İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/499 K.2025/542

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/499 ESAS

KARAR NO : 2025/542

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 02/07/2024

KARAR TARİHİ : 08/07/2025

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirketin hissedarı --------- 28/06/2024 tarihinde müvekkili şirkete ait Hisse Pay defterinin de içinde bulunduğu çantasını kontrol ettiğinde Hisse Pay defterinin çantanın içerisinde olmadığını farkettiğini, anılan nedenle müvekkili şirkete ait Hisse Pay defteri zayi olduğunu, Şirket merkezinin bulunduğu adreste şirket yetkilisi ve çalışanlarının tüm aramalarına rağmen hisse Pay defteri bulunamadığını, müvekkili şirketin taşınma esnasında Zayi olması muhtemel olmakla birlikte, ne şekilde zayi olduğuna dair müvekkili şirket hissedarları ve yetkilisi bilgi sahibi olmadığını,

Türk Ticaret Kanunun 82/7 maddesi “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.

Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde olduğunu, müvekkili şirkete ait Hisse Pay defteri müvekkil şirket hissedarının tüm özen ve dikkatine rağmen çalındığından zayi olan şirket Hisse Pay defterinin tespiti ve zayi belgesinin verilmesini taleple dava etmiştir.

DELİLLERİN ve GEREKÇE: Dava, zayi belgesi verilmesi talebi isteminden ibarettir.

Mahkememizce usulüne uygun tebligat yapılmış, --------- müzekkere yazılarak davacı şirketin sicil kaydı dosyamız arasına alınmış, ---------- Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davacının dilekçesinde belirttiği genel kurul toplantı, müzakere defterin ve pay defterinin denetim için istenip istenmediğinin, istenmiş ise ibrazdan kaçınılıp kaçınılmadığının, ne gibi bir işlem yapıldığının, vergi borcu olup olmadığının ve bu şirketin ya da iş yerinin daha önce de TTK.68/son maddesine göre belgeleri zayi ettiğine dair belge verip vermediği sorulmuş 25/12/2024 tarihli müzekkere cevabında bilgi ve belgeye rastlanamadığı,

20.12.2024 tarihi itibarıyla 38.301,78 TL vadesi geçmiş vergi borcu bulunduğu bildirilmiştir.

İlgili hüküm TTK. m. 82/7'de;"Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." şeklinde düzenlenmiştir.

TTK. m.82/7'de hangi hallerde zayi belgesi verilebileceği belirtilmiş olup, davacının zayi belgesi talep edebilmesi için zayi olan belgenin korunması için gerekli dikkat ve özeni göstermiş olması, belgenin onun iradesi dışında ve elinde olmayan bir nedenle zayi olmuş olması gerekmektedir.

Bilindiği üzere, zayi belgesi verilmesi davaları sonuçları itibariyle sadece davacı taraf yönünden değil, davada taraf olmayan kimseler bakımından da sonuç doğuran dava türlerindendir. TTK 82/7. Maddesinde zayi sebepleri, yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi ve bir afet veya hırsızlık olarak belirtilmitir. Kanun hükmünde afet sebebiyle ziyada bir sınırlamaya gidilmemiştir.

Davacı tacirin, basiretli bir tacir olarak ticari defter ve belgelerini özenle muhafaza etmesi ve korunması için gerekli tedbirleri alması gerekmektedir. Davacı zayi olduğu iddia olunan defterlerinin ne şekilde zayi olduğuna dair dava dilekçesinde net bir bilgi ve belge sunmamış, davacı tacir olup basiretli bir tacir olarak ticari defter ve belgeleri taşırken itinalı davranması keza saklanması için gerekli tedbirleri alması gerekmektedir.

Davacı şirket yetkilisinin tacirin basiretli bir tacir olarak defterleri saklama yükümlülüğüne aykırı olduğu kanaatine varılmış olup davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.