İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/914 K.2022/522

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2018/914 Esas

KARAR NO : 2022/522

DAVA

Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 31/07/2018

KARAR TARİHİ : 14/06/2022

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Taraflar arasında karşılıklı olarak -----adresindeki -----üzerinde yapılacak -------- ---------- üzere eser sözleşmesi imzalandığı, iş karşılığında----- üzere davalıya ,--------- bedelli--------seri nolu çeklerin keşide edilip verildiğini, --- davalıya -------- ödendiğini, ancak sözleşme gereği işler ifa edilmediğinden davacının------ tamamlanamadığını, davalı hiçbir işleme başlamadığından davacının zarar gördüğünü, bu durumun devam etmesi halinde ------------büyük zararların --------, davalıya sözleşme gereği yükümlülüklerini-------- gönderildiğini, ancak cevap verilmediğini,

yapılan görüşmelerde de işi tamamlayamayacağının beyan edildiğini, ---sayılı dosyası ile sözleşme konusu işlerin yapılmadığına ilişkin tespit talebinde bulunulduğunu, yapılan tespit neticesinde hiçbir işe başlanılmamış olduğunun, ---sözleşme konusu herhangi bir malzemenin olmadığının tespit edildiğini, davacının tespit sonrası yukarıda tahdidi olarak sayılan çeklerin ve yapılan 20.000TL ödemenin iadesini talep ettiğini, ancak davalının yapılan ödemeyi ve 3 adet çeki iade etmediğini belirtmiş ve ihtiyat-i tedbir kararı verilmesini ve dava konusu çeklerin iptaline karar verilmesini, davalıya ödenen ---- istirdat yoluyla iadesini talep etmiştir.

Usulüne uygun çağrı kağıdı tebliğine rağmen davalı taraf davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle taraflar arasında akdedilen 02/04/2018 tarihli sözleşme kapsamında davalıya avans olarak verilen çeklerin, davalı tarafça üstlenilen edimlerin yerine getirilmemesi sebebiyle istirdatı istemli alacak davasıdır. Eldeki dava ilk olarak istirdat ve menfi tespit talepli olarak açılmış, ------- çeklerin yargılama devam ederken davacı tarafça ödendiği ve davanın istirdat davasına dönüştüğü gelen banka kayıtlarından anlaşılmıştır.

Davacı tarafça davadan ---- tespit talebinde bulunulmuş olup, mahkememizce ilgili dosya celp edilmiş, tarafların defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılması amacıyla dosya mali müşavir, nitelikli hesap uzmanı ve inşaat mühendisi bilirkişi heyetine tevdi edilmiş olunup, bilirkişi heyetinin 22/06/2020 tarihli raporunda özetle:"Davacının defter ve kayıtlarının yasal sürede ve usulüne uygun şekilde yapıldığı, davalının defter ve belgelerini ibraz etmediği, dava konusu çeklerle ilgili defterlerde bir kayıt olmadığı, dosya üzerinden yapılan inceleme, delil tespiti raporu neticesinde davalı tarafından hiçbir işe başlanılmamış olduğu,

---- sözleşme konusu herhangi bir malzemenin olmadığı tespitinin yapıldığının anlaşıldığı, bu bilgi ışığında söz konusu --- inişi yapılmadığı, ----- kurulmamış olduğu,---- bir üretim varsa dahi buna ilişkin dosyaya bir belge sunulmadığı anlaşıldığından yapılan işin %0 -------- olduğu kanaatine varıldığı, davalının işe hiç başlamadığı kanaatine varıldığı" yönünde görüş bildirilmiştir. Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, davalı tarafça rapora itirazda bulunulmamıştır.

Davalının ---- olması sebebiyle defterlerinin incelenmesi için talimat yazılmış, kesin süreye rağmen defterlerini ibraz etmemiştir. Talimat mahkemesince alınan raporda bir değerlendirme olmadığından Mahkememizce sehven bilirkişi reddiyatı yapıldığı anlaşıldığından bilirkişiden ödenen bedelin iadesi talep edilmiş ve bilirkişice dosyaya --- tarihinde davacı vekili adına ----- geri ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

Davacı taraf, dava konusu çekleri avans olarak verdiğini ancak işin hiç ifa edilmediğini iddia etmektedir. Bilindiği gibi kural olarak çek bir ödeme aracı olup, mevcut bir borcun karşılığında verildiğinin kabulü gerekir. Bunun aksini, yani avans olarak verildiğini ispat yükü iddia edendedir. Dava konusu çekleri avans olarak verdiğini iddia eden davacının, bu iddialarını yazılı delillerle ispat etmesi gerekmektedir. Nitekim bu hususta ----- yöndedir.

Davacı tarafça bu husus yazılı şekilde ispat edildiği takdirde bu kez davalının işi gereği gibi yerine getirdiğini, çeklerden dolayı davacıdan alacaklı olduğunu ispat etmesi gerekir. Davacı tarafça dava dilekçesi ekine ibraz edilen-----tarihinde davalı tarafça çeklerin teslim alındığı, yine davalı tarafın imzasını içerir keşif raporunda iş bedelinin toplam ---- olarak belirlendiği, -------- bitimi ödenecek 6 aylık çekle olacağı düzenlenmiştir.

Yine teslim tarihi olarak 02/05/2018 tarihi yazılmıştır. Görüldüğü üzere çeklerin davalı yana verildiği tarih 21/04/2018 olup, iş teslim tarihinden önce çek verildiği açıktır. Yine davalı ---- imzasını içerir keşif raporunda da çeklerle--- ödeme alınacağı düzenlenmiş olup, davacı çekleri mevcut bir borç için değil, avans olarak verdiğini ispatlamıştır.

Hal böyle olunca ispat yükü davalı yana geçmiş, davalı taraf gelinen aşamada işe başladığını iddia etmediği gibi bilirkişi heyetince de işin %0 mertebesinde olduğu belirtilmiş olup, dava konusu çeklerin tamamının bedelsiz olduğu, davalının edimlerini yerine getirmediği anlaşıldığından rapor doğrultusunda davanın kabulüne, davacının davalıya verdiği ve tamamının ödendiği anlaşılan çek bedellerinin istirdatına karar vermek gerekmiş,---- Sayılı ilamında da belirtildiği gibi davacının istirdat isteminde faiz talebinin bulunmaması sebebiyle yalnızca ödenen bedellerin istirdatı kararı vermekle yetinilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.