İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/1121 K.2021/287

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2018/1121 Esas

KARAR NO : 2021/287

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 28/09/2018

KARAR TARİHİ : 23/02/2021

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ----- tarihinde ---- beklemekte olan ---- plakalı, -------- marka ----- sahibi olduğu ve davalılardan---- sevk ve idare edilen ----- plakalı araç ile peronlarda ileri geri hızlı bir şekilde manevra yaparken müvekkiline ait peronlarda park halinde beklemekte olan ----- çarpması sonucu meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında müvekkiline ait halk otobüsünün sağ ayna, ön cam ve sağ ön tamponunun kırıldığını, davalıya ait araç sürücüsünün kazanın oluşumunda %100 oranında kusurlu olduğunu, ---- günleri hafta sonuna rastladığından aracın servise -- tarihinde teslim edildiğini,

kaza nedeniyle aracın----- tarihleri arası toplam 6 gün bir yandan hasar gören parçaların değiştirilmesi, diğer yandan tamir edilecek ve boyanacak işlemler sebebiyle ------ kaldığını ve bu süre boyunca kullanılmadığını, müvekkilinin aracın tamir süresi boyunca kullanamadığını ve ortalama---- olan günlük kazancını --- günlük süre boyunca elde edemediğini, müvekkiline ---------tarihle arasında yapması gereken servis sayısı, kilometre başı ücret birim fiyatı hak edebileceği ücretin belirtildiği ------- tarihleri arasında günlük kazancının ----- olduğunu, günlük yakıt ise ---- olduğunu,

masraflar düşüldükten sonra müvekkilinin toplam kar kaybının günlük en az ----- olduğunu, müvekkilinin hasara uğrayan aracını ----- yılında aldığını, kaza tarihine kadar aracın tüm bakımlarını zamanında ve yetkili servisinde yaptırdığını, kaza gerçekleşene kadar geçen süre içerisinde aracın değişen herhangi bir parçasının bulunmadığını, kaportasında ve boyasında çizik veya kusur olmadığını, dava konusu kaza nedeniyle müvekkilinin ---- hasar bedeli ödediğini, dava konusu araçta ------- hasar kaybı oluştuğunu,

bu nedenlerle fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybı ile aracın tamir süresince kullanılamaması nedeniyle mahrum kalınan kar kaybı karşılığı olarak şimdilik,------ kar kaybının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, ------ değer kaybının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken müteselsilen tahsili ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkili --- yönetimindeki ---- plakalı----peronlarda geri geri manevra yaparken davayı ait ----- sağ aynasına çarpması sonucu aracın ön camı ve sağ ön aynasının kırıldığını, davacıya ait araçta başkaca bir hasar meydana gelmediğini, davacının aracın ----- kaldığını belirtmesinin doğru olmadığını, davacıya ait aracın sağ ön ayna ve ön cam değişikliği için 6 gün serviste kalmasının mümkün olmadığını, davacıya ait bu kaza ile ilgili olmayan başka hasarlardan dolayı 6 gün serviste kaldığını, bu nedenle aracın çalışmadığı günlerin bedelinin müvekkilinden talep edilmesinin mümkün olmadığını, davacının aracının günlük kazancının ---- olduğunu,

aracın günlük---- olduğunu belirterek günlük ---- kazanç kaybı talep etmişse de bu hususun doğru olmadığını, davacının iddiasının doğru olarak kabul edilse bile bu kazancın ----- kazanç olduğunu net kazanç olmadığını, ayrıca aracın şoför giderinin de mevcut olduğunu davacının iddia ettiği kazançtan---- ve şoförün günlük yevmiyesinin de mahsup edilmesinin gerektiğini, davacıya ait araçta sadece sağ ön ayna ve camın kırıldığını kırılan bu parçaların araçta değer kaybına yol açmayacağını, davacının araç değer kaybının haksız ve mesnetsiz olduğunu,

kabulünün mümkün olmasa da müvekkilinin maliki olduğu ------- araç değer kaybı yönünden davanın ------- ihbar edilmesini talep ettiklerini, açıklanan nedenlerle haksız davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; Hukuki niteliği itibariyle ----- sevk ve idaresindeki -------tarihinde karıştığı kazada davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı ve aracın kullanılamamasına ilişkin zararın davalılardan tahsili istemli maddi tazminat davasıdır. Eldeki davada tarafların aracı ticari nitelikte bulunduğundan Mahkememizin görevli olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce ----- davacıya ait aracın hasar kayıtları getirtilmiş, sigorta şirketinden hasar dosyası celp edilmiş, davacıya ait aracın bağlı bulunduğu----- şirketinden aracın günlük brüt kazancı istenilmiş ardından kusur ve hesap raporu alınmak üzere makine mühendisi bilirkişiden rapor alınmıştır.

Bilirkişinin --- tarihli raporunda özetle: "Sürücü ----yönetimindeki aracın geri geri manevra yaparken manevraları düzenleyen şartlara uymadığı ve park halindeki ---- plakalı araca çarptığı için kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 kusurlu olduğunu, ----plakalı araç peron içinde normal park halindeyken ---- plakalı aracın çarpması sonucu kazaya karıştığı için kazanın meydana gelmesinde kusurunun olmadığını, davalı--- sahibi olduğu ---- plakalı aracın sürücüsü ------ kusurundan kendi kusuru gibi ve kusuru nedeniyle oluşan zararlardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, kazanın-------- meydana geldiği,

cumartesi günü için mesainin tamamlandığı, ticari araçların servise girmesi halinde iş kaybı olmaması için öncelik verileceği, dava konusu-- önemli bir hasar olmadığı, davacının 2 günlük kazanç kaybı talep edebileceği, kazanın meydana geldiği tarih itibariyle ------- günlük net kazancının ---- olduğu, dava konusu halk otobüsünün ön camı, aynası ve sağ ön tamponunun kırıldığı ve orijinal parçalarla değiştirildiği, piyasa şartlarında değer kaybı meydana getirmeyeceği,----- kazaya karışması sebebiyle piyasa şartlarında takdiren ----- değer kaybı öngörülmesinin uygun ve yeterli olduğu,

toplam zararının----- olduğunu, dava tarihi itibariyle yasal faiz talebinin uygun olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır" içeriğiyle raporunu Mahkememize sunmuştur. Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, taraflar rapora karşı beyan ve itirazda bulunmuşlardır. Rapora karşı beyanlar doğrultusunda ek rapor alınmasına karar verilmiştir.

Bilirkişi davacının günlük net kazancının tespiti için ön rapor sunmuş, davacı tarafça eksik hususlar tamamlanarak ek rapor alınmak üzere dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.

Bilirkişinin ---- tarihli ek raporunda özetle. "Davacının ---- yıllarına ait------- yılında davacının net karının net satışlara oranının negatif olduğu, ---- yılında davacının net karının satışlara oranının ---- olduğu, davacının ---- azalma meydana geldiği, onarım süresince kazanç kaybının---------olduğunu, davacının verimsiz çalıştığı ve gerçek kazancının sektör ortalamasının çok altında kaldığının anlaşıldığı,

dolayısıyla gerçek zararının da sektör ortalamasına göre daha az olduğunu, en az 15. Defaya kazara karışmış halk otobüsünün değişen parçaları değer kaybına neden olabilecek nitelikte değilse de ilave yeni bir kazaya karışmış olduğu için piyasa şartlarında takdiren-----kaybı olacağını, kazanç kaybı alternatifli hesaplandığı ve seçimi mahkemenin takdirinde olduğu için toplam zararın hesaplanmadığı, " içeriğiyle raporunu Mahkememize sunmuştur.

Bilirkişi ek raporu taraflara tebliğ edilmiş, davacı tarafın rapora itirazları ise aşağıda belirtilen gerekçelerle yerinde görülmeyerek ve ek rapora itibar edilmeyerek kök rapor gereği karar vermek gerekmiştir.

Yargılama devam ederken ------------ cümlesinde yeralan------ibaresinin ve ikinci cümlesinde yeralan ------ ibaresinin iptal edilmiş olması sebebiyle genel şartlar uygulanamayacaktır. Nitekim -------------ilamında açıkça: "Hem olay tarihi hem de poliçe tanzim tarihi itibariyle zorunlu mali sorumluluk sigortası yeni genel şartları yürürlüktedir.

Ancak ne var ki, somut uyuşmazlığa uygulanması gereken kanun maddesinin---- değerlendirilerek -------- yapılan iptal başvurusu neticesinde ilgili kanun maddesinin ---- iptaline karar verilmiştir.

Bu durumda sigorta şirketleri yönünden de araç değer kaybının gerçek zarar ilkesine ve -------- benimsenen yönteme göre yapılması için davacı aracının hasarsız haldeki ikinci el değeri ile hasar sonrası tamiri yapıldıktan sonraki ikinci el değerinin piyasa rayicine göre saptanması ve karşılaştırılması suretiyle belirlenmiş olması gerekecektir." gerekçesi ile bu hususa değinilmiştir.------------tarihli kararında vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı,

tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmiştir.

Bu halde, değer kaybı hesabının yukarıda belirtilen ----- göre kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ve bu bedele hükmedilmesi gerektiği bilirkişi raporunda da bu yönde yapılan hesapta davacının aracında----- değer kaybı meydana geldiği anlaşılmaktadır.

Davacının aracının defalarca kazaya karıştığı ve dava konusu kazada değer kaybına neden olabilecek parçaların hasarlanmadığı bilirkişi tarafından tespit edilmiştir. Değer kaybına ilişkin yapılan tespit kazayla uyumlu ve hüküm kurmaya elverişli bulunduğundan hükme esas almak gerekmiştir.

Davacının kazanç kaybı günü ve hesabına ilişkin yapılan itirazlarını değerlendirmek gerekir ise; --------- Sayılı ilamında: "Hükme esas alınan bilirkişi raporunda aracın hasarına ilişkin ----- ait servise giriş ve çıkış tarihleri esas alınarak ----- kaldığı belirtilerek kazanç kaybı hesabı yapılmıştır.

Araçtaki hasarın durumu, resim, fatura ve dosyada mevcut diğer belgeler birlikte değerlendirilerek aracın kaç günde tamir edileceğini makine mühendisi bilirkişisi kendisi belirlemeli ve buna göre kazanç kaybı hesabı yapılmalıdır.

Mahkemece makine mühendisi bilirkişiden aracın hasarının onarım süresi hususunda rapor alınarak sonucuna göre kazanç kaybının belirlenmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması isabetli görülmemiştir. " gerekçesi ile açıkça makine mühendisinin aracın kaç gün tamirde kalacağının kendisinin belirlemesi gerektiğine değinilmiştir.

Zira aracın tamirde kazayla bağlantılı olmayan bakım/önceki kazalara ilişkin hasarın giderilmesi vb. sebeplerle olması gerekenden fazla kalma ihtimali de bulunmaktadır. Mahkememizce alınan raporda kazanın cumartesi günü meydana gelmesi ve hasarın boyutu dikkate alınarak davacıya ait aracın ---- tamir için serviste kalacağı tespit edilmiştir.

Makine mühendisinin bu tespitinde hasarlı parçaların yanı sıra davacının aracının halk otobüsü olması da değerlendirilmiş, Mahkememizce rapor uygun bulunarak aynen benimsenmiştir. Öte yandan; dava konusu kazanın----- yılında gerçekleştiği sabittir. Bilirkişinin ek raporuna dayanak yaptığı davacı tarafça sunulan vergi kayıtları ise ------- yıllarına aittir. Dava konusu kaza tarihini kapsar bir gelir belgesi dosya kapsamında bulunmamaktadır.

Her ne kadar bilirkişinin ek raporunda ----davacı kayıtları dikkate alınarak toplam kazanç kaybının ---- olduğu tespit edilmiş ise de; kaza tarihi ile uyumlu olmayan ek raporun hükme esas alınmaması gerekmiştir. Davacı net kazancının kök bilirkişi raporunda tespit edilen günlük ----- fazla olduğunu iddia etmiş, ancak buna ilişkin kaza yılına ait somut ayrıntılı gider gelirlerini gösterir bir belge sunulamamıştır.

Hal böyle olunca kök rapor aynen benimsenmiş, davalıların işleteni ve sürücüsü olduğu aracın kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu, davacının toplam ---- günlük zararı olan ------ değer kaybını davalılardan talep edebileceği anlaşılmış, toplam ------ talep gibi dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.