İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/208 K.2024/441

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/208 Esas

KARAR NO: 2024/441

DAVA

Kayyımlık (Ticari Şirkete Kayyım Atanması)

DAVA TARİHİ: 05/03/2024

KARAR TARİHİ: 03/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Kayyımlık (Ticari Şirkete Kayyım Atanması) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA, SAVUNMA ve DOSYA KAPSAMI:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili -------- da ortaklarından biri olduğu davalı şirket -------- Şti'nin 14.01.2005 tarihi itibariyle kurulmuş olup halen ticari faaliyetlerine devam ettiğini, işbu davalı şirket gelinen aşamada aşağıda detaylıca açıklayacağımız üzere usulüne uygun olarak yönetilememekte, ortaklar kanun ve şirket ana sözleşmesinden kaynaklanan edim yükümlülüklerini yerine getirmekten imtina etmekte, yönetim tarafından alınan kötü niyetli ve usulsüz kararlar neticesinde şirket bilerek ve isteyerek zarara uğratıldığını,

Zira şirkette çoğunluk pay sahibi olan hissedarın hem yönetim kurulu başkanı hem de usulsüz olarak elde ettiği münferit imza yetkilisi olması neticesinde şirketteki denetim mekanizması elverişliliğini yitirdiğini, süreç sonunda iyi yönetilemeyen şirket yüksek meblağlarda borçlandırıldığını, başta şirket yönetim kurulu ve genel kurul toplantılarına katılma, oy kullanma, kar payı alma, bilgi edinme ve inceleme başta olmak üzere tüm ortaklık hakları kısıtlanan müvekkili ise ne yazık ki şirketin iç işleyişi ve yürütülen bu usulsüz faaliyetlerden uzun bir süre haberdar olamadığını, gelinen aşama itibariyle şeffaflığını yitirdiğini,

bulunan işbu davalı şirket nezdinde halen bilfiil devam eden hukuka aykırı iş ve işlemler sebebiyle müvekkilinin daha fazla hak kaybı yaşamaması ve şirketin usulüne uygun olarak şeffafça temsil edilebilmesi adına bu hususta ivedilikle kayyım atanması talebi olduğunu belirterek öncelikle davalı şirket faaliyetlerinin verimli bir şekilde yürütülmesi ve yönetim ile temsili için tedbiren yönetim kayyımı atanmasını, bu kabul görmez ise tedbiren denetim kayyımı atanmasını, şirket hesaplarına tedbir konulmasını, şirket defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılmasına karar verilmesini,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının ihtiyati tedbir talebinin maddi gerçeklere aykırı, haksız ve yasal dayanaktan yoksun olduğunu, davacının iddialarını ispatlaması gerektiğini, davanın esasına ilişkin olarak ise davacının şirkette mevcut ortaklık payının başlangıçtan itibaren hiç değişmediğini, şirketin kötü yönetim sebebiyle zarar ettiği iddiasının doğru olmadığını, bunun defter ve bilanço incelendiğinde anlaşılacağını, davacının bugüne dek istemiş olduğu tüm bilgi, evrak ve belgeleri aldığını, resmi yollardan gerek kendisine gerekse avukatına gönderildiğini, müvekkili şirketin usulüne uygun olarak atanmış bir müdürü bulunduğunu,

müdür hakkında bugüne kadar hiçbir şikayet olmadığını, hukuki sorumluluk davası açılmadığını belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE: Dava, hukuki niteliği itibari ile kötü idare edildiği iddiası ile şirkete kayyım atanması isteğine ilişkindir.--------- sayılı ilamında da belirtildiği gibi, TMK 427/(4). maddesinde ifade edilen kayyım tayini davası, HMK'nın 382/(2)-b-19. maddesinde düzenlenen vesayet işleri kapsamında bulunması nedeniyle çekişmesiz yargı işi olup, basit usule tabidir.

Bu sebeple taraf teşkili sağlanmış; dosya üzerinden inceleme yapılmıştır.TMK'nın 427/b-4 madde hükmü uyarınca, tüzel kişiye yönetim kayyımı ancak kanunen gerekli organlardan yoksun kalmış ve yönetimi başka yoldan sağlanamamışsa atanabilir. Bir başka anlatımla kanunen gerekli organları mevcut olmayan tüzel kişiye kayyım atanır.

“Gerekli organ” kavramı, ilgili tüzelkişinin malvarlığının yönetimi için varlığı zorunlu olan organdır, Anonim ortaklıklarda söz konusu organ yönetim kurulu limited şirketler de ise müdür veya müdürler kuruludur. Gerekli organın mevcut olmaması ile kastedilen bu organın gerçekten bulunmamasıdır.

Yönetim kurulunun süresi sona ermiş olmasına rağmen, yeni bir yönetim kurulunun seçil(e)memiş olması veya yönetim kurulu üyelerinin istifaları ile kurulun boşaldığı ve yerlerini doldurma imkânının da bulunmadığı hâllerde yönetim organının mevcut olmadığı kabul edilmelidir.

Nitekim, Yargıtay’ın tüm yerleşik kararları da bu yöndedir.Eldeki talepte, davalı şirketin zorunlu organdan yoksun olmadığı sabittir.Davacının iddiası yöneticinin, şirketi zarara soktuğu, kötü yönettiği ve mal varlığının kasıtlı olarak azaltıldığıdır. Dava dilekçesine göre davacı tarafın iradesi şirketin fesih ve tasfiyesi olmayıp, TTK.unn 630.

Maddesine göre müdürün azli olmayıp; kötü yönetim iddiasına dayalı olarak şirkete yönetim kayyımı, bu mümkün görülmezse denetim kayyımı atanmasıdır. Şirketin genel kurul tarafından seçilen müdürler tarafından idare olunması esastır. Yönetim kayyımı atanabilmesi için şirketin yönetim kurulunun bir şekilde oluşturulmasının mümkün olmaması ve bu boşluğun başkaca hukuki yollarla giderilmemiş olması şarttır.

Şirketin seçilmiş yönetim kurulu bulunduğu takdirde organ yokluğundan söz etmek mümkün olmadığı gibi, mevcut yönetim kurulunun, çalışamaz halde olması da TTK' nin sistematiği içinde giderilmesi her zaman mümkün bir durumdur.

Ortak ve şirket yöneticileri arasındaki sorunların şirkete yönetim kayyımı atanmasına gerekçe yapılması olanaksızdır.Davacının, genel kurul kararı ile seçilen müdüre ilişkin genel kurul iptali, müdürün sorumluluğu sebebiyle yöneticinin sorumluluk davası açması imkanı olduğu gibi, bilgi ve belge talebine ilişkin genel kuruldan talepte bulunması ve TTK.nun 614 m. uyarınca bilgi alma ve inceleme haklarını kullanması imkan dahilindedir.

Yine özel denetçi tayini isteminde bulunulabilir. Müdürü hasım göstererek TTK.nun 630. m. uyarınca müdürün azli davası açabilir. Ancak şirkete yöneltilen eldeki davada, kötü yönetim iddiası ile kayyım atanması siteminde bulunulamaz.

Açıklanan sebeplerle davacının yönetim kayyımı, mümkün olmazsa denetim kayyımı atanması istemleri, yasal şartları oluşmadığından reddedilmiştir.