İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/4 K.2023/328

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/4 Esas

KARAR NO:2023/328

DAVA

Sözleşmenin Uyarlanması, Menfi Tespit

DAVA TARİHİ: 02/01/2023

KARAR TARİHİ: 04/05/2023

Mahkememizde görülmekte olan Sözleşmenin Uyarlanması, Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket hakkında------- olmak üzere--------- çeki dayanak göstererek takip başlatıldığını, işbu takip incelendiğinde --------- oranında avans faizi talep edildiğinin görüldüğü, takip tarihi itibariyle ------------ takip konusu yabancı paraya------- uygulandığı en yüksek faiz oranının üzerinde fahiş oranda faiz talep edildiğini, açıklanan nedenlerden dolayı işleyecek faiz oranının hakkaniyete ve hukuka uygun seviyeye çekilmesinin gerektiğini, telafisi güç sonuçlar doğurmaması adına takibin teminatsız olarak durdurulmasını talep ettikleri görülmüştür.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; menfi tespit davalarında zamanaşımı ve hak düşürücü süreler temeldeki hukuki ilişkiye göre belirlendiği, bu itibarla davaya karşı zamanaşımı itirazında bulunduklarını, menfi tespit davasını karakterize eden temel ilişkinin ileri sürülmesi belirli bir süreye bağlamışsa menfi tespit davasının ikame edilmesi de o süreyle sınırlı olduğunu, harcın tamamlanmasının gerektiğini, takip talebi kendisine tebliğ edilen davacı borçlu, faiz türüne ve oranına itiraz etmediğini, davacının sonradan menfi tespit davası açarak itirazda bulunması imkanının bulunmadığını,

alacaklı tarafından borçlu hakkında başlatılan kambiyo senetlerine mahsusu haciz yolu ile takipte, takipten önce uygulanan ve takip sonrası için uygulanması istenen %57 faiz oranına borçlu itiraz etmediğini, bu durumda takip öncesi için %57 faiz oranı üzerinden talep edilen işlemiş faiz miktarı kesinleşmiş bulunduğundan mahkemenin bu yöndeki uygulamasında isabetsizlik bulunmadığını, açıklanan nedenlerden dolayı zamanaşımı defi nedeni ile davanın usulden reddine, hukuki dayanaktan yoksun ve mesnetsiz huzurdaki davanın esastan reddine,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, Hukuki niteliği itibariyle Sözleşmenin Uyarlanması, Menfi Tespit davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık ise;--------- esas sayılı dosyasında takipten sonrası için talep edilen faiz oranının yüksek olup olmadığı, yüksek olan kısım yönünden davacının borçlu olup olmadığı hususunda uyuşmazlık olduğu tespit edilmiştir. Davacı takipten sonra işletilmesi talep edilen faiz oranın uyarlanmasını talep etmiş olup süresinde itiraz edilmemesi nedeniyle takip yönünden kesinleşen faiz oranına karşı menfi tespit davası açılmasına yasal bir engel bulunmamaktadır. -----------

6098 sayılı TBK’nın 88. maddesindeki “Faiz ödeme borcunda uygulanacak yıllık faiz oranı, sözleşmede kararlaştırılmamışsa faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre belirlenir. Sözleşme ile kararlaştırılacak yıllık faiz oranı, birinci fıkra uyarınca belirlenen yıllık faiz oranının yüzde elli fazlasını aşamaz” hükmünü içermesinin yanı sıra, temerrüt faizine ilişkin 120. maddesinde de aynen.

“Uygulanacak yıllık temerrüt faizi oranı, sözleşmede kararlaştırılmamışsa, faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre belirlenir. Sözleşme ile kararlaştırılacak yıllık temerrüt faizi oranı, birinci fıkra uyarınca belirlenen yıllık faiz oranının yüzde yüz fazlasını aşamaz.

Akdî faiz oranı kararlaştırılmakla birlikte sözleşmede temerrüt faizi kararlaştırılmamışsa ve yıllık akdî faiz oranı da birinci fıkrada belirtilen faiz oranından fazla ise, temerrüt faizi oranı hakkında akdî faiz oranı geçerli olur.” düzenlemesine de yer verilmiştir. TBK'nın 88 ve 120. maddelerinin düzenleniş amacı ve niteliği gözetildiğinde, emredici nitelik taşıdığı ve taraflar ileri sürmese de re'sen gözetileceğinin kabulü gerekir.

O halde faize ilişkin TBK'nın 88 ve 120. maddelerinin uygulama şeklinin irdelenmesinde. TBK'nın "temerrüt faizi" başlıklı 120. maddedeki düzenlemeye göre, uygulanacak yıllık temerrüt faizi oranı sözleşmede kararlaştırılmamışsa, faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan 3095 sayılı Kanunî Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanuna göre belirlenecektir. Buna göre hükmedilecek temerrüt faizinin TBK'nın 120. maddesine göre belirlenmesi gerekir. -----------

Ayrıca dava sadece takipten sonra uygulanacak faiz oranına ilişkin olduğundan her hangi bir müddeabih bulunmadığından kurulacak hükümde maktu karar harcı ve taraflar lehine maktu vekalet ücreti kurulması gerekmektedir.----------