İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/345 K.2020/245

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2016/345 Esas

KARAR NO

2020/245 DAVA: Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)

DAVA TARİHİ: 24/03/2016

KARAR TARİHİ: 05/03/2020

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında -------- poliçe nolu -----------imzalandığını, iş bu poliçe kapsamında müvekkili şirketin işyerinde ------------- tabi olarak çalışan personelin kaza sonucu vefatı veya sürekli sakat kalmaları halinde oluşacak her türlü zarar ve bu duruma ilişkin hukuki koruma teminat altına alındığını, müvekkili şirketin işyerinde -----tarihinde --- adlı işçinin iş kazası geçirdiğini ve ------ tarihinde adı belirtilen işçinin vefat ettiğini, bu durumun davalı şirkete bildirildiğini ve -------------nolu dosyanın davalı şirket tarafından oluşturulduğunu,

söz konusu kaza ile ilgili olarak ölen işçinin eşi ve çocukları tarafından müvekkilinin şirket aleyhine -----------İş Mahkemesi'nin ------ E. Sayılı dosyası ile tazminat davası açıldığını ve neticeten ------ maddi ----- yargılama gideri olmak üzere toplam ---------- müvekkili şiket tarafından davacılara ödenmesine hükmedildiğini, belirtilen bu tutarın------ tarihli protokol kapsamında ölen işçinin mirasçılarına ödendiğini, söz konusu kaza ile ilgili --------- tarafından müvekkili aleyhine ------ İş Mahkemesi'nin --------Sayılı dosyası ile ------- peşin değer, -------- hastane masrafları, ------harç,----- vekalet ücreti,

-------yargılama giderinin müvekkili tarafından davacı ------- ödendiğini, dava konusu kaza ile ilgili ölen işçinin anne baba ve kardeşleri tarafından --------- İş Mahkemesi'nin ------ E. Sayılı dosyası ile tazminat davacı açıldığını ve neticeten ------- manevi tazminat, --------- harç, ----- yargılama gideri, -- vekalet ücretine hükmedildiğini, işbu mahkeme kararı davacılar tarafından -------- İcra Müdürlüğü'nün ------------E.

Sayılı dosyasıyla icra takibine konulduğunu ve müvekkili tarafından ödendiğini, müvekkili aleyhine açılan maddi ve manevi tazminat davaları neticesinde müvekkilinin mahkeme kararlarında belirtilen tutarları ödemiş olmasına rağmen davalı ... şirketi tarafından bu güne kadar sigorta poliçesi kapsamında herhangi bi ödeme yapılmadığını, davalı şirketin müvekkili şirkete söz konusu sigorta poliçesi kapsamında ödeme yapması için Noterlik vasıtasıyla ihtarname gönderildiğini ancak yine ödeme yapılmadığını,

bu nedenlerle müvekkili şirket ile davalı --------- arasında yapılan ------------kapsamında ödenmesi gereken 3. Şahıs mali mesuliyet teminatının, ferdi kaza teminatının, hukuksal koruma teminatının ve işveren mali mesuliyet teminatının davalı ... şirketine rücuen fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydı ile ---------- olarak müvekkili şirkete taza tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte ödenmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkili sigorta şirketi ile davalı şirket arasında yapılan işveren mali sorumluluk teminatının bedeni zararlarda şahıs başına ------ ile sınırlı olduğunu, olay tarihinde davacıya ait işyerinde --- kişi çalıştığını, ferdi kaza teminatının----------başı poliçe teminatı olduğunu, yine aynı poliçede yer alan hukuksal koruma teminatının ise ----------azami limitle sınırlı olduğunu, işveren mali sorumluluk teminatının tamamının ödendiğinden davacıya başkaca herhangi bir tazminat ödenmesinin mümkün olmadığını,

mali mesuliyet sigorta teminatı kapsamında davacının yapmış olduğu başvuru üzerine müvekkili olan sigorta şirketi nezdinde ------- nolu hasar dosyasından sigorta poliçesinin teminat limitinin tamamı olan --------tarihinde davacıya ödendiğini ve davacıya yapılan bu ödeme ile teminat limitinin tamamının tüketilmiş olduğunu, ferdi kaza teminatının kişi başına------ ile sınırlı olduğunu, davacıya ödenme şartlarının oluşmadığını, davacının davada talep ettiği yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinin niteliği itibariyle hukuksal koruma teminatı konusu dışında olduğundan reddine karar verilmesi gerektiğini,

davacının 3. Şahıs olmaması sebebiyle 3. Şahıs mali mesuliyet teminatından da yararlanamayacağı, bu nedenlerle açılan davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; Hukuki niteliği itibariyle davacı şirkette çalışan işçi ---- tarihinde vefatı sonrası davacı tarafça iş kazası nedeniyle ödenen maddi manevi tazminatlar neticesinde, davacı ile davalı arasında akdedilen imzalanan-----------kapsamında ödenmesi gereken teminatların tahsili amacıyla açılan alacak davasıdır.

Davacı yana iş kazası ve ölüm neticesinde açılan maddi manevi tazminat davası neticesinde, mütevvefanın eşi ve çocuklarına hükmedilen tazminat sonucunda davacı ile anlaşma protokolü imzalandığı, söz konusu protokolün ibra niteliğinde olduğu, ödeme neticesinde sigorta alacağı gibi herhangi bir alacağın davacı yana temlik edilmediği anlaşılmaktadır.

Mahkememizce hasar dosyası celp edilmiş ve dava konusu uyuşmazlığın çözümüne ilişkin sigorta hukukundan kaynaklanan nitelikli hesap uzmanı bilirkişiden rapor alınmıştır.

Bilirikişinin ------ tarihli raporunda özetle: ------ olduğunun görüldüğünü, -------- kişi başı poliçe teminatı olduğunu, bu nedenle davacının ferdi kaza teminatından ------talep edebileceğini, hukuksal koruma şartlarının oluşmadığından talep edilemeyeceğini, davacı aleyhine hükmolunan ve dava dilekçesinde belirtilen davalarda talepte bulunan kişilerin 3. Şahıs olmamalarından dolayı 3. Şahıs mali sorumluluk teminatından herhangi bir tazminat ödenmesinin talep edilemeyeceği görüş ve kanaatine varılmıştır" şeklinde raporunu Mahkememize sunmuştur.

Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, davalı tarafın rapora itirazları kapsamında ek rapor alınmıştır.

Bilirkişinin ------ tarihli ek raporunda özetle: "Davacı tarafça ödendiği belirtilen ferdi kaza teminatının menfaattarlara mı yoksa kanuni hak sahiplerine mi ödendiği konusunda müteveffanın verasetnamesinin ibraz edilmesi akabinde müteveffanın yasal mirasçılarının aldıkları beyan edilen ödemeye muvafakat vermeleri halinde davalı ... şirketi tarafından davacıya ödenmesi gerektiği kanaatine varıldığı,

hukuksal koruma şartlarının oluşmadığından talep edilemeyeceğini, işveren mali sorumluluk teminatının---------olduğunu, teminat bedelinin sigorta şirketi tarafından davacı şirkete ödemesinin yapıldığının görüldüğünü, davacı 3. Şahıs mali mesuliyet teminatı kapsamında sigorta şirketinden tazminat talebinde bulunmuş ise de davacı aleyhine hükmolunan ve dava dilekçesinde belirtilen davalarda talepte bulunan kişilerin 3. Şahıs olmamalarından dolayı, 3. Şahıs mali sorumluluk teminatından herhangi bir tazminat ödenmesinin talep edileyeceği görüş ve kanaatine varılmıştır" şeklinde raporunu Mahkememize sunmuştur.

Eldeki raporun sigorta hesap uzmanı aracılığıyla düzenlendiği, hukuki olarak poliçenin irdelenmesi gerektiği gözetilerek sigortacılık alanında uzman bilirkişiden rapor alınmıştır. Bilirkişinin ----------- tarihli raporunda özetle.

"Hukuksal koruma teminatının ----------- sağladığı yardımların üstündeki ve dışındaki tazminat talepleri ile sosyal sigortalar kurumunun sağladığı bu yardımların üzerinde ve dışında işverene terettüp edecek hukuki sorumlulukların bu esaslar çerçevesinde bir değerlendirme yapılması gerekmekte olup, ancak bu esaslar çerçevesinde yapılacak hesaplama sonucunda bulunacak tazminat bedelinin sigorta konusu olabileceği, yukarıda açıklanan sebeplerle hukuksal koruma şartlarının oluşmadığından talep edilemeyeceğini, işveren mali sorumluluk teminatının ---------- olduğunu,

davalı ... şirketi tarafından davacıya teminat tutarının ödendiğinden davacının bu teminattan başkaca bir alacağının kalmadığını, davacı aleyhine hükmolunan ve dava dilekçesinde belirtilen davalarda talepte bulunan kişilerin 3. Şahıs olmamalarından dolayı 3. Şahıs mali sorumluluk teminatından herhangi bir tazminat ödemesini talep edilemeyeceğini, olay anında -- işçi çalıştığını, ferdi kaza teminatından sigorta şirketinin bir işçinin vefatı nedeniyle ödeyeceği miktarın ---------- olduğunu,

davaya konu sorumluluk poliçesine göre hak sahiplerine 3 ayrı dava yoluyla --------- ödenmiş olduğundan bu konuda yapılacak ---------ödemenin hak sahibinin davacı sigortaının olacağı görüş ve kanaatine varılmıştır" şeklinde raporunu Mahkememize sunmuştur.

Taraflar arasında akdedilmiş poliçede işveren mali sorumluluk poliçesi, 3. Şahıs mali sorumluluk, ferdi kaza, mesleki mesuliyet ve hukuksal koruma teminatları bulunmaktadır. Davalı tarafça dava açılmadan önce işveren mali sorumluluk teminatının tamamının davacı yana ödenerek tükendiği uyuşmazlık dışıdır. Yine hukuksal koruma ve 3. Şahıs mali sorumluluk teminatlarının da eldeki davada talep edilemeyeceği alınan bilirkişi raporlarları ile sabittir. Nitekim bilirkişi kök ve ek raporları ile Mahkememizce alınan son bilirkişi raporu, tarafların rapora ititazları doğrultusunda taraflar arasındaki tek uyuşmazlığın ferdi kaza teminatının davacı tarafça eş ve çocuklara ödendikten sonra davalıdan istenilip istenilemeyeceği hususundadır.

Sigorta poliçesinin ferdi kaza teminatı ile ilgili ilgili bölümü: "İş bu poliçe ile sigortalının yukarıda adresi ve faaliyet alanı yazılı işyerindeki Sosyal Sigortalar Kanununa tabi olarak çalışan personelinin kaza sonucu vefatı veya sürekli sakat kalmaları hali, ferdi kaza sigorta genel şartları çerçevesinde teminat kapsamına dahil edilmiştir. " şeklinde düzenlemiştir.

Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları'nın 1 ve 2. Maddesi: "İşbu poliçe, aşağıdaki şartlar dairesinde, sigortalıyı sigorta müddeti içinde maruz kalacağı kazaların neticelerine karşı temin eder.

Bu poliçedeki Kaza tabirinden maksat ani ve harici bir hadisenin tesirile sigortalının iradesi dışında ölmesi veya cismani bir arızaya maruz kalmasıdır." Vefat teminatına ilişkin hükmü ise: "İşbu poliçe ile temin edilen bir kaza, sigortalının derhal veya kaza tarihinden itibaren bir sene zarfında vefatına sebebiyet verdiği takdirde, sigorta bedeli poliçede gösterilen menfaattarlara, yoksa kanuni hak sahiplerine ödenir." şeklinde düzenlenmiştir.

Uyuşmazlık konusu ferdi kaza teminatında sigortalı kişiler işçi, sigorta ettiren ise davacı şirkettir. TTK'da sigortacının ödeme yapması halinde sigortalı yerine geçeceği düzenlenmiş ise de, sigorta ettirenin ödeme yapması halinde sigortalı yerine geçeceğine ilişkin bir hüküm bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle bilirkişi raporuna bu yönüyle itibar edilmemiştir.

Davacı ile sigortalının eşi ve çocukları arasında düzenlenen protokol ferdi kaza teminatı kapsamında hak sahiplerinin alacaklarını davacı yana temlik eder nitelikte değildir. Bu nedenle davacının bu bedeli talep etmekte aktif husumetinin olmadığı anlaşılmış Mahkememizce bu hususta bilirkişi raporundan ayrık karar verilmiş ise de uyuşmazlığın hukuki nitelendirme olduğu anlaşılmıştır.

Nitekim --------HD'nin ----------- Sayılı ilamında: "Mahkemece, toplanan kanıtlara dayanılarak, dava konusu grup ferdi kaza sigorta poliçesinin sigortalısı davacı ise de davacının bu poliçeyi işyerinde çalışan ------ işçi için düzenlediği, bu durumda davacı şirketin işçisine herhangi bir ödeme yapmadığı taktirde sigorta şirketinden kendisi adına talepte bulunamayacağı gerekçesiyle davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir. Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve davacı şirketin çalıştırdığı işçiler yararına davalı nezdinde yaptırdığı grup ferdi kaza sigorta poliçesinde sigortalı olarak yer almış ise de, davacının asıl konumunun sigorta ettiren olduğunun anlaşılmasına,

davacı işçisi ---------davalıdan olan sigorta bedeli alacağını davacı şirkete temlik ettiğinin iddia ve ispat edilmemiş bulunmasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir." şeklinde olup, ilamda açıkça alacağın temlik edildiğinin ispat edilmemiş olması gerekçesi ile ilk derece mahkemesi kararı düzelterek onamıştır.

Yine aynı dairenin -------------- Sayılı ilamının da bu yönde olduğu anlaşılmaktadır.

Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, ilgili hükümler birlikte değerlendirildiğinde, taraflar arasında --------- Poliçesi düzenlendiği, uyuşmazlığın bu poliçe kapsamında sigortalı işçinin vefatı nedeniyle ödenen tazminat nedeniyle ferdi kaza teminatından davacının yararlanıp yararlanmayacağı hususunda toplandığı anlaşılmış, davacı taraf her ne kadar ödeme yapmış ise de alacağı temlik eder nitelikte bir belge sunmadığından ve uyuşmazlık konusu ---------- dava dışı vefat eden işçi ile vefatı nedeniyle onun menfaattarları, yasal mirasçıları olduğu anlaşılmış,

TTK ve genel şartlar bir bütün olarak değerlendirildiğinde kaza sigortalarında sigortacının ödeme yapmakla sigortalı yerine geçtiğine ilişkin uygulanabilecek herhangi bir hüküm bulunmadığı, davacının aktif husumetinin olmadığı anlaşılmış, davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmiş, her ne kadar dava açılırken başkaca teminatlar da dava konusu edilmiş ise de,

davacı tarafça bu talepler dava açılırken kalem kalem ayrılmamakla ve alınan bilirkişi raporları doğrultusunda diğer teminatların da talep edilemeyeceği tespit edilmekle davanın ferdi kaza teminatı yönünden aktif husumet yokluğundan diğer teminatlar yönünden ise esastan reddi gerektiği ancak Mahkememizce yalnızca aktif husumet yokluğundan davanın reddedildiği anlaşılmış, esasen sonuç değişmediğinden bu hususun gerekçede belirtilmesi ile yetinilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.