İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/632 K.2021/1039

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2019/632 Esas

KARAR NO: 2021/1039

DAVA

İtirazın İptali (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 05/08/2019

KARAR TARİHİ: 28/09/2021

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ---- yılından bugüne --- malzemeleri, -------- başka çeklerle ödeme yaptığını, müvekkilinin aldığı çeklerin sahteliğini kontrol ettiğini, çek yaprağının gerçek olduğunu tespit ettikten sonra ilgili bankadan çek keşidecisinin dönen çekleri olup olmadığını araştırdığını, bankadan gelen olumlu cevap üzerine ise bahse konu çekler ile yapılan ödemeyi kabul ettiğini, işbu çeklerin vadesi gelmeden evvel dava dışı şahıs--- ürün almak istemesi üzerine davacının bu durumdan şüphelendiğini,teslim aldığı çeklerden ------ ibraz edildiğini, bankadan ödenmiş bir çek olduğunu öğrenince dolandırıldığını anladığını,

müvekkilinin dolandırılmasında davalı bankaların ihmal ve kusurlarının büyük payı bulundunu, dava konusu çekin davalılardan ------ ibraz edildiğinde ve keşide günü ödeme yapıldığında arkasına ödendi kaşesinin vurulması gerektiğini, karşılığı bankada bulunan çekin ödemesi yapıldıktan sonra her iki davalının da ilgili yasalar ve-------- çeki saklamak yükümlülüğü bulunduğunu, çekin ibraz edildiği bankanın ve çek yaprağının verildiği bankanın çek yaprağını korumak ve bu tarz dolandırıcılıklara karşı yeterli önlemleri almaları gerektiğini,

fakat dava konusu olayda bankacılık kurumunun kusurlu ve ihmalli davranışları sebebiyle uhdelerinde bulunan çekin arkasına ödendi kaşesi vurulmadan yeniden piyasaya sürülmesine sebebiyet verdiğini, dava konusu çeklerin sahte çek yaprağı olmadığını, fakat kambiyo vasfında da olmadığını,bu çeklerin evvelki yıllarda bankaya ibraz edildiğini, çekteki kesideci de dahil cirantaların ödeme yükümlülüklerini yerine getirdiğini, -----soruşturmalarının devam ettiğini, davalılara-----numaralı ihtarnamesinin keşide edildiğini,

davalılar aleyhinde hem de dava dışı ---- icra takibi başlatıldığını,----- aleyhine girişilen icra takibinde bilinen adresine hacze çıkıldığını, ancak adreste hacze kabil mal bulunamadığını, davalıların bu dolandırıcılığa kusurları ve ihmalleri sonucu sebep vermiş olduğunu, takibe haksız şekilde itiraz ederek durmasına ve müvekkilinin mağduriyetinin artmasına sebebiyet verdiğini, davalı borçluların haksız ve kötüniyetli bir şekilde aleyhine başlatılan icra takibine itiraz ettiklerini, davalarının kabulüne karar verilmesini, itirazın iptaline karar verilerek --- dosyasından takibin devamına karar verilmesini,

itirazında haksız ve kötüniyetli olan borçluların %20' den az olmamak şartıyla icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davalılar üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı --- vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkil ----- olduğunu,yetkili mahkemenin----- Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, davacı şirketin, dava sebebi olan vakıalarla aynı içerikte birden fazla itirazın iptali davası açtığını, aynı davacı şirket tarafından müvekkil bankaya karşı-------dava dosyaları bulunduğunu, dava dosyaları incelendiğinde, dava konusu çek bilgileri farklı olsa da, tarafların ve dava sebebinin aynı olduğunun göründüğünü, dava dosyaları arasında tarafların aynı olması nedeniyle----- olduğunu, tarafları aynı olan ve dava konusu olayın aynı olduğu işbu davaların ----- karar verilmesini,

sadece bir dava dosyası üzerinden yargılamanın yürütülmesini,davanın hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkil------- sınırları içerisinde bulunan ---, muhtelif yıllara ait tahsil olmuş ve işlemleri tamamlanmış çeklerin muhafaza edildiğini, --- bazı çeklerin yerinde olmadığı anlaşılması üzerine konu ile ilgili gecikmeden---- bulunulduğunu, ---halen devam ettiğini, bazı şüpheliler hakkında ---- alındığını, soruşturma dosyasında şüphelilerin ifadesinin alınması ile mesafe kat edildiğini, ---- sayılı dosyasından, ---tüm --- müzekkereler yazıldığını, müvekkil bankanın---çalınan çeklerin bilgileri ----,

müzekkere yazısı ekindeki------- yer almak kaydıyla----gönderilmiş ve söz konusu çeklerin özellikle keşide tarihi değiştirilerek ibraz edilmesi halinde çekin alıkonularak, bahse konu çeklerle ilgili işlem yapmamaları, kolluk kuvvetlerine haber vermeleri, çekin ibraz edildiği bölgedeki yetkili ---- soruşturma işlemleri yapılması gerektiği bildirildiğini, tedbir alınması istenildiğini,--- tarafından ---- olduğunu, davaya konu olan ve davacının --- kabul ettiği çekin keşide tarihinin ise -------- olduğunu, davacının bahse konu çekleri araştırma gereği duymadığını,

kendi çalıştığı bankasından çeklerle ilgili herhangi bir bilgi alma gereği görmeden çekleri hemen kabul ettiğini, müvekkil bankanın çalınan çeklerle ilgili olarak üzerine düşen yasal gereklilikleri süresinde ve gecikmeksizin yerine getirip savcılığa suç duyurusunda bulunduğunu, zarara tamamen kendi kusurlu davranışı ile sebebiyet veren davacının müvekkil ---- herhangi bir tazminat talebinde bulunamayacağı ve davanın reddinin gerektiğini, müvekkili olduğu banka, davaya konu olan çek veya bu çekin orijinal hallerinde keşideci ya da ciranta sıfatıyla herhangi bir kambiyo taahhüdüne girmediğini,

öncelikle dava dışı ------ karşı yasal yollara başvurması, icra takibi veya davanın semeresiz kalması yani borç ödemeden aciz vesikası alınması gerektiğini, zarardan davalı bankanın sorumlu tutulabilmesi için davacının zararının gerçekleşmiş olmasının gerektiğini, davacının bu yolları denemeden ve tüketmeden bankadan çek bedelini tazminat olarak istemesinın mümkün olmadığını, işbu davada davacı tarafın kusur durumunun da araştırılmasını, davacı tarafın icra inkar tazminatı isteminin reddine karar verilmesini talep ettiği görüldü.

Davalı --- cevap dilekçesinde özetle; dava konusu çekin müvekkili --- --- birimine ödeme için ibraz edilmediğini, davacı dilekçesinde anılan çekin ödeme için bir bankaya ibraz edilip edilmediği konusunda bilgi vermediğini, çekin başka bir bankaya ibraz edildiğinde, çekin ibraz edildiği banka tarafından çek hesabının bulunduğu bankaya çekin karşılığı olup olmadığının sorulduğunu, dava konusu çekin müvekkilimiz ---- ibraz edilmediğini, başkaca bir bankaya ibraz edilmiş olması halinde bile müvekkilimiz --- hiçbir sorumluluğunun olmadığını,

kendisine ibraz edilmemiş bir çekin muhafazasından veya çeke ödendi ibaresi yazılmasından sorumlu tutulamayacağını, müvekkili banka aleyhine icra takibi başlatıldığını, davacının -------- diğer çekin keşidecisi --- öğrendiğini iddia ettiğini, müvekkili --- olmayıp, ---- olduğunu, anılan çeklerin keşidecilerinin birbirinden farklı olduğunu, müvekkili bankanın --- hakkında bilgi edinmesinin mümkün olmadığını, davacının çek keşidecisinin dönen çeki olup olmadığını araştırdığını ve bankanın olumlu cevap vermesi üzerine de çeki ödeme olarak kabul ettiğini iddia ettiğini, böyle bir görüşmenin olmadığını,

davacıya keşidecinin müvekkilimiz---- çek hesabı hakkında bilgi verilmediğini, veri aktarımı yapma yükümlülüğü olan bir durum bulunmadığını, davacının --- aleyhine yapmış olduğu suç duyurusuna istinaden --- soruşturma dosyasında da müvekkili banka çekinin müvekkili bankaya ibraz edildiğine dair hiçbir bilgi bulunmadığını, soruşturma dosyasına sunulan beyanda ----- tarihinde --- tarafından ---- tahsil edildiğini ve ilgili bankanın tahsil ettiği çekin görüntüsünün ekte sunulduğunu, --- üzerine çek bedelinin takasla ödendiğinin teyit edildiğini, davacının anılan icra takibini başlatmakta açıkça kötüniyetli olduğunu,

haksız ve kötüniyetli şekilde işbu davayı ikame eden davacı aleyhine %20’den az olmayan kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle; davacı tarafça dava dışı ---- ticari ilişki kapsamında alınan ---- ibraz edilerek tahsili sonrası bankanın ---- çalınıp yeniden tedavüle konulması neticesinde davacının tahsil edilmiş çeke yeniden hamil olmak suretiyle zarara uğradığı iddiasıyla çek bedelinin tahsiline ilişkin başlatılan------ icra dosyasına davalı taraflarca yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı isteminden ibarettir.

Mahkememizce icra dosyası celp edilmiş, incelenen icra dosyasında davalıların süresi içerisinde borca itiraz ettiği anlaşılmıştır. --- çalınmasına ilişkin yürütülen soruşturmalar celp edilmiş, dava konusu çekin ibraz bilgileri davalı ----- ibraz edildiği ve çekin tahsil edildiği anlaşılmıştır.

Davacı tarafın çekte cirosu bulunmamakta ise de; bilindiği gibi çekte hamil olmak için çeki elinde bulundurmak yeterli olup, dava konusu çekin davacı tarafça icra takibine konulduğu, ------- yazısından çek asıllarının davacı şirket yetkilisince emniyete teslim edildiği anlaşılmış, çek aslının son olarak davacının elinde bulunduğu ve hamil olduğu kanaatine varılmıştır.

Mahkememizce uyuşmazlığın çözümü için ticaret hukuku alanında nitelikli hesap uzmanı bilirkişi ve bankacı bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır.

Bilirkişi heyeti --- havale tarihli raporunda özetle:--- bankalara yapılan bildirimlerin dava konusu çek yönünden ---- kayıtlarından çalınarak piyasaya tedavüle konulmuş olması sebebiyle davacının ------- şerhinin yazılmadığı bu nedenle söz konusu çekin tekrar ödenmesine sebebiyet teşkil ettiği ve muhafazası altındaki kıymetli evrakın çalınmasını önleyici tedbirlerin alınması konusunda gereken özenin gösterilmediği,

bu nedenle ---- sorumlu olacağının düşünüldüğü,--- çalınan ve tahsil edilmiştir şerhi yazılmayan çekin tedavüle sunulduğu ve ----tarafından cirolandığı ve sonrasında da davacıdan tahrifli çek ile mal satın alan --- davacıya teslim ettiği çekte davalı bankaya ibraz edilmediğinden bu banka açısından sorumluluk tespiti yapılamadığı, davacı ---- alımında bulunmak için gelen şirket yetkilisiden verilen banka çeklerine itibar edilerek aynı tarihte malların satışı yapılarak teslim edildiği,

çekler dışında herhangi bir garanti alınmadığı dikkate alındığında--- oranında ---- görüş ve kanaati ile raporunu ibraz etmişlerdir.Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, tarafların rapora itirazları hukuki mahiyette olduğundan rapor almaya gerek görülmemiş aşağıdaki gerekçelerle davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Davalı --- çeki düzenleyen banka ise de; çekin takas sistemi kapsamında diğer davalı --- ibraz edildiği, bu bankanın çek tahsil edildiği halde tahsil kaşesi vurmadığı ve kendi arşiv ---- çalındığı çeklerle ilgili olarak---- yeniden tedavüle konulan çekle ilgili olarak herhangi bir kusurlu fiilinin bulunmadığı kanaatine varılmış ve açılan davanın reddi gerekmiştir.

Bilirkişi raporunda da değinildiği gibi ------vurmamış, kendi arşiv merkezinde çeklerin korunması için yeterli önlemi almadığından çekler çalınmış, çeki saklama konusunda özen yükümlülüğünü de ihlal ettiğinden çek bedelinin tamamından sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır.

Bilirkişi raporunda davacının ilk defa ticari ilişkiye girdiği dava dışı şirketten çek dışında başkaca bir garanti almadığından bahisle kusurlu olduğu değerlendirilmesi yapılmış olup, çek bir ödeme aracıdır. --- en azından çek garanti bedellerini ödemeyi taahhüt ettiği ve araya birden fazla borçlu cirosu girerek alacaklıya her birini takip imkanı sunduğu gözetildiğinde ticari hayatta nakit para dışındaki en güvenilir alışveriş yollarından biridir.

Hal böyle olunca davacının ilk defa ticari ilişki kurulmuş şirketten sadece çek almasının kusura sebebiyet verdiği görüşüne iştirak edilememiştir. Davalı banka, davacının en azından bankaya sorması halinde çekin çalıntı olduğunu öğrenebileceğini bu nedenle sorumlu olmadığını beyan etmiştir. Çek eski tarihli olup ---- bulunmamakta, internet üzerinden kolayca sorgulama imkanı yoktur.

Bunun yanında çekte yapılan tahrifatlar --- gerçekleşmiş olup, tahrifatın senet üzerinden anlaşılabilmesi mümkün görünmemektedir. Çekte bir çok ciro bulunması ve en önemlisi ---- bulunmaması sebebiyle davacının çekten şüphelenmeyerek bankaya çeki ayrıca sormamasının kusuruna sebebiyet vermeyeceği kanaatine varılmıştır.

Zira davalı banka çeki saklamak için yeterli önlemleri alarak çekin çalınmasına sebebiyet vermese idi çekin yeniden tedavüle konularak davacı eline geçmeyeceği de açıktır.

Hal böyle olunca davalı--- tam kusurlu olduğu kanaatine varılmış ve davanın bu davalı yönünden kabulüne, ------ alacak likit ve belirlenebilir olduğundan icra inkar tazminatından sorumlu olmasına karar vermek gerekmiş, işlemiş faiz yönünden dava harçlandırılmadığından itirazın kısmen iptaline karar verilmiş, davacının takip başlatmakta kötü niyetli olduğu ispatlanamadığından davalı--- niyet tazminatı istemi yerinde görülmemiş,--- tarifesine göre iki saatlik görüşme nedeniyle ----------- arabuluculuk ücreti davacı üzerinde bırakılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.