İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/182 K.2026/334

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/1011

KARAR NO : 2026/251

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 28/10/2025

KARAR TARİHİ : 17/03/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalı ----taraflar arasındaki 03/06/2024 tarihli sözleşme kapsamında müvekkili şirketten 18 aylığına 2 araç kiraladığını ,sözleşmeye konu ---plakalı iki aracın, davalı şirkete 04/07/2024 tarihinde teslim edildiğini, daha sonrasında ise davalı şirketin ödeme güçlüğü yaşaması üzerine taraflarca anlaşılarak işbu sözleşmenin karşılıklı olarak feshedildiğini müvekkili şirketin kiraladığı araçları 06/10/2025 tarihinde teslim aldığını, sözleşmenin feshi ve araçların iade alınması üzerine müvekkili şirketin bakiye alacağının tahsili kapsamında davalı tarafa karşı -----.

İcra Dairesinin ------Sayılı dosyasından icra takibi açıldığını davalı tarafça işbu icra takibine haksız olarak itiraz edildiğini daha sonrasında taraflar arasında dava şartı zorunlu arabuluculuk yapıldığını, arabuluculuk görüşmelerinin tarafların anlaşamamasıyla sona erdiğini açıklanan nedenlerle ihtiyati haciz talebimizin kabulü ile, uygun görülecek teminat karşılığında, alacağımıza yeter miktarda davalının mallarına ihtiyati haciz konulmasına,

davanın kabulü ile --- İcra Dairesinin-----dosyasına yapılan itirazın iptaline, asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; hukuki niteliği itibariyle itirazın iptali davasıdır.Mahkememizce 19/11/2025 tarihli ara karar ile, davacı vekilinin ihtiyati haciz isteminin reddine karar verilmiş, davacı vekiline istinaf edilmesi üzerine -- Bölge Adliye Mahkemesi ---. Hukuk Dairesince 25/02/2026 tarih ---- Karar sayılı kararı ile

"Alacak davası açıldıktan sonra ihtiyati haciz için görevli mahkeme; dava açıldıktan sonra, dava konusu alacak için yalnız davaya bakan mahkemeden ihtiyati haciz istenebilir.(HMK 390/1 kıyasen) (----Somut olayda dava, kira sözleşmesinden kaynaklanan alacağa ilişkindir. Davacının, kira alacağına ilişkin olarak takip yaptığı ve açtığı itirazın iptali davasında ihtiyati haciz talep ettiği anlaşılmaktadır. Ayrıca dava dilekçesinde de kira sözleşmesine dayanmıştır.

Buna göre; davaya konu edilen alacak, kira sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, görevli mahkeme HMK 4/1.a maddesi uyarınca Sulh Hukuk Mahkemesi olduğundan mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Dairemiz ilk derece mahkemesi kararını hem maddi olay, hem de hukuka uygunluk bakımından incelemeye tabi tutarak tespit edilen yargılama hatalarını bizzat düzeltmek amacıyla yapılan inceleme sonunda; duruşma yapılmasına gerek olmadığı, açıklanan nedenler ile mahkeme kararının yerinde olmadığı, istinaf sebebi yerinde olduğundan HMK 353/1-a/3 maddesi gereğince istinaf başvurusunun kabulüne, İlk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına"Karar verilmiştir.

Görev, kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında re’sen dikkate alınmalıdır.Bir davanın Ticaret Mahkemelerinde görülebilmesi için açılan davanın mutlak veya nispi ticari davalardan olması gerekmektedir. Mutlak ticari davalar 6102 sayılı TTK'nun 4. Maddesi uyarınca TTK'nda düzenlenmiş olan bütün hususlardan doğan davalar ile TTK'nun 4. Maddesinde belirtilen özel kanunlardaki davalardır.

Nispi ticari davalar ise her iki tarafın tacir olduğu ve dava konusu uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olduğu davalardır. Yine 6100 Sayılı HMK.'nın Sulh Hukuk Mahkemelerinin Görevi başlıklı 4/1-a maddesinde yer alan.

"Kiralanan taşınırların, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları," hükmüne göre kira sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkların tümüne bakmakla görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemeleridir.

Her iki taraf tacir olsa bile kiraya ilişkin uyuşmazlıklarda sulh hukuk mahkemeleri ihtisas mahkemeleri olduğundan ticaret mahkemelerinin görev alanından çıkmaktadır.

Dava konusu faturanın araç kiralama bedelinin ödenmemesinden kaynaklı bakiye alacak olduğu anlaşılmıştır. Taraflar arasındaki hukuki ilişkinin temelinde, kiracılık ilişkisi ve kira sözleşmesi bulunmaktadır. 6100 Sayılı HMK.'nın Sulh Hukuk Mahkemelerinin Görevi başlıklı 4/1-a maddesinde yer alan.

"Kiralanan taşınmazların, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları," hükmüne göre kira sözleşmesinden doğan uyuşmazlıklara bakmakla görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemeleridir.

Bu hükümde, kira sözleşmesinden doğan uyuşmazlıklar arasında ayrım yapılmamış, kiralanan taşınmazların ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık tutularak, kira sözleşmesinden doğan bütün uyuşmazlıklarda Sulh Hukuk Mahkemelerinin görevli olacağı düzenlenmiştir.

Dava konusu uyuşmazlığın kira sözleşmesinden kaynaklanması nedeni ile görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesi olduğundan, HMK. m. 114/1-c uyarınca mahkemenin görevi dava şartlarından olup ve dava şartları davanın her aşamasında mahkemece re'sen dikkate alınması gerektiğinden, HMK. m. 4/1-a, 114/1-c ve 115/2 uyarınca davanın usulden reddine karar verilmiş ve HMK 20. Madde uyarınca dosyanın görevli ----- Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesini karar verilmiş olup, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Açıklanan sebeplerle HMK'nın 4/1-a maddesi gereği mahkememizin HMK.nun 114/c ve HMK.nun 20. maddeleri uyarınca görevsizliğine, dosyanın talep halinde görevli Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.