İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/26 K.2021/592

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2019/26 Esas

KARAR NO : 2021/592

DAVA

Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 25/04/2013

KARAR TARİHİ : 13/04/2021

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirketin dava dilekçesi ekinde sunduğu faturalara konu azot üretim sisteminin ---- bedel ile davalıya satışı konusunda --- tarihinde davalıyla anlaşma imzaladığını, teslim süresinin ----- hafta olarak belirlendiğini, anlaşmanın 6. maddesinde geç teslim halinde doğacak zararlardan satıcının sorumlu tutulacağının hüküm altına alındığını, sözleşme konusu --- imal edildiğini, --- günü üretici firmaya siparişi verdiklerini ve malzemeyi gümrükte toplam --- bedelle satın alma hususunda imalatçı---- varıldığını,

davalının sözleşmenin 7. maddesi gereği ödemesi gereken ---- ödeyerek sözleşmeye sadık kalacağını ve malzemeyi satın almaya kararlı olduğunu açıkça ortaya koyduğunu, davalı tarafından müvekkiline posta aracılığıyla gönderilen ---- günlü yazı ile davalı firmanın sözleşmeyi tek taraflı olarak feshettiğinin öğrenildiğini, bu haberin üretici firmayı da etkilemesinden dolayı üretici firmanın haberdar edildiğini, imalatçı firmanın verdiği yazılı yanıt ile siparişin üretim programına alındığının kendilerine bildirildiğini,

siparişin iptali halinde---- bedeli olan toplam sipariş rakamının % 20'sinin zarar olarak fatura edileceğinin müvekkili firmaya bildirildiğini, bunun üzerine müvekkili firmanın ---- tarihli ihtarnameyle davalıyı uyardığını ve kararını yeniden gözden geçirmesini talep ettiğini, davalının noter kanalıyla gönderdiği cevabi ihtarnamesinde sözleşmenin 6. maddesinin kendilerine tek taraflı fesih hakkı verdiği şeklinde iddiada bulunduğunu, son derece haksız bu kararında ısrarcı olduğunu açıkça dile getirdiğini, müvekkili firmanın da ---- tarihli yazıyla kendi siparişini iptal etmek zorunda kaldığını imalatçı firmaya bildirdiğini,

davalının bu haksız davranışı neticesinde müvekkili şirketin imalatçı firmaya ceza ve zarar ödeme riskiyle karşı karşıya bırakıldığını, davalının bahse konu ettiği 6.maddenin davalıya tek taraflı ve keyfi fesih hakkı vermediğini, müvekkili firmanın haksız fesih nedeniyle dava dilekçesinde detaylarıyla belirtmiş olduğu net---- tutarında kardan mahrum kaldığını belirterek,

taraflar arasında imzalanan----- tarihli sözleşmenin davalı tarafından haksız şekilde feshedildiğinin tespiti ile bu haksız fesih nedeniyle mahrum kalınan--- net karın işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tazminine, davalı tarafından ödenen --- dava sonunda hükmedilecek tazminat tutarından mahsubuna, yargılama gideri ve ücreti vekaletin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve iddia etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, taraflar arasında---- tarihli sözleşmenin akdedildiğini, sözleşme uyarınca müvekkili şirket tarafından davacıya--- ödeme yapıldığını,---- günlü yazı ile imzalanan sözleşmenin iptal edildiğini ve bu nedenle ödemesi yapılan--- iadesini yazılı olarak talep ettiğini, yazının davacı tarafa ---- tarihinde tebliğ edildiğini, davacı firmanın sözleşmenin feshedildiğinin öğrenme tarihinin ---- tarihi olduğunu, bu tarihte fesih ihbarını öğrenmesine rağmen davacı tarafın üretici firmaya----- tarihinde siparişlerin iptalini bildirdiğini,

müvekkili şirketin sözleşmenin feshine dair beyanını davacı taraf ----tarihinde öğrendiğinden bu tarih itibariyle müvekkili şirketin sorumluluğunun sona erdiğini, müvekkili şirket tarafından gönderilen --- tarihli ihtarnameyle sözleşmenin 6. maddesi uyarınca, sözleşmenin feshedildiğini ve ödenmiş olan----- tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte müvekkili şirket hesabına gönderilmesinin istendiğini, ancak halen bu tutarın müvekkili şirkete iade edilmediğini, haksız ve mesnetsiz açılan davanın reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve ücreti vekaletin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibariyle, taraflar arasında mal alım-satımına yönelik yapılan sözleşmenin davalı tarafça tek taraflı olarak feshedilmesi üzerine, davacı tarafça mahrum kalınan karın tahsili amaçlı açılmış tazminat davasıdır.

Mahkememizin---- Sayılı dosyasından davanın kabulüne dair verilen kararın temyiz edilmesi üzerine,----- dosyasından yapılan inceleme sonucu.

"Davacı, taraflar arasındaki azot üretim sisteminin satışına yönelik sözleşmenin davalı tarafça tek taraflı olarak feshi nedeniyle dava dışı kişiye imal ettirip davalıya göndereceği azot üretim sisteminin kendisine olan maliyeti ile taraflar arasındaki satış sözleşmesinde belirtilen dava konusu azot üretim sisteminin bedeli arasındaki fark kadar zararı olduğunu belirterek davasını açmıştır.

Mahkemece alınan bilirkişi raporlarında dava dışı imalatçının düzenlediği proforma faturalardaki bedeller aynen kabul edilmiş bu bedellerin rayiç fiyatlara uygun olup olmadığı konusunda herhangi bir değerlendirme yapılmamıştır. Davalı tarafından bu hususta bilirkişi raporuna da itiraz edilmiş olmasına rağmen bu itirazlar karşılanmamıştır.

Davacının sunduğu belgelerin gerçek fiyatların altında olması durumunda davacının zararı davalı aleyhine artmış olacağından davalının bilirkişi raporlarına olan itirazının karşılanması gerekir. Mahkemece bu husus üzerinde durulmadan karar verilmesi doğru olmadığı gibi davalının bu yöndeki temyiz itirazları da Dairemizce gözden kaçırılmıştır.

Daha önceden mahkeme hükmünün anılan bu gerekçe doğrultusunda davalı yararına bozulması gerekirken yazılı gerekçe ile onandığı görülmekle --- ---- kararının kaldırılarak hükmün davalı yararına bozulması gerekmiştir." gerekçesiyle mahkememizden verilen kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkememizce bozma ilamına uyulmuş, bozma ilamında belirtildiği üzere, davalının kök rapora olan itirazları karşılanmak suretiyle ek rapor tanzim edilmek üzere dosyanın daha önce rapor tanzim eden heyete tevdi edilmesine karar verilmiş, daha önce rapor tanzim eden heyette yer alan bilirkişilerden makine mühendisi bilirkişinin bilirkişilikten men edildiği, nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişinin de başka şehre taşınmış olması nedeniyle pasif durumda olduğu anlaşıldığından, heyete makine mühendisi ve nitelikli hesaplamalar konusunda uzman bilirkişiler eklenmiştir.

Bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen ------- tarihli ek raporda, dava dışı görüşülen tedarikçilerden alınan fiyat listeleri ile tedarikçi---- fiyatları karşılaştırılmak suretiyle davacının brüt karının hesaplandığı, buna göre davacının talep edebileceği tutarın ------ olarak hesaplandığı, taleple bağlı kalınarak davacının--- talep edebileceği yönünde görüş bildirilmiştir.

Rapora taraflara tebliğ edilmiş, rapora davalı tarafından itiraz edilmesi üzerine, itirazların karşılanması suretiyle ek rapor tanzim edilmek üzere dosya yeniden bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.

Bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen --- tarihli ek raporda, dava konusu sistemi ----- kuran veya satan başka şirket olmadığından, dava konusu sistemin kaça mal edildiğinin tespiti için dava konusu sözleşme döneminde davacı tarafından farklı şirketlere verilen taahhütlere ilişkin alım faturaları incelerek rayiç fiyatların belirlendiği, ortalama alınarak belirlenen rayiçler esas alındığında davacının talep edebileceği tazminat tutarının kök rapordan farklı olarak-----olarak revize edilmesi gerektiği yönünde görüş bildirilmiştir. Rapor taraflara tebliğ edilmiş, rapora davalı vekili tarafından itiraz edilmiş ancak itiraz edilen hususların mahkememizce değerlendirilebilecek hususlar olduğu görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı, tarafların iddiaları, savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları ve ----- bozma ilamı bir bütünlük içinde değerlendirildiğinde, dava konusu uyuşmazlığın, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin davalı tarafından haksız olarak feshedilip edilmediği, davacının haksız fesih nedeniyle mahrum kaldığı karı davalıdan talep etme şartlarının bulunup bulunmadığı hususlarında olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizden verilen hükmün temyiz edilmesi üzerine, yapılan temyiz incelemesi sonucunda, tazminat tutarına esas alınan fiyatların, dava dışı imalatçının düzenlediği proforma faturalardaki bedeller aynen kabul edilerek belirlendiği, bu bedellerin rayiç fiyatlara uygun olup olmadığı konusunda herhangi bir değerlendirme yapılmadığı gerekçesiyle, hükmün bozulmasına karar verildiği görülmüştür.

Bozma ilamına uyulmasına karar verilerek, bozma ilamı doğrultusunda rapor tanzim edilmek üzere dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından ---- tarihli rapor tanzim edilmiş, rapora itiraz edilmesi üzerine itirazların karşılanması suretiyle ek rapor tanzim edilmesine karar verilmiş, itirazlar karşılanmak suretiyle tanzim edilen -- tarihli bilirkişi raporunda, ---- dava konusu sistemi kuran başka şirket bulunmadığı,

taraflar arasındaki anlaşmaya yakın tarihlerde, sözleşme konusu kalemleri ihtiva eden ve dava dışı firma tarafından davacı adına düzenlenen faturalar temel alınarak yapılan inceleme ve hesaplama sonunda davacı tarafından kar kaybı olarak talep edilebilecek tutarın---- olarak tespit edildiği yönünde görüş bildirilmiştir.

Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 4. maddesinde belirlenen sözleşme bedeli göz önünde bulundurulmak suretiyle, bilirkişi tarafından, aynı dönemde farklı şirketlere verilen taahhütlerle ilgili olarak, dava dışı şirketten yapılan benzer alımlara ilişkin faturalar göz önünde bulundurularak tanzim edilen bilirkişi raporunun, ------ bozma ilamına ve dosya kapsamına uygun olduğu, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin davalı tarafından haksız feshi nedeniyle davacının talep edebileceği kar kaybı tutarının --- olduğu,

davacı tarafından yapılan---- tutarındaki ödeme mahsup edildikten sonra davacının --- talep edebileceği sonucuna varılmış, ---- dava tarihinden itibaren yürütülecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair talebin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.