İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/732 K.2022/175

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/732 Esas

KARAR NO: 2022/175

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ: 21/10/2021

KARAR TARİHİ: 01/03/2022

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ----- hissedarı olduğunu, müvekkilinin söz konusu şirkette tutarı --- isabet etmekte olan --- adedine sahip olduğunu, buna istinaden müvekkili adına nama yazılı hisse senedi çıkartıldığını, nama yazılı hisse senedinin ---- tarihinde şirket içerisinde yürütülen tamirat tadilat işlemleri esnasında tüm dikkat ve özenin gösterilmiş olmasına rağmen kaybolduğunu, söz konusu nama yazılı hisse senedi hakkında olası bir hırsızlık vakasının yaşanmış olabileceği ihtimaline karşı savcılığa suç duyurusunda bulunma haklarının saklı tutularak; açıklanan nedenlerle müvekkiline ait tutarı --- isabet etmekte olan ---- hisse senedinin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; Hukuki niteliği itibariyle davacı adına düzenlenen hisse senedinin zayi olması sebebiyle TTK 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi isteminden ibarettir.

Davacı vekili dava dilekçesinde açıkça TTK'nın 82. Maddesine dayandığından Mahkememizce ----tarihli duruşmada HMK 31. Madde uyarınca davayı aydınlatma ödemi kapsamında davacı vekiline davanın hisse senedinin iptali mi yoksa zayi davası mı olduğu hususunda açıklama istenmiş, davacı vekili davanın dayanağının TTK 82. Madde olduğunu bir kez daha bildirmiştir. Hal böyle olunca taleple bağlılık gereği TTK'nın 657 maddesinin değil 82. Maddesinin uygulanması gerektiği anlaşılmıştır.

Bilindiği gibi TTK. m. 82/7'de:"Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." zayi belgesi verilme şartları düzenlenmiştir. TTK. m.82/7'de hangi hallerde zayi belgesi verilebileceği belirtilmiş olup, davacının zayi belgesi talep edebilemesi için zayi olan belgenin korunması için gerekli dikkat ve özeni göstermiş olması, belgenin onun iradesi dışında ve elinde olmayan bir nedenle zayi olmuş olması gerekmektedir.

Davacı vekili dava dilekçesinde hisse senedinin tamirat tadilat işlemleri sırasında kaybolduğunu, ----- tarihli duruşmadaki beyanında, hisse senetlerinin şirket taşıma sırasında kaybolduğunu, çok düşük ihtimalle da çalındığını beyan etmiştir. Somut olayda hisse senedinin taşınırken/tamir tadirat işlemleri sırasında kaybolduğu iddia edilmiş olunup, taşınma/tadilat olayı TTK 82.maddede sayılan veya benzeri bir olay olmadığı gibi, hırsızlığa ilişkin bir delil de yoktur.

Yine nama yazılı hisse senedinin kaybolması halinde iptal davası açılabilecektir. Bunlar tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler değil, kıymetli evrak niteliğindedir. Hal böyle olunca TTK 82/7 maddesi gereği zayi kararı verilmesi koşullarının oluşmadığı kanaatine varılmıştır.------Somut olayda ise, nama yazılı hisselerinin kaybedilmesi nedeniyle, zayi belgesinin verilmesi istenmektedir.

Nama yazılı hisse senetleri , 6102 sayılı TTK'nın 484. ve devam eden maddeleri uyarınca kıymetli evrak mahiyetinde olup, TTK.nın 657.madde hükmüne göre nama yazılı hisse senetleri, hamiline yazılı senetlere ilişkin hükümlere göre iptal olunur. Hamile yazılı hisse senetlerinin iptaline ilişkin TTK.nın 661. maddesinde yapılan düzenlemede ise, hamiline yazılı hisse senetlerinin iptaline hak sahibinin istemi üzerine mahkemece karar verileceği düzenlenmiştir.

Kıymetli evrak mahiyetinde olan nama yazılı hisse senetleri hakkında,-----kapsamında zayi belgesi istenemeyeceği halde, ilk derece mahkemesince bu madde kapsamında değerlendirme yapılarak, talebin reddine karar verilmesi hatalıdır.

Bu durumda, HMK.nın 31. maddesine göre, hakimin davayı aydınlatma yükümlülüğü bulunmakla, talep edenden senetlerinin kaybolarak zayi olması nedeniyle , hisse senetlerinin iptalini isteyip istemediği sorulması, iptalinin istendiği tespit edildiği takdirde, TTK.nın 661 ve devam eden maddeleri uyarınca yasal ilanları yaptırarak, sonucuna göre karar verilmesi,

iptalinin istenmediğinin belirlenmesi halinde ise, hisse senetleri hakkında zayi kararı verilemeyeceği hususu nazara alınarak talebin reddine karar verilmesi gerekirken, ilk derece mahkemesince yanılgılı ve eksik değerlendirmeye dayalı olarak davanın reddine karar verilmiş olması doğru olmamış, talep edenin bu sebeplerle istinaf başvurusu kabul edilmiştir."

Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, ----- birlikte değerlendirildiğinde, davanın TTK 82/7 uyarınca açılan hisse senedinin kaybına ilişkin zayi belgesi verilmesi isteminden ibaret olduğu, TTK 82/7 uyarınca zayi kararı verilmesi koşullarının oluşmadığı kanaatine varılmış olmakla davanın reddine karar vermek gerekmiştir.