak yemekhaneye dönüştürülmesi,

misafirhane binasında tadilat yapılması ve çevre düzenlemesi ile toplam bedel üzerinden yapılmış olan ihalede bir bütünlük içerisinde götürü bedel üzerinden ve sözleşme süresinin --- olarak belirlendiğini, davacı açıklamalarının---- belirtmiş olduğu tüm iddialarında haksız olduğunu, sözleşmede hiçbir imalatın gizlenmediğini,---- nolu sözleşmede belirtilen işler ile ayrıca ----- tarihinde kurumca yükleniciye verilmiş olan ilave işler dışında yükleniciden fazladan hiçbir iş istenmediğini, davacı dilekçesinin 4. maddesinde belirttiği gibi işe devam etmediğini,

günlük rapor defterlerinin ----- tarihlerini kapsayan kısmında müteahhidin kendi imzasını taşıyan nüshalardan da açıkça görüleceği üzere yüklenici tarafından elle tutulur hiçbir çalışma yapılmadığını, yalnızca gizli dere ve teras izolasyonu için --- kişinin ---- yaptığı bir çalışma ile yine--- günlük elektrik kablo çalışması olduğunu, diğer günlerde çalışma olmadığının evrak olarak bu kadar açıkken konunun saptırılmasının, sanki çalışma yapılıyorken iş fesih ediliyormuş gibi gösterilmesinin yersiz ve mesnetsiz olduğunu, davacının madde 5'te her türlü zorluk çıkarılmasına rağmen işe devam edildiğinden bahsederek gerçekleri söylemediğini,

günlük rapor defteri ve müteahhit firmanın ıslak imzasıyla da sabit olan gerçeğin, çalışma yapılmadığı hususu olduğunu, bu sebeple yüklenicinin ---- tarihi ile uyarıldığını, ---- tarihine kadar işin bitirilmesi gerektiğinin yükleniciye hatırladığını, aksi takdirde sözleşmenin fesih edileceğinin bildirildiğini, firma tarafında iş mahallindeki çalışmaların fiili olarak----- tarihi itibarı ile durdurulmuş olması yanı sıra ilk iki hafta içerisinde, haftada bir güne mahsusu olmak üzere bir kişi ile bazı eksiklerin giderilmeye çalışıldığını, bu çalışma üzerine,

yapım çalışmalarının hızlandırılarak devamı ve çalışmaların en geç ----- tarihine kadar duyarlılıkla tamamlanmasının gerektiği, aksi takdirde aynı durumun devam etmesi halinde sözleşme eki ve şartnamelerin amir hükümleri gereğince ----- tarihli sözleşmenin feshine gidileceğinin noter kanalıyla bildirildiğini, davacının sözleşmenin kurumları tarafından haksız olarak fesih edildiğinin iddia ettiğini, kurumlarının yasalar, mevzuatlar ve sözleşmeye uygun hareket ettiğini, sözleşmenin imzalanmasından feshine kadar, ilgili yazılarda belirtilen "durum tespit tutanağı " ve " hesap kesme hakedişi " de dahil tüm prosedürlerin uygulandığını,

kurumlarının,----tarihinde yazılan yazılarla çalışmaların hızlandırılarak süresi içerisinde tamamlanması gerektiğini bildirdiğini, ancak yüklenicinin çalışmalarının adeta durma noktasına getirdiği için ---- tarihide noter kanalıyla son tebliğ yaptığını, yapılan tebliğe rağmen çalışmalara başlanmayınca kanuni süreler gözönünde tutularak sözleşmenin fesih edildiğini, davacı açıklamalarının---- yine haksız fesih yapıldığını ve fesih ile yapılan işlerin bedelinin eksik ödendiğinin belirtildiğini, bu iddianın da gerçek dışı olduğunu,------ tarihinde yüklenici temsilcisi ---- oluşturulan heyetçe hazırlanan------ göre kesildiğini,

ayrıca fesih sonucu kalan işlerin ihalesinin kurumlar tarafından yapıldığını, oluşan idari zararın yüklenici alacağından kesilerek kalan ödemenin yükleniciye yapıldığını, yapılan işlerle alakalı olarak müdürlüklerinin ------ Aleyhine tespit davasının açıldığını, bilirkişilerce hazırlanan rapor sonucu işin %20 sinin bile tam bitmiş olmadığının belirtildiğini, işin bu haldeyken "durum tespit tutanağı" na göre de işin yaklaşık %52 sinin bittiği tespit edilmişken davacının tahmini keşfinin uydurma olduğunu, gerçekleri yansıtmadığını davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, taraflar arasında imzalanan sözleşmeye istinaden, davacı tarafından yapıldığı iddia edilen tadilat ve ilave iş bedellerinin davalıdan tahsiline karar verilmesi istemi ile ikame edilen alacak davasıdır.

----- tarihli kararın temyiz edilmesi üzerine,------ tarihinde.

"Bu durumda mahkemece yapılacak iş, sözleşme kapsamındaki imalâtların fiziki oranı bulunarak götürü bedele uygulanmak suretiyle sözleşmeden kaynaklanan alacak tutarı bulunmalı, sözleşmenin 8. maddesine göre az yukarıda açıklandığı şekilde----- ilave iş bedeli hesaplattırılmak suretiyle fazla iş bedeli ilave edilmeli, yüklenicinin toplam alacağı bulunmalı, bundan ihtilâfsız olan --- ödemenin mahsubuyla kalan miktara ---- tarihli ihtarnamenin tebliğ tarihi araştırılmak suretiyle, saptanacak temerrüt tarihinden itibaren avans faizi hesaplattırılıp sonucuna uygun bir karar vermekten ibarettir.

Eksik incelemeye dayalı olarak ve sözleşme dışına çıkılarak serbest piyasa fiyatlarıyla hesaplama yapan bilirkişi raporuyla bağlı kalınarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır." gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

---bozma ilamına uyulmasına karar verilerek, dosya bozma ilamı doğrultusunda rapor tanzim edilmek üzere daha önce rapor tanzim eden bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen --- tarihli raporda, davacının yapmış olduğu indirim oranının uygulanması durumunda davacının talep edebileceği kesin hak ediş tutarının --- olduğu, bu tutardan ödeme tutarı olan---- düşülmesi durumunda davacının ---- talep edebileceği yönünde görüş bildirilmiştir. Rapor taraflara tebliğ edilmiş, taraf vekilleri tarafından rapora itiraz edilmiş, itirazların karşılanması ve -----enetimine elverişli rapor tanzim edilmesi için dosya yeniden bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.

Bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen ---tarihli ek raporda, davacının talep edebileceği kesin hak ediş tutarının -- olduğu, bu tutardan ödeme tutarı olan --- düşülmesi durumunda davacının--- talep edebileceği yönünde görüş bildirilmiştir.

Alınan bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya elverişli olmadığı anlaşıldığından, dosya yeni oluşturulan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen --- tarihli raporda, yaklaşık maliyet tutarının---- indirim uygulandığında --- tutarında maliyet bedeli hesaplandığı, işin tamamlanma oranı olan--- uygulanması durumunda --- ulaşıldığı, bu bedelden -- ödeme düşüldüğünde kalan bedelin --- olarak hesaplandığı, bozma ilamı doğrultusunda yapılan incelemede ise--- tutarından ---- ödeme düşüldüğünde davacının alacağının ----olarak tespit edildiği yönünde görüş bildirilmiştir.

Rapor taraflara tebliğ edilmiş, rapora taraf vekillerince itiraz edilmesi üzerine dosya daha önce rapor tanzim eden bilirkişi heyetinde yer alan inşaat mühendisi ve elektrik mühendisi bilirkişilere itirazları karşılar nitelikte ek rapor tanzim edilmek üzere tevdi edilmiştir.

Bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen --- tarihli ek raporda, -- tarihli bilirkişi raporuna atıf yapılarak yerinde tespit edilen imalatların tutarının toplam----- olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.

Tüm dosya kapsamı, tarafların iddiaları, savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve---- bozma ilamı bir bütünlük içinde değerlendirildiğinde, davalıya ait misafirhane ve ambar binasında tadilat yapılması hususunda ihale yapıldığı ve taraflar arasında sözleşme imzalandığı hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Dava konusu uyuşmazlık, davacı tarafından sözleşme kapsamında ve ek olarak yapıldığı iddia edilen işler nedeniyle davacının davalıdan alacak talep etme şartlarının bulunup bulunmadığı hususundadır.---- bozma ilamında belirtildiği üzere, taraflar arasındaki sözleşmenin 8. maddesinde,--------- "Sözleşmenin idare veya yüklenici tarafından feshedilmesine ilişkin şartlar ve sözleşmeye ilişkin diğer hususlarda ---------- bulunduğu anlaşılmış olup, dava ile ilave işlerin bedeli de istendiğinden,

bu bedelin sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan ---- esaslar çerçevesinde belirlenmesi gerekmektedir. ------ götürü bedelli işlerde sözleşme bedelinin --- kadar fazlasının sözleşmedeki birim fiyat üzerinden yükleniciye yaptırılabileceği yönündeki düzenleme ve aynı kanunun 22. maddesindeki esaslar göz önünde bulundurularak,

davacının talep edebileceği toplam tutar ---- olarak belirlenmiş, belirlenen tutar ve tespit usulü mahkememizce yerinde görülmüş, bu tutardan yapılan ödeme miktarı olan --- düşülmesinden sonra davacının talep edebileceği tutar ---- olarak tespit edilmiş, davacı tarafından ihtarnamenin keşide edildiği tarihte yürürlükte olan ------------ önünde bulundurulduğunda, noter marifetiyle veya iadeli taahhütlü bir mektupla yahut telgrafla gönderilmediği anlaşılan ihtarnamenin davalıyı temerrüde düşürmediği anlaşıldığından, davanın kısmen kabulüne, ----- dava tarihinden itibaren ticari avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

fazlaya dair talebin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.