İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/967 K.2024/946

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/967 Esas

KARAR NO: 2024/946

DAVA

Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 16/02/2021

KARAR TARİHİ: 03/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalı ---------- 07/06/2017 tarihinde belirsiz süreli iş sözleşmesi imzalanması suretiyle müvekkili şirkette çalışmaya başladığını, müvekkili şirket ile davalı arasında proje bazlı fikri hakların korunması amacıyla gizlilik ve rekabet yasağına ilişkin ayrıca sözleşme yapıldığını, davalının müvekkili şirkette 2 yılı aşkın süre çalıştıktan sonra 16.09.2019 tarihinde iş akdinin sona erdiğini, davalının işten ayrılmasından kısa süre sonra müvekkili ile aynı sektörde başka bir şirkette -------- olarak çalışmaya başladığını, davalının grafik tasarımcısı olduğunu,

müvekkili şirkette çalıştığı sürede gizli bilgi niteliğinde olan şirketin iç işleyişi, politikaları, ticari stratejilerine ilişkin bilgileri öğrenme fırsatı bulduğunu, bunların başka bir firmada kullanılmasının müvekkili şirket açısından büyük bir ticari zarara yol açacağının aşikar olduğunu, davalı ile işe başlamadan önce gizlilik ve rekabet sözleşmesi yapıldığını, davalının ilgili şirketteki konumunun ve yetkilerinin rekabet yasağının ihlalini doğuran düzeyde olduğunu, davalının müvekkili şirkette çalıştığı sürede öğrendiği birçok bilgiyi müvekkili şirketin aleyhine olacak şekilde rakip şirketle paylaştığını,

halen ilgili şirket tarafından müvekkili şirket bünyesinde çalışan personellere iş teklifleri geldiğini, davalının hukuka aykırı eylemleri nedeniyle müvekkili şirketin deneyimli elamanlarını kaybettiğini, projelerin süresinde tamamlanamadığını, bu nedenlerle davanın kabulüne, davalının hukuka aykırı eylemlerinin tespitini ve menini, davalının son brüt maaşının 3 katı olan 39.564,33 TL cezai şartın yasal faizi ile davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Yetki itirazında bulunduklarını, müvekkilinin davanın açıldığı tarih itibariyle yerleşim yerinin --------- olduğunu, anılan adresin ---------- Mahkemeleri'nin yetki alanında olduğunu, davanın yetki yönünden reddi ile yetkili mahkemeye gönderilmesini, davacı tarafça iddia edilen eylemlerin rekabet yasağına aykırı eylem teşkil etmediğini, müvekkilinin herhangi bir yol ve yöntemle rekabet yasağı teşkil edecek eylemi olmadığını, davacının somut kanıtlanmış nitelikte ve içerikte deliller ibraz edemediğini, müvekkilinin iş sözleşmesinin istifa şeklinde sona erdiğini,

ancak bu eylemi üzerine davacı şirketin hissedarı --------- durumu kişiselleştirerek müvekkilini tehdit ettiğini, müvekkilinin çok sayıda rahatsız edici sebep nedeniyle herhangi bir yerden iş talebi almamasına rağmen istifa ettiğini, müvekkiline imzalatılan rekabet etmeme şartlı sözleşmenin baskı altında imzalandığını, haksız rekabet hükmü içeren metnin, işe giriş işlemleri yapılma şartı olarak dayatılarak imzalatılan bir metin olduğunu, geçersiz olduğunu, cezai şartın fahiş olduğunu, davacının personellerinin ayartıldığı iddiasının gerçeği yansıtmadığını, bu konu ile ilgili davacının hiçbir delil ibraz edemediğini,

bu nedenlerle davacının tüm taleplerinin ve davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava. Hukuki niteliği itibariyle, rekabet yasağına aykırı davranılması nedeniyle sözleşmede belirtilen cezai şarta göre davalının son brüt maaşının 3 katı olan 39.564,33-TL' nin davalıdan tahsiline ilişkindir. Mahkememizin --------- Esas,---------- Karar sayılı kararının --------- sayılı kararı ile kaldırılarak mahkememize gönderildiği anlaşılmıştır.

Davacı taraftan davalının çalıştığı dönemdeki işyeri özlük dosyasını, maaş bordoları,---------- şirketinden davalının işyeri özlük dosyası istenerek dosyamız arasına kazandırılmıştır.Davacı tanığı ---------- beyanında: Ben 16/05/20216 tarihinden beri pazarlama ekibinde yönetici olarak çalışıyorum, davalı 2017 yılında hareketli grafik tasarımcısı olarak işe başladı, birlikte çalıştı, uygulamalarımız reklam görsellerini davalı ve diğer diğer arkadaşlar birlikte hazırlıyorladı, davalı kendisi isteği ile işten ayrıldı, işini yapan bir personeldi, çalışması ile ilgili bir sıkıntısı yoktu, amirleri ile ilgili bir sıkıntısı yoktu,

bana hangi sebeple işten ayrıldığı söylemedi, sonrasında kendisinin paylaşımlarından başka bir şirkette işe başladığını gördüm, aynı sektörde yazılım firmalarından bir tanesi idi, davalı şirketin bütün başaralı reklam görsellerine hakimdi, uygulamaların dizaynlarına hakimdi, davalı davacı şirketten ayrılıp, rakip şirkete geçtikten sonra başarılı görsellerin orada da kullanıldığı , ayrıca aynı uygulamanın akışsal dizayn olarak o şirketten tarafından da kullanıldığını gördüm,uygulamada --------- ya da ---------- olabilir, davalı ayrıldıktan sonra ekibimizde yer alan diğer arkadaşlarda, davalının çalıştığı yeni şirkette çalışmaya başladılar,

ancak benim ayrılan kişilerden davalının kendilerini diğer şirkette çalışmaya teşvik ya da davet ettiğine ilişkin davet ettiğini duymadım, bahsettiğim uygulamaların muadili piyasada vardır, fakat biz kendimize özgü bir akış yapmıştık, uygulamayı bu hali ile davalının geçtiği şirkette kullanılır halde gördük, davalının işten ayrılırken herhangi bir uygulamayı kopyaladığına ilişkin görgüm yoktur, demiştir.Davacı tanığı -------- beyanında: Ben 2015 yılından beri davacı şirkette insan kaynakları bölümünde çalışıyorum, davalı 2017 yılında hareketli grafik dizaynı tasarımcısı olarak işe başladı, işini yapan bir personeldi,

amirleri ile bir sıkıntısı yoktu, davalı kendisi istifa etti diye hatırlıyorum, davalı ekibinde başında önemli bir pozisyonda çalışıyordu, benim şahsen neden ayrıldığına ilişkin doğrudan bir duyuyum yoktur, çalışma ortamından duyduğum kadarıyla , daha iyi bir teklif aldığı bu sebeple ayrıldığını biliyorum, davacı şirket teknoloji şirketi olup, davalı bizim yaptığımız uygulamaların reklam videolarını yapan ekibin başındaydı, reklam videoları bizim için çok önemliydi, bu videoları yapan ekibin yaptığı tüm videolara hakimdi, uygulamaların piyasada muadili olup olmadığı,

davacı şirkete özgü olup olmadığı hususları teknik bilgi gerektirdiğinden , doğrudan bilgim yoktur, davalı işten ayrıldıktan sonra kalifiye olan aynı ekipten ya da birlikte çalıştığı farklı ekipten , ----------, yakın çalıştığı --------- vardı, bu kişilerin davalının işe başladığı şirkete geçtiğini duydum, biliyorum, birisi reklamı yapan diğeri ise kurgulayan dizayn eden kişidir, şirketimizden başka kişilerde davalının işe başladığı şirkete geçmiştir, bu ayrılmaların bir çoğu davalı işten ayrıldıktan sonra olmuştur, bunlar ----------, ----------, ----------, ---------- hatırlayabildiğim kadar bunlardır, bunlar davalı ile aynı ekipte değildi,

yazılım bölümünde çalışıyorlardı, ben 2018 yılında insan kaynakları bölümüne geçtim, diğer çalışanların işten ayrılışının davalı ile bağlantılı olduğuna ilişkin doğrudan görgüm ya da duyumum yoktur, ancak davalı işten ayrıldıktan sonra peyderpey bu ayrılıklar gerçekleşti, demiştir.Davalı tanığı ----------- beyanında:Ben davalı ---------- şirketinde birlikte çalışmamızdan dolayı tanıyorum, ben 2019 yılında bu şirkette çalışmaya başladım, davalı 2020 ilk aylarından itibaren şirkette işe başlamıştır, davalı uygulamaların reklam videolarını hazırlamaktadır,

davacı şirketin herhangi bir uygulamasını şirkete taşıdığına ilişkin herhangi bir görgüm yoktur, halen şirkette çalışmaya devam etmektedir, davalı işini yapan bir personeldir, amirleri ile bir sıkıntısı yoktur, çalıştığım şirkette davalı işe başlamadan önce reklam videosu yapan başka bir çalışan vardı, benim çalıştığım dönemde 2019 Nisan 2020 Ocak arasında değişik şirketlerden çalıştığım şirkete yeni başlayan personel oldu, yoğun bir personel alımı oldu, 80 civarı diye hatırlıyorum, davalının önceki çalıştığı davacı şirketteki çalışma arkadaşlarının ----------- şirketine geçirmek için herhangi bir çabasına tanıklığım olmadı,

böyle bir şey duymadım, demiştir.Davalı tanığı ----------- beyanında:Ben ----------- şirketler grubunun başka bir şirketinde çalışıyorum, aynı zamanda ---------- şirketinin insan kaynakları süreçlerini hakimim, ben 22 yıldır çalışıyorum, davalı 2020 Ocak ayında bu şirkette işe başladı, hangi görevde işe başladığını tam hatırlamıyorum, kendisinin iş başvurusu üzerine , uygun görülmesi ile işe başlamıştır, insan kaynakları bölümünde çalıştığım için teknik hususlarda bir bilgim yoktur, ----------- şirketi 2020 yılında kurulum ve başlangıç aşamasında olan bir firmaydı, çok sayıda işe alım yaptık,

pek çok firmadan ayrılıp işe başlayan personel oldu, demiştir.Dosya konusunda uzman haksız rekabet ve bilişim uzmanı bilirkişi heyetine verilerek, rapor alınmıştır. Bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 02/09/2024 tarihli raporda: " Bilişim Yönünden Yapılan İncelemede; dosyaya sunulan uygulamaların mevcut durumda yayında olmadığı, davacı tarafından belirtilen ürünlerin benzerlerinin ----------- ve ---------- uygulama marketlerinde satışının yapıldığı tespit edilmiştir.

Hukuki Değerlendirme Neticesinde;- Rekabet yasağı sözleşmesinin geçerli olarak kurulabilmesi için işçinin fiil ehliyetine sahip olması, yazılı bir sözleşmenin varlığı ve işverenin korumaya değer haklı bir menfaatinin bulunmasının gerektiği, somut olayda ilk iki şartın mevcut olduğu ancak grafik tasarımcısı olarak çalıştığı belirtilen davalının, bir yazılım şirketinin ticari sırlarına ve üretim sırlarına vakıf olmasının mümkün görünmediği,

davalının hayata geçirilen projelere ilişkin bilgisinin bulunmasının kaçınılmaz olduğu ancak rekabet yasağı bakımında önemli olan hususun işverene önemli ölçüde zarar vermesi muhtemel bilgilerin korunması ihtiyacı olduğu, grafik tasarımcısı olarak çalışan davalının sahip olduğu bilgilerin bu şartı sağlamayacağı, dolayısıyla davalı ile rekabet yasağı sözleşmesi yapılmasının mümkün olmayacağı,- Sayın Mahkemece davalı ile rekabet yasağı sözleşmesinin yapılabileceği sonucuna varılması halinde, rekabet yasağı düzenlemesinin yer, zaman ve konu bakımından değerlendirilmesi gerekeceği, - Zaman bakımından 1 yıllık sürenin öngörüldüğü,

bu kapsamda kanunda belirtilen 2 yıllık azami sürenin içinde kalındığı, konu bakımından davacı şirketin iştigal alanı seçildiği, yer bakımından ise ----------- ilinin belirlendiği, getirilen bu düzenlemelerin Kanunda öngörülen sınırlamalar dahilinde olup geçerli kabul edilebileceği,- Sayın Mahkemece davalı ile geçerli bir rekabet yasağı anlaşması yapıldığına karar verilmesi halinde, davalının somut olayda bu düzenlemeye aykırı davrandığının anlaşıldığı, rekabet yasağına aykırılığın yaptırımı olarak cezai şartın öngörüldüğü, Sayın Mahkemece fahiş olarak görülen cezai şartın indirilebileceği." şeklinde raporunu sunmuştur.

Bilirkişi raporu taraf vekillerine usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, ayrı ayrı itiraz ve beyan dilekçesi sunmuşlardır.

Bilirkişi raporu denetime açık, karar vermeye yeterli ve elverişli mahiyettedir.Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından;Dava, haksız rekabet nedeniyle maddi tazminatın tahsili talebine ilişkindir.Eldeki dava bakımından önem arz eden TBK m. 444 Maddesi uyarınca "“Fül ehliyetine sahip olan işçi, işverene karşı, sözleşmenin sona ermesinden sonra herhangi bir biçimde onunla rekabet etmekten, özellikle kendi hesabına rakip bir işletme açmaktan, başka bir rakip işletmede çalışmaktan veya bunların dışında, rakip işletmeyle başka türden bir menfaat ilişkisine girişmekten kaçınmayı yazılı olarak üstlenebilir.

Rekabet yasağı kaydı, ancak hizmet ilişkisi işçiye müşteri çevresi veya üretim sırları ya da işverenin yaptığı işler hakkında bilgi edinme imkânı sağlıyorsa ve aynı zamanda bu bilgilerin kullanılması, işverenin önemli bir zararına sebep olacak nitelikteyse geçerlidir” eylemleri haksız rekabet olarak nitelendirilmiştir.

TBK m. 445/1 gereğince “Rekabet yasağı, işçinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı olarak tehlikeye düşürecek biçimde yer, zaman ve işlerin türü bakımından uygun olmayan sınırlamalar içeremez ve süresi, özel durum ve koşullar dışında iki yılı aşamaz.” hükmünü içerir.Dosyada mübrez --------- kayıtlarından, davalının davacı şirketten 76.09.2020 tarihinde ayrıldıktan sonra 23.01.2020 tarihinde --------Ş'de çalışmaya başladığı anlaşılmıştır.

Davalının bu şirketteki pozisyonunun Yazılım Müdürü olduğu, dava dışı şirket tarafından dosyaya gönderilen yazıdan görülmüştür.

Taraflar arasında davaya konu sözleşmeye rekabet yasağı hükmü konulduğu, davalının davacı şirket nezdinde işten ayrılmadan öncesinde grafik tasarımcı olarak çalıştığı anlaşılmıştır. Haksız rekabet yasağının konulmasının sebebinin muhtemel bilgilerin korunması ihtiyacıdır. Davalının davacının operasyonel tekniklerine, ticari/iş sırlarına vakıf olduğu, davalının işe başladığı dava dışı şirkete bu bilgileri ve müşteri profilini taşıdığını ve kullandığını iddia edilmişse de iş sırrı teşkil eden “hangi bilginin” açıklandığı beyan ve ispat edilmelidir. Somut hangi personel bilgisinin, somut hangi organizasyonun ve somut iş sürecinin iş sırrı olmasına rağmen davalı tarafından açıklandığı hususunun soyut kaldığı görülmüştür.

Yargıtay uygulamasında ise, ----------- sayılı ilamında. "Öncelikle ''Ticari sır'' kavramı üzerinde durulması gerekmektedir.

Ticari sır konusu doğrudan pozitif mevzuatta düzenlenmiş ve tanımlanmış olmayıp bu konuda Bilgi Edinme Hakkındaki Kanun'un 23. maddesine ''Ticar sır'' başlığı altında ''Kanunlarda ticari sır olarak nitelenen bilgi veya belgeler ile kurum ve kuruluşlar tarafından gerçek veya tüzel kişilerden gizli kalması kaydıyla sağlanan ticari ve mali bilgiler bu kanun kapsamı dışında yer almaktadır'' hükmü bulunmaktadır. --------- tarafından hazırlanan ancak henüz kanunlaşmayan Ticari Sır, Banka Sırrı ve Müşteri Sırrı hakkındaki Kanun Tasarısının 2. maddesi a) bendinde ticari sır,

bir ticari işletme veya şirketin faaliyet alanıyla ilgili yalnızca belirli sayıdaki mensupları ve diğer görevlileri tarafından bilinen, elde edilebilen, özellikle rakipler tarafından öğrenilmesi halinde zarar görme ihtimali bulunan ve 3. kişilere ve kamuya açıklanmaması gereken;

iç kuruluş yapısı ve organizasyonu, mali, iktisadi, kredi ve nakit durumu araştırma ve geliştirme çalışmaları, faaliyet stratejisi, hammadde kaynakları, imalatının teknik özellikleri, fiyatlandırma politikaları, pazarlama taktikleri ve masrafları, pazar payları, toptancı ve parakendeci müşteri potansiyeli ve ağları, izne tabii veya tabii olmayan sözleşme bağlantılarına ilişkin veya bu gibi bilgi ve belgeleri'' ifade etmek üzere tanımlanmıştır.

Bu geniş tanım yanında dar anlamda ticari sır; gerçek ya da tüzel kişi tacire, rakiplerine karşı ekonomik anlamda menfaat sağlayan, sır olarak saklanan ve gizli kalması için gerekli önlemlerin sahibi tarafından alındığı bilgi olarak tanımlanmaktadır.

Yine haksız rekabet ilkeleride gözönünde bulundurularak bir başka tanım olarak ticari sır; ''Tacirin ticari faaliyetleri esnasında kullandığı, aynı olanağa sahip olmayan veya kullanamayan rakiplerine karşı kendisi için avantaj teşkil eden herhangi bir formül, düzen, model vs. toplam bilgiler şeklinde'' tanımlanabilir.

---------- sayılı ilamında, ''Ticari sır kavramının en önemli unsurunun toplumun bilgisi dahilinde olmama veya ilgili alanda rakip firmalarca bilinmeme şartının olduğunu'' denilmekle, Yargıtay ilamında yapılan tanımlardan yola çıkılarak değerlendirme yapıldığında grafik tasarımcısı olarak çalışan davalının bu sıfatı dolayısıyla davalının üretim ve ticari sırlarına vakıf olmasının mümkün olmadığına kanaat edilmiştir.---------- davaya konu uygulamaya konu uygulamaya benzer pek çok uygulama bulunduğu ve farklı yayıncılar tarafından kullanıldığı/ yayınlandığı, davaya konu uygulama bilgilerinin ticari sır olmadığı gözetilerek davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.