İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/584 K.2025/390

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/584 Esas

KARAR NO : 2025/390

DAVA

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 08/08/2022

KARAR TARİHİ : 08/05/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili ile davalı şirket arasında yapılan sözleşme ve protokol uyarınca ---------- kendinde gerçekleştirilecek projenin cephe, alüminyum levha, merdiven önü mesh ve mesh montaj yapımını üstlenmiş olduğunu, müvekkili şirketin sözleşmeye uygun şekilde işi tamamlayarak davalıya teslim edilmiş olduğunu, davalı şirket taahhüt edilen işlerin teminat bedeli ile hak ediş bedelini ödemediğini, ödemesi yapılan hak ediş de ise eksik ödeme yapıldığını, taraflar arasında imzalanan sözleşmede cephe kenar kaplamaları+montaj birim bedeli 80,00 TL olmasına rağmen 25,00 TL üzerinden ödenmiş olduğunu ,

bu hususa ilişkin olarak noter vasıtası ile ihtar yapıldığını, davalı ise yine noter vasıtası ile cevap vererek herhangi bir borcunun bulunmadığını bildirdiğini, davalının müvekkili ile beraberinde götürmüş olduğu işçileri sigorta ve --------- bildirimlerini yapmadığını, ---------- ödemelerini eksik yaptığını, açıklanan nedenlerden dolayı davanın kabulüne karar verilerek yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin, ------------ gerçekleştirilmiş bir projenin ...'la beraber yüklenici olup bu projenin cephe, alüminyum levha ve benzeri işleri işbu dava taraflarına ait bulunduğunu, taraflar arasında bir sözleşmenin mevcut olmadığını, davacı tarafından dosyaya sunulan sözleşme ve ek protokolde herhangi bir tarih belirlenmediği, ve ------------ altında yetkili adının bulunmadığını, davacı müvekkili şirkete 150.000,00 TL talepli ihtarname keşide ettiği ihtarnamede müvekkilinden montaj yapım işinden eksik ifa edilen ödemeler talep edildiği,

karşı ihtarname ile cevap vermiş olduğunu, davacı dava dilekçesinde teminat bedeli, montaj yapımı bedeli ve işçilerin prim ücretleri işinden doğan alacakları talep etmiş olduğunu, bu itibarla davacı teminat bedeli ve prim ücretleri yönünden talepte bulunamayacağını, davacı davasını 70.000,00 TL üzerinden ikame ettiği, taraflarına keşide edilen ihtarnamede ise 150.000,00 TL olarak belirtmiş olduğunu, davacı ayrıca 29.560,70 TL --------- prim bedeli ödemelerini talep ettiği, müvekkilinin de söz konusu işte taşeron konumunda olduğunu, yapılan işin müvekkili işyerin gerçekleştirilmediğini,

bu nedenle de davacı işçileri ile müvekkili arasında organik bir bağında bulunmadığını, müvekkili tarafından davacı ...'a 7/02/2020 ve 26/04/2021 tarihleri arasında toplam 424.900,00 TL ödeme yapıldığını, bu ödemelerin 347.900,00 TL si banka ile şirket yetkilisi ----------- ait hesaptan, geriye kalan 77.000,00 TL ise senet olarak ödenmiş olduğunu, yapılan hak edişin protokolde belirtilen fiyat üzerinden yapılmadığını, açıklanan nedenlerden dolayı davanın reddine karar verilerek yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibariyle; eser sözleşmesinden kaynaklı alacak davasıdır.Taraflar arasındaki uyuşmazlık ise; davacı ve davalı arasında --------- kentinde gerçekleştirilecek olan projenin cephe, alüminyum levha, merdiven önü mesh ve mesh montaj yapımı ve sözleşmede belirtilen diğer işlerin yapılmasına ilişkin eser sözleşmesinin olup olmadığı, var ise bu sözleşme kapsamındaki işlerin davacı tarafından eksiksiz olarak yapılıp yapılmadığı, davalı tarafından sözleşmeye istinaden ödemeleri tam ve eksiksiz olarak yerine getirip getirmediği,

davacının bakiye hakedişinin, teminat kesintisi alacağının ,----------- prim alacağının olup olmadığı hususlarında uyuşmazlık olduğu tespit edilmiştir.Tarafların dayandığı tüm deliller toplanmış, ----------- Noterliği'nin 14/03/2022 tarih ----------- yevmiye nolu noter ihtarnamesi ve tebliğ şerhi ile---------- Noterliği'nin 28/03/2022 tarih ----------- yevmiye nolu noter ihtarnamesi ve tebliğ şerhi suretlerinin celp edilerek dosya içerisine eklenmiştir.Tarafların tanıklarını bildirdiği, bildirilen tanıklara davetiye tebliğ edildiği, mahkememiz 15/06/2023 tarihli duruşmasında hazır oldukları görülmekle.

Tanık ... beyanında;"Ben davacı ... ın işçisi olarak davalıya ait ----------- bulunan projede aleminyum ustası olarak çalıştım, 2020 yılının ekim ayının 1 inde işe başladım, 2021 temmuz da işi tamamlayıp ------------ döndüm, biz davalı tarafından verilen tüm işleri yerine getirdik, herhangi eksik iş kalmadı, hatta dış cephe yağmur testi dahi yapıldı, biz işe başlamadan önce davacı Sigortalarımızın davalı tarafından yapılacağını söylemişti, işe başladıktan sonra ilk ay sigortamızın yatmadığını fark ettik, davacı ... a söyledik, o da şirket ile görüşeceğini söyledi, bu süreçte 1 ay daha geçti, yine sigortalarımız yatmadı,

davacı ... sigorta prim paralarımızı elden bize verdi, tüm çalışma dönemlerimiz bu şekilde devam etti, sigorta primlerimizi davacı hep elden verdi, kendisi de davalı şirketten alacağını söyledi, ----------- şantiye sahasına 1 kez geldiğini gördüm, biz bu kişinin davalı şirket yetkilisi olduğunu biliyorduk, ancak bizatihi tanımam, benim bilgim ve görgüm bundan ibarettir.." şeklinde,

Tanık ... beyanında.

"Ben davacı ... ın işçisi olarak davalıya ait ------------ bulunan projede aleminyum ustası olarak çalıştım, Kasım 2019 işe başladım, Nisan 2020 de pandemi nedeni ile işi ara vererek ------------ döndüm,ben oradayken dış cephe işlemlerini yapıyorduk, çalışmalarımızda herhangi bir sorun yoktu, pandemi nedeni ile işe ara vererek geri döndük, daha sonra ben tekrar gitmedim, biz işe başlamadan önce davacı Sigortalarımızın davalı tarafından yapılacağını söylemişti, işe başladıktan sonra sigortamızın yatmadığını fark ettik, davacı ... a söyledik, o da şirket ile görüşeceğini söyledi, yine sigortalarımız yatmadı,

davacı ... sigorta prim paralarımızı elden bize verdi, tüm çalışma dönemlerimiz bu şekilde devam etti, sigorta primlerimizi davacı hep elden verdi, kendisi de davalı şirketten alacağını söyledi, ---------- şantiye sahasına görmedim, biz bu kişinin davalı şirket yetkilisi olduğunu biliyorduk, ancak bizatihi tanımam.." şeklinde, Tanık ... beyanında.

"Ben davacı ... ın işçisi olarak davalıya ait ----------- bulunan projede aleminyum ustası olarak çalıştım, Kasım 2019 işe başladım, Nisan 2020 de pandemi nedeni ile işi ara vererek ----------- döndüm,ben oradayken dış cephe işlemlerini yapıyorduk, çalışmalarımızda herhangi bir sorun yoktu, pandemi nedeni ile işe ara vererek geri döndük, daha sonra ben tekrar gitmedim, biz işe başlamadan önce davacı Sigortalarımızın davalı tarafından yapılacağını söylemişti, işe başladıktan sonra sigortamızın çok az müddet yattığını daha sonra sigortanın yatmadığını fark ettik, davacı ... a söyledik, o da şirket ile görüşeceğini söyledi,

yine sigortalarımız yatmadı, davacı ... sigorta prim paralarımızı elden bize verdi, tüm çalışma dönemlerimiz bu şekilde devam etti, sigorta primlerimizi davacı hep elden verdi, kendisi de davalı şirketten alacağını söyledi, ----------- şantiye sahasına görmedim, biz bu kişinin davalı şirket yetkilisi olduğunu biliyorduk, ----------- şantiye sahalarında bu kişiyi ... 'ın yanına gelip giderken görürdüm, ancak bizatihi tanımam.." şeklinde,Tanık ... beyanında.

"Ben davacı ... ın işçisi olarak davalıya ait ------------ bulunan projede aleminyum ustası olarak çalıştım, ilk olarak 2019 yılının Kasım-Aralık ayında işe başladık, Nisan 2020 tarihinde pandemi nedeni ile işe ara verdik, daha sonra 2020 yılının ekim ayında işe başladım, 6-7 ay çalıştım, işi tamamlayıp --------- döndüm, biz davalı tarafından verilen tüm işleri yerine getirdik, herhangi eksik iş kalmadı, biz işe başlamadan önce davacı Sigortalarımızın davalı tarafından yapılacağını söylemişti, işe başladıktan sonra 1-2 gün sigortamız yapıldı daha sonra sigortamız hiç yapılmadı, davacı ... a söyledik, o da şirket ile görüşeceğini söyledi,

yine sigortalarımız yatmadı, davacı ... sigorta prim paralarımızı elden bize verdi, tüm çalışma dönemlerimiz bu şekilde devam etti, sigorta primlerimizi davacı hep elden verdi, kendisi de davalı şirketten alacağını söyledi, ---------- tanırım, bu kişi davalı şirket yetkilisinin kardeşidir, bu kişi işveren gibi davranır, şantiyelerdeki tüm iş ve işlemleri bu yapardı, birde ---------- vardır abisi olur, onunla birlikte gelirler, ----------- tanırım, davalının çalışanıdır, şantiyelerde hakediş sorumlusudur,

hakedişleri hazırlayıp davalı şirkete bildirir.." şeklinde beyanda bulundukları görülmüştür.Dosyanın mahkememiz 16/02/2023 tarihli 2 nolu ara kararı gereği, bir borçlar hukukçusu ile bir inşaat mühendisi bilirkişisine tevdi edilerek uyuşmazlık konusunda rapor alınmasına karar verildiği, dosyanın bilirkişi heyetine tevdi edildiği, 08/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "..davacı ile davalı arasında akdedilmiş olan Taşeronluk Sözleşmesinin örneği dosyaya sunulmamış olup, sadece Ek Protokolün örneği sunulduğu,

ancak davalı, Ek Protokoldeki imzanın davalı şirket yetkilisine ait olmadığını iddia ettiğini, sözleşmenin altındaki imzanın davalı şirketin kaşesi üzereni atılmadığı, sadece davalı şirketin unvanı yazılmak suretiyle altına atıldığı görüldüğü, bu durum karşısında işbu Ek Protokolün davalı için bağlayıcı olmayacağı, dolayısıyla yapılan işin fiyatırın “piyasa rayiç fiyatlarına” göre tespit edileceği, raporun Teknik Kısmındaki tespitlere göre; dava dosyasında yer alan deliller ile davacı ne kadar bedelli iş yaptığını ispat edemediği,raporun teknik kısmındaki tespitlere göre;

davalı tarafından davacıya, toplam 424.900,00 TL tutarında ödeme yapıldığı, nitekim davalı da cevap dilekçesinde, bu tutarda ödeme yapıldığını ve başkaca bir borcu bulunmadığını iddia ettiğini, bu durum karşısında; davacı tarafından toplam 424.900,00 TL bedelli iş yapıldığının ispat edilmiş olduğu, daha fazla bedelli iş yapılmış olduğunun ise davacı ispat edilememiş olduğu, daha fazla işin yapılmış olduğu ispat edilemediği için davacının davalıdan bakiye iş bedeli (hakediş) alacağının bulunduğunun ispat edilemediği;

dolayısıyla da, davacının davalıdarı dava tarihi itibariyle bakiye iş bedeli alacağı bulunduğunun ispat edilemediği kanaatine varıldığı, davacı ayrıca, davalıdan Teminat Kesintisi Alacağı bulunduğunu iddia etmiş ve bu alacağının iadesini iddia ettiğini, ancak dava dosyası içeriğinden, davalının davacının hak edişlerinden teminat kesintisi yapmış olduğu ve bunları iade etmediği anlaşılmadığı, bu sebeple davacının davalıdan teminat kesintisi alacağı bulunduğunun da ispat edilemediği,

davacı ayrıca, davacının işçilerinin ------------ Primlerini davalı ödemekle yükümlü iken, döneme ilişkin 29.560,70 TL'lik ---------- Primlerini ödemediğini iddia etmiş ve bu Prim tutarının iadesini talep ettiğini, ancak, Kanun ve Teamül gereği, davacı/taşeronun Taşeronluk Sözleşmesine istinaden yaptığı işte çalıştırdığı işçileren -----------Primlerinin davacı/taşeron (alt işveren) tarafından ödenmesi gerektiğini, buna karşılık, eğer taraftar arasındaki sözleşmede, işbu işçilerin. ----------- Primlerinin davalı/fişveren (asıl işveren) tarafından ödeneceği kararlaştırılmışsa, bu durumda davalı/işveren tarafından ödenmesi gerektiğni,

ancak dava dosyası içeriğinde, bu hususun sözleşmede kararlaştırılmış olduğunu ispata yönelik kesin delile (yazılı delile) rastlanmadığını, bu nedenle, davacının davalıdan, ----------- Primi iadesi alacağının da bulunmadığı kanaatine varıldığı, davacının davalıdan, dava tarihi itibariyle, iddia ve talep ettiği gibi alacakları bulunduğunun ispat edilemediği kanaatine varıldığı.." şeklinde rapor sunulmuştur.Bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı taraf vekillerince itiraz ve beyan dilekçesi sunulduğu, dosyanın rapor sunan bilirkişi heyetine tevdi edilerek özellikle yapılan işin rayiç değerlerine göre hesaplama yapılması,

hakedişlerde %15 teminat kesintisi yapıldığına dair yazılar tartışılarak teminat kesintisi alacağının olup olmadığı konusunda ve tarafların rapora karşı itirazlarını karşılayacak mahiyette ek rapor alınmasına karar verilerek dosyanın bilirkişi heyetine tevdi edildiği, 11/11/2024 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle; "...Teknik Kısmında;

dava dosyası içeriğindeki belgeden (hakkedişten) davacı tarafından davalı için yapıldığı anlaşılan işlerin Piyasa Rayiç Fiyatlarına göre bedeli 478.391,90 TL olarak hesap ve tespit edildiğini, kök raporun Teknik Kısmındaki (sayfa 4'deki Tablodaki) tespitlere göre, davalının davacının hakedişinden fiilen 71.467,19 TL Teminat Kesintisi yapmış olduğunun anlaşıldığı, davacı sözleşme konusu işleri yapmış olduğundan ve taraflar arasındaki akdi ilişki de bu suretle sonlanmış olduğundan, davalının Teminat Kesintisi tutarını davacıya iade etmekle yükümlü olduğu kanaatine varıldığı,

ek raporda tespit edilmiş olan 478.391,90 TL lik davacının iş bedeli alacağına, yukarıda belirttiğimiz 71.496,19 TL'lik Teminat kesintisi tutarı eklendiğinde; davacının davalıdan bakiye (478.391,90 4 71.496,19 -) 549,888,09 TL iş bedeli alacağı kaldığını, Yine Kök Raporun Teknik Kısmındaki (sayfa 7'deki Tablodaki) tespitlerden, davalının davacıya 429,900,00 TL iş bedeli ödemesi yaptığı anlaşıldığını, davacının 549.888,09 TL'lik iş bedeli alacağından, davalının 429.900,00 TL'lik ödemesi düşüldüğünde, davacının davalıdan bakiye (549.888,09 — 429.900,00 -) 119.988,09 TL iş bedeli alacağı kaldığını, davacı ayrıca;

davacının işçilerinin --------- Primlerini davalının ödemesi gerekirken ödemediğini, bu nedenle davalıdan bakiye 29.560,70 TL --------- Primi alacağı bulunduğunu iddia etmişse de: Kök Raporumuzda da (savfa 8'de) belirttiğimiz üzere davacı, işçilerinin ---------- Primlerinin davalı tarafından ödenmesi gerektiğini ispat yönelik somut delil (sözleşme hükmü vb.) surnmamış olduğundan, davacının bu iddiasını ispat edemediği, sonuç olarak kök Rapor ve İşbu Ek Rapor Teknik Kısmındaki tespitlere göre, aralarındaki akdi ilişkiden dolayı, davacının davalıdan dava tarihi itibariyle, bakiye 119.988,09 TL iş bedeli alacağı bulunduğu kanaatine varıldığı,

davacı dava dilekçesinde, bu alacağının hakediş tarihinden itibaren işletilecek temerrüt faizi ile birlikte tahsilini talep etmişse de, davacının bu talebinin yerine olmadığı kanaatine varıldığı, davacı davalıyı, 14.03.2022 tarihli ihtarnamesi ile temerrüde düşürdüğünden, davacı alacağının, davacının işbu ihtarnamesinin davalıya tebliğ edildiği tarihten itibaren 3 günlük ödeme süresinden sonraki tarihten itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte tahsili gerektiği; davacı ihtarnamesinin tebliğ şerhine rastlanmadığından,

davalının Cevabi İhtarnamesi tarihi “tebliğ tarihi” olarak kabul edilmek suretiyle, bu ihtarname tarihi olan 28.03.2022 tarihinden 3 gün sonraki tarih olan 31.03.2022 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte tahsili gerektiği kanaatine varıldığı.." şeklinde rapor sunulmuştur.

Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında ------------ bulunan inşaat projesinde cephe, alüminyum levha merdiven önü ve mesh yapımına ilişkin 6098 sayılı BK'nın 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi ilişkisi bulunmakta olup, iş sahibinin borcu iş bedelini ödemek (TBK'nın 479/1.md.), yüklenicinin borcu ise, eseri iş sahibinin amacına uygun, haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmektir (TBK'nın 471/1).Davalı her ne kadar protokoldeki imzaya itiraz etmiş ise de;

davacının göndermiş olduğu ihtarnameye cevaben göndermiş olduğu ihtarnamede sözleşmenin ilişkisinin varlığını inkâr etmemiş ve ödeme yaptığını belirtmiştir. Davacı tarafından sözleşme ve protokol aslı ihtara rağmen mahkememize sunulmamıştır. O halde taraflara arasında eser sözleşmesinin varlığı kabul edilmiş, hesaplama yapılırken ifa tarihindeki rayiç değerler dikkate alınmıştır.

Bilirkişi ek raporunda, dava konusu edimlerin yapıldığı tarihteki rayiç değerleri dikkate alınarak yapılan hesaplama dikkate alınmış, bilirkişi raporunda yapılan imalatların bedeli toplam 478.391,90 TL olarak belirlenmiştir.

Davalı tarafından 429.900,00 TL ödeme yapıldığı her iki tarafın kabulünde olduğuna göre, yapılan ödemenin toplam alacaktan düşülmesi halinde davacının imalattan kaynaklı 48.491,19 TL bakiye alacağının bulunduğu anlaşılmış ve bu kısım yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir. Davacı her ne kadar teminat kesintisi yapıldığını iddia etmiş ise de, teminat kesintisi yapıldığına ilişkin delil sunmamıştır.

Kaldı ki davalının 429.900,00 TL ödemiş olduğu dikkate alındığında teminat kesintisi yapıldığı iddia edilen %15 kesintinin yapılmadan ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır. Zira toplam alacak olan 478.391,90 TL üzerinden %15 teminat kesintisi yapılmış olsa idi, bu miktar 71.496,19 TL olacaktı ve toplam alacaktan teminat kesintisi düşüldüğünde 406.895,71 TL ödenmesi gerekecekti. Davalı tarafından teminat kesintisi yapılmadan 429.900,00 TL ödeme yaptığı anlaşılmıştır.

Bu nedenle teminat kesintisi iddiasının ispat edilemediği kanaatine varılmıştır. Yine davacı tarafından çalışanların ----------- primlerinin davalı tarafından ödeneceğine dair iddiada bulunulmuş ise de, bu iddianın ispatına ilişkin, sözleşme, protokol, belge vs. sunmamıştır. Bu nedenle bu iddiasını da ispat edemediği kanaatine varılmış, davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.