İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/25 K.2024/287

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2024/25 Esas

KARAR NO: 2024/287

DAVA

Ticari Şirket (Şirket Gelir Giderlerinin Tespiti ve Tahsili İstemli)

DAVA TARİHİ: 09/01/2024

KARAR TARİHİ: 03/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Şirket Gelir Giderlerinin Tespiti ve Tahsili İstemli) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Tespit isteyen --------ŞTİ'nin %50 ortağı olup ,şirketin diğer ortağının --------- olduğunu, şirket gelir gideri hakkında müvekkili --------Ş.'nin bilgi sahibi olmadığını, bilgi alma hakkı, ortağın yönelttiği sorularla şirketten bilgi istediği pasif bir bireysel hak olduğunu, bilgi alma hakkının kapsamı “şirketin bütün işleri ve hesapları hakkında” olarak belirlendiğini, bu kapsamda, müvekkilinin ''Otelin geceleme sayısı (oda satışı), restorant ve bar gelirleri, minibar gelirleri, acenta sözleşmeleri, tur satıyorsa onun gelirleri, spor salonu, gelirleri gibi hususlarda bilgi sahibi olmadığını,

müvekkili şirkete ortak olduğu tarihlerde otelin gelir gideri hakkında bilgi almasına rağmen, daha sonra ise her hangi bilgi edinemediğini, şirket geliri hakkında birçok kez bilgi talep etmelerine rağmen diğer ortak tarafından kendisine sağlıklı bilgi verilmediğini, --------Şti.nin diğer ortağı ------- işletmenin zarar ettiğini söyleyerek müşteri girişinin otel giderlerini karşılamadığını ifade ettiğini, her ticaret ortaklığı gibi, limited ortaklığın da nihai amacı, yani gayesi kar elde etmek ve dağıtmak olduğunu, bu amaç esas sözleşmelerde yer almayacağını, çeşitli kanunlardaki kişi birliklerini ayıran,

“‘müşterek gaye” kıstasından ve “ortaklık” kavramından doğduğunu, ortaklığın bütün organları ve bu arada yönetim kurulu bu hedefe ulaşılması için çaba harcamak, genel kurul da bu nihai amaca, yani gayeye, aykırı düşmeyen kararlar almak zorunda olduğunu, kar payı bir vazgeçilemez hak olduğunu, iki yıldan uzun süredir ki müvekkiline her hangi bir bedel ödenmediğini, taraflar arasında yapılmış sözleşmeye göre şirketin %50 geliri her ay müvekkiline ödeneceği konusunda anlaşmaya rağmen, diğer ortak müvekkiline her hangi bir bedel ödememiş kar payı da paylaşmadığını,

bir pay sahibinin limited şirkete sermaye ve emek yatırmasının en temel sebeplerinden biri, bu ticari faaliyetler neticesinde kâr elde etmek olduğunu, her ne kadar 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu, limited şirkette pay dağıtma yetkisini şirket genel kuruluna vermiş ise de;

pay sahibinin meşru kâr payı hakkının genel kurul tarafından haklı gerekçeler olmaksızın, keyfî şekilde engellenmesi de hukuka uygun düşmeyeceğini belirterek Mahkememizce belirlenecek Otel İşletmesi Muhasebe ve Finansına hakim Bilirkişisi uzmanlarından oluşan heyetten (yaz ve kış sezonlarını kapsayan) otelin net gelir ve giderlerinin tespiti, ve diğer gelirlerininde tespiti hususunda rapor tanzimini ve müvekkilinin sair alacaklarının tespitine, ve bunun tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Müvekkili -------- ŞTİ. toplamda 2 ortaklı bir sermaye şirketi olup, hisselerin yarısının davacı -------- şirketine diğer yarısı ise dava dışı ortak --------- ait olduğunu, davacı tarafın dava dilekçesi ile her ne kadar şirketin gelir giderleri hakkında kendisinden bilgi saklandığı, şartları oluştuğu halde iki yıldır kendisine kar payı ödenmediği,

buna mukabil şirketin net gelir ve giderinin tespiti maksadıyla bilirkişi incelemesi talep etmiş olsa da, işbu yöndeki iddiaları gerçek dışı olduğunu, eşit hisse oranına sahip iki ortaklı müvekkili şirketin genel kurul üyesi davacının kendi ihmalinden kaynaklanmakta olduğunu, bir ortağın şirket iş ve hesapları hakkında bilgi almak amacıyla Mahkemeye başvurmasının ön şartı öncelikle bu yönlü talebi hakkında şirkete başvurması olup, şirkete başvurmaksızın açılan işbu davanın Mahkememizce reddinin gerektiğini, müvekkili şirketin kar payı dağıtabilecek finansal durumunun bulunmadığını,

işbu hususun şirket hesap ve kayıtlarının incelenmesiyle tespit edilebileceğini, sermaye şirketlerinin genel kurul tarafından kar payı dağıtımı yasa ve esas sözleşme gereği her durumda mümkün olmayıp, her hal ve şartta ortaklara kar dağıtımı gibi yasal bir zorunlulukta bulunmadığını belirterek öncelikle usule ilişkin itirazlarının kabulü ile haksız ve mesnetsiz açılan işbu davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, hukuki niteliği itibariyle şirket gelir giderlerinin tespiti ve tahsili istemlidir.

Davacı, davalı limited şirketin ortağı ve münferit yetkili müdürlerinden biridir.Gelir gider hesabı ve net karın bulunması; bulunduktan sonra da dağıtılıp dağıtılmayacağı şirketin genel kuruluna ait bir yetki olup; mahkemenin şirket iradesinin yerine geçmesi mümkün değildir.Davacı ortak ve müdür olarak genel kurulu toplamak; gündemi oluşturmak, şirketin gelir ve giderlerini incelemek, faaliyet raporlarını hazırlamak, finansal tabloları oluşturmak, kar payını hesaplama ve dağıtıp dağıtmayacağını görüşmek ve karar almak hakkında sahip olup; eldeki davada hukuki yarar mevcut değildir.

Davanın hukuki yarar yokluğundan HMK nun 114/4-h, 115/2 maddeleri uyarınca usulden reddine karar verilmiştir.