İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/1252 K.2020/224

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2017/1252 Esas

KARAR NO

2020/224 DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 22/11/2017

KARAR TARİHİ: 27/02/2020

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacının uzun süreli araç kiralama işi yaptığı ve ---------fazla aracı olduğunu, --------- plakalı aracın da uzun süreli kiralandığı ve kiracının kullanımında olduğu döneme ait davalı tünel işletmecisinin düzenlediği tarihsiz ----------- sayılı -------- ihtarnamesinin tebliğ edildiğini, düzenlenen idari para cezasınm tarihsiz ve imzasız olduğunu, usul ve şekil şartlarına uymadığını, araçta --- cihazının bulunduğu ve dolu olduğunu, davalının ---------okuma cihazının arızalı olması nedeniyle tahsilat yapılmamış olduğunu, kendilerine hiçbir bildirim yapılmadan ihlalli geçiş bedellerinin biriktirilerek ceza uygulanmasının doğru olmadığını,

davalı ------ tarafından düzenlenen------ plakalı araca ait tarihsiz ------- barkod sayılı ---------- idari para cezalarının toplamı ---- iptalini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Araçların tünelden geçerken ücret toplama sistemi tarafından plakaların ve --------etiketlerinin okunduğunu, - dakika içinde --------- etiketlerinin bağlı olduğu hesaplarda yeterli geçiş ücreti varsa çekildiğini, yeterli ücret yoksa gece saat ----- da hesabın tekrar kontrol edildiğini ve yeterli ücret varsa çekildiğini, yeterli ücret yoksa --- boyunca her gece saat --------- hesabın kontrol edildiği ve hesapta yeterli para varsa çekildiğini, davalı tünel isletmecisinin geçiş ücretinin ödenmediğini kullanıcılara bildirme yükümlülüğünün olmadığını, ücretin ödenip ödenmediğini kullananların takip etmesi gerektiğini,

davalı işletmecinin iyi niyetli olarak ----- gün boyunca davacının hesabında yeterli bakiye olup olmadığını kontrol ettiğini, somut olayda davacının -- defa ücret ödemeden geçtiği ceza ile birlikte toplam -------ödenmesi gerektiğini, yasal olarak köprüden geçildikten sonra ---gün içinde ücreti ödenmezse kullanıcının gecis ücretinin -----katı oranında ceza ödemesi ve ödenen cezasın %60 kısmının hazine payı olduğunu, davacının geçişini takip eden---- Sayılı Kanunun 30/5.

Hükmü gereğince geçiş ücretinin yanı sıra geçiş ücretinin 10 katına denk gelen ceza tutarını da davacının borç hanesine kaydetmek zorunda kaldığını, öncelikle davanın usulden reddine, mahkeme aksi görüşte ise esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; Hukuki niteliği itibariyle, davacı şirkete ait --------- davalının işletiminde bulunan tünelden kaçak geçişi nedeniyle tanzim edilen --------- yılı nisan, mayıs ve haziran aylarına ait geçiş tutarı ve ceza tutarlarında borçlu olmadığının tespiti istemli menfi tespit davasıdır.

HMK'nın 33. Maddesi gereği, hakim Türk hukukunu re'sen uygular.Davacı taraf her ne kadar cezalara itiraz ve cezaların iptali istemli dava açmış ise de, bu yöndeki talep menfi tespit davası olarak değerlendirilmiş ve eldeki davada bu yönde hüküm kurulmuştur.

Davacının davasının dayanağı davacıya ait aracın------ bakiyesi bulunmasına rağmen davalının cihazlarında bozukluk sebebiyle, haksız olarak geçişlerin kaçak geçiş olarak değerlendirildiği iddiasıdır.

Dava konusu uyuşmazlığın çözümüne ilişkin Trafik konusunda uzman bilirkişiden rapor alınmıştır.

Bilirkişinin ---- tarihli raporunda özetle: " Dosyaya sunulan ------ plakalı aracın kayıt bilgisinde -------- saatinde geçişini gösteren görüntü kaydı ile ------ saatinde geçişi gösteren görüntü kaydının -------------içerisinde bulunmadığını ancak,-------saatlerinde geçiş yaptığı kayıtlarının ---- içerisinde bulunduğunu, ----plakalı aracın saat ------------ görüntüsünde geçiş yaptığı ve geçiş yaptığı belirtilen ---:---saatinde ------ plakalı otomobilin geçiş yapmadığını, ------ saatinde farklı bir plakanın geçiş görüntüsü --- içerisinde olduğunu,

bahse konu ------- plakalı aracın geçişi ile ilgili olarak ---------------- saatlerindeki - adet geçiş kayıt bilgileri ile ------görüntü kayıt bilgilerinin uyumlu olmadığını, diğer 9 adet geçiş kayıt bilgileri ile ----- görüntü kayıt geçiş bilgilerinin uyumlu olduğu kanaatine varılmıştır" şeklinde raporunu mahkememize sunmuştur.

Bilirkişi raporunda davacının geçiş yaptığı 3 adet geçişin görüntü kayıt bilgileri ile uyumlu olmadığı tespit edilmiş, ancak davacı tarafça geçişlere ilişkin bir itiraz olmadığı öte yandan uyumsuzluk olduğu bildirilen -------------- saatlerindeki geçişlere ilişkin görüntü kayıtlarında da davacıya ait aracın geçiş yaptığının sabit olduğu anlaşılmakla rapor bu yönüyle hükme esas alınmamıştır.

Bilirkişi raporunda yalnızca geçişlerin olup olmadığı incelendiğinden dava dilekçesindeki iddiaların araştırılması amacıyla Mahkememizce---------- müzekkere yazılmıştır. -------------------------geçiş tarihlerinde cihazlarda arıza olup olmadığı sorulmuş, gelen yazı cevabından söz konusu geçiş tarihlerinde ------- cihazlarında herhangi bir arıza olmadığı anlaşılmış, ------ geçiş tarihlerinde hesapta bakiye bulunup bulunmadığı sorulmuş, gelen yazı cevabından ilgili tarihlerde hesap bakiyesinin yetersiz olduğu,

gecikmelerin sebebinin ise yetersiz bakiye olarak herhangi bir uyarı verilmediğinden kullanıcı tarafından fark edilmemesinden kaynaklı olduğu bildirilmiştir.

Gelen yazı cevapları sonrası dosya uyuşmazlığın çözümü için makine mühendisi bilirkişiye tevdii edilmiş olunup, bilirkişi raporunda özetle; bakım ve kontrolün özel şirkete ihale edilmesi özel şirketinde 3 ayda bir rutin kontrol yapmasının her şeyin mükemmel olması için yeterli olmadığını, bireysel kullanımlarda ----- hesabının çoğunlukla kredi kartı hesabına bağlı olduğunu, yeterli bakiye olmadığı takdirde uyarı gitmesi ve ana hesaptan paranın aktarılması gerektiğini, --- benzer şekilde ------------- kendi sistemini de kurgulaması gerektiğini, kullanıcıların hesabında bakiye olduğu takdirde sorumluluk yüklenmeyeceğini,

davalı tünel işletmecisi ihbar sorumluluğunun olmadığını belirterek 15 gün dolana kadar sadece ------------- hesaplarını kontrol ettiğini, ancak herhangi bir bildirimde bulunmadığını beyan ettiği, kullanıcıya bildirimde bulunması gerektiğini, en doğrusu da kullanıcıya bildirimde bulunduktan sonra ---------- günlük süre geçtiği halde öd-emezse ceza uygulaması gerektiğini beyan etmiştir.

Ancak her ne kadar bilirkişi raporunda davalı şirkete bazı yükümlülükler içerir şekilde rapor tanzim edilmiş ise de; bankadan gelen yazı cevabından açıkça davacının banka -------- hesabında para bulunmadığı sabittir. Eğer para bulunsa idi bu geçişler ihlalli bulunmayacak ve dava konusu ceza bedelleri de davacıya yansıtılmayacaktı. Yine kurumun cihazlarında geçiş tarihlerinde herhangi bozukluk olmadığı da gelen yazı cevabından da açıkça anlaşılmaktadır.

Söz konusu ihlalli geçiş ceza bedelleri tamamen davacının banka hesabında para olmamasından kaynaklı olup, davalıya sorumluluk yükleyebilecek herhangi bir sebep bulunmamaktadır. Davacı taraf dava dilekçesinde davalı yanın kendisine ihlalli geçiş nedeniyle herhangi bir bildirimde bulunmadığını beyan etmiş, yine alınan bilirkişi raporunda da bildirimde bulunulması gerektiği kanaati ile rapor tanzim edilmiştir.

6001 sayılı KGM'nin Teşkilat ve Görevlileri Hakkında Kanun'un 30/7. maddesi: "Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz. ------------ Otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen yabancı plakalı araçlara uygulanan idari para cezaları için bu fıkrada belirlenen on beş günlük süre beklenmez." şeklinde düzenlenmiştir.

Söz konusu kanun maddesinde ihlalli geçiş yapanlara tebliğ şartı ön görülmemiş olup, geçiş tarihini izleyen on beş gün içerisinde geçiş ücretinin ödenmemesi durumunda 30/1 ve 30/5. Fıkrası gereği ceza taahhuk edileceği anlaşılmıştır. Nitekim -------------------Adliye Mahkemesi ----Hukuk Dairesi'nin ----------- K. Sayılı ilamında da bu hususa açıkça değinilerek tebliğ şartı olmadığı belirtilmiştir.

Tüm bu sebeplerle bilirkişi raporu hüküm kurmaya ve denetime elverişli bulunmamış davacının geçiş tarihini izleyen 15 gün içerisinde ödeme yapmaması sebebiyle davanın reddi gerekmiştir.

Öte yandan 6001 sayılı KGM'nin Teşkilat ve Görevlileri Hakkında Kanun'un 30/5. maddesine göre, "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir." şeklindeki kanun maddesi yargılama sırasında değiştirilmiştir. --- tarihinde kabul edilerek,

-------tarihinde yürürlüğe giren, 7144 sayılı “ Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” unun 18.maddesi ile , ---------tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 30’uncu maddesinin, birinci ve beşinci fıkralarında yer alan -------- şeklinde değiştirilmiş, beşinci fıkrasının ikinci ve üçüncü cümleleri yürürlükten kaldırılmış, yedinci fıkraya,

otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen yabancı plakalı araçlara uygulanan idari para cezaları için bu fıkrada belirlenen on beş günlük sürenin beklenmeyeceği, bu maddenin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü, yedinci ve sekizinci fıkralarının ------- tarafından işletilen otoyolları ve erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için, beşinci,

altıncı ve yedinci fıkralarının ise ------- tarafından 3996 sayılı Kanun ve diğer ilgili kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayollar için de uygulanır, şeklinde, cümle ile fıkra eklenmiş, 19. madde ile,

6001 sayılı kanuna geçici madde eklenmiş, söz konusu geçici madde 3’te, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranların uygulanacağına dair düzenlemeye yer verilmiş, yasanın 22. maddesinde ise, bu kanunun yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği belirtilmiştir.

Anılan yasa değişikliği nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istenilen ceza miktarları 10 katından 4 katına indirildiğinden dava konusu araç için --------TL konusuz kalmıştır. Sonradan giren yasa yürürlüğü sebebiyle dava kısmen konusuz kaldığından davanın açıldığı tarihteki dava koşullarına göre davacının dava açmakta haksız olması dikkate alınarak yargılama giderlerinden tam sorumlu olmasına karar verilmiştir.

AAÜT 6. Madde uyarınca konusuz kalma ön inceleme tutanağı düzenlenmeden önce meydana gelirse tarifede belirlenen ücretin yarısına hükmedileceğinden ön inceleme tarihi olan ------ tarihinden önce kanunun ------- tarihinde yürürlüğe girdiği dikkate alınarak konusuz kalan miktarın yarısı üzerinden bakiye reddedilen miktarın ise tamamı üzerinden vekalet ücretine hükmedilmiş, hal böyle olunca davacının borçlu olmadığının tespiti davasının bakiye miktar yönünden reddi ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.