İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2014/1194 K.2020/52

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2014/1194

KARAR NO: 2020/52

DAVA : TAZMİNAT

DAVA TARİHİ: 16/09/2014

KARAR TARİHİ: 14/01/2020

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin -----------tarihlî dava dilekçesinde özetle; ----- günü davalı ... şirketinden ------ altında olan araç maliki/ ... adına kayıtlı,---------- plakalı servis otobüsünün, davalı ---------- işleteni durumunda, sürücü davalı ... şevki sırasında meydana gelen trafik kazası sebebiyle davacıların murisi yaya -------- çarpması sonucu,----- ---- vefat ettiğini, davalı ... şirketine yapılan başvuru sonrasında davacıların destekten yoksun kalma tazminatı talep edemeyecekleri belirtilerek red cevabının alındığını, maktul -------- oğlu ... yanında beraber yaşadıklarını, oğlunun serbest avukatlık yaptığını,

gelinin ise banka da çalıştığını, torunu ---------- rahatsızlığı nedeni ile devamlı babaannesinin ilgi ve bakımında olduğunu, kendisinin bu özel durumu sebebiyle bakıcı temin edilemediğini ve maktulün torununun kazadan - ay kadar sonra ------------ tarihinde hayatını kaybettiğini, bu nedenle oğlu ... yönünden destek zararının bulunduğunu, ayrıca Borçlar Kanunun 45/1 maddesine göre cenaze kaldırma ve defin giderleri isteme haklarının bulunduğunu, bu tür giderlerin ülke koşullarında belgelendirilemediğini, mahkemece BK md. 42/2 uyarınca ve Yargıtay Kararları doğrultusunda uzman lirkişi aracılığı ile "gelenek,

görenek ve dinsel zorunluluklara göre" yapılması olağan giderlerin hesaplanarak hüküm altına alınmasını talep ettiklerini belirterek, ------- günü davacıların murisi yaya ------------vefatı nedeniyle desteğinden yoksun kalan davacıların fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik;

toplam --------TL maddi /destekten yoksun kalma tazminatı ve cenaze - defin giderleri (davalı ... şirketi yönünden dava tarihinden, diğer davalılar için kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte) ile her bir davacı için ayrı ayrı ----- TL olmak üzere toplam -------------- TL manevi tazminatın (işleten ve sürücü yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte) davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretlerinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Ayrıca; davacı vekilinin --------- tarihli dilekçesinde; ------ tarihli duruşmanın -nolu ara kararı gereği; davacılara karşı açılmış olan tazminat davasında belirsiz alacak şeklinde açtığımız ve şimdilik ------- TL maddi tazminat ve destekten yoksun kalma tazminatı olarak talep ettiğimiz ve ileride aktüerya bilirkişisi hesabı sonunda ortaya çıkacak fazlaya dair alacak miktarını bütün davalılardan müşterek ve müteselsilen ve birlikte talep ediyoruz. Davalılar arasında talebimiz doğrultusunda ayırım yapmıyoruz" beyanında bulunduğu görülmüştür.

Davalı ---- vekilinin ------ havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde bahsi geçen ------- plakalı aracın müvekkil şirkette ------------------- olduğunu, zamanaşımı itirazlarının olduğunu, kaza sonucu üçüncü kişinin ölümü veya yaralanması gerçekleştiğinde, sigortacının sigorta poliçesinde belirtilen azami limitler dahilinde ve sigortalısının kusuru oranında destekten yoksun kalma tazminatı ile yükümlü olduğunu,, ancak bu tazminatın ödenebilmesi için davacıların ölen kişi ile ilişkilerinin, davacıların yaşları ve ölüm olayı dolayısıyla destekten yoksun kalıp kalmadıklarının tespitinin gerektiğini,

öncelikle kazadaki kusur oranlarının tespitinin gerektiğini, sonrasında hesaplama yapılabileceğini, davacıların talep etmiş oldukları cenaze ve defin giderlerinin dolaylı zarar olması nedeni ile ---------- dışında olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydı ile müvekkil şirket açısından yasal faiz talep edilebileceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ----------------havale tarihli davaya cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde belirtilen ve tazminat talebinin dayanağını oluşturan hiçbir belgenin ibraz edilmediğini, davanın zamanaşımına uğradığını, ceza dosyasının bekletici mesele yapılmasını, davacıların destekten yoksun kaldıklarının iddiasının ve cenaze masraflarının ispatının gerektiğini, davacıların talep etmiş oldukları manevi tazminatın fahiş olduğunu, manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi bir zenginleşme aracı da olmadığını, hakimin miktarını hak ve nisfetle belirleyeceğini, bu belirleme yapılırken eylemin özelliği,

kusur durumları ve sosyal ekonomik durumların gözetilmesinin gerektiğini, davacıların davaya konu kaza ile ilgili sigorta şirketlerinden ve ----------- ödeme almış olma ihtimallerinin mevcut olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

DELİLLER

---------- Davacı vekili tarafından dava dosyasına sunulan ----------- sevk irsaliyeli faturanın müteveffanın mermer mezar yapım bedeli olduğu ve ------------- olarak hazırlandığı,

------- tarihli -------------------- sayılı müzekkere cevabında; yerel örf ve adetlere göre yörede taziye süresinin------- olduğu, bu ----gün içerisinde taziyeye gelen dostlara çay, kahve ve yemek ikramı yapıldığı, taziyeye gelen insan sayısı ile tutarın değişiklik göstereceği, -------------yılı için kişi başı yemek masrafının yaklaşık-------- TL olduğu, defin giderlerinin ise ----------- TL olduğunun bildirildiği,

---------- tarihli ----------------sayılı müzekkere cevabında; ----yılında ortalama ---- koltuk kapasiteli ------ arası gidiş-dönüş otobüs kiralama ücretinin ---------- TL arasında olduğunun, başlangıç noktasının --------------olması ve otobüs koltuk sayısına göre bu tutamı değişiklik göstereceğinin bildirildiği,

------------------sayılı müzekkere cevabında; --------------yılından itibaren cenaze ve defin hizmetlerinin ücretsiz olarak (---------- içi nakil, yıkama, kefenleme, tahta, mezar kazısı, dini vecibeleri vb) yapılmakta olduğunu, sadece mezar yeri bedeli, inşaat ruhsat bedeli ve lahit yaptırmak isteyenlerden lahit bedeli alındığını,

Ancak;---------------tarihinde vefat ettiği ve mer'i Yönetmeliğin 10. Maddesinin 1, Fıkrasında; "Yapılan analizlere göre ------------ cenazelerin, diğer illere götürülerek defnedilmesinden daha maliyetli olduğunun görüldüğü ve bu durumun devam ettiği süre içerisinde talep halinde diğer illere yapılacak cenaze nakillerinin ücretsizdir. Cenazenin şehir dışma nakli ile ilgili, İdare tarafından ----------- Kağıdı düzenlenir. Cenaze yakınları kendi imkanları ile cenazelerini şehir dışına götürecek ise ---------- gereği, ücretsiz olarak -------- İlçesine şehirlerarası cenaze nakil aracı ile defnedilmek üzere götürüldüğünün anlaşıldığının bildirildiği

----- tarihinde Sayın Bilirkişi------- tarafından hazırlanan Bilirkişi Raporunda; Cenaze Giderleri yönünden, davacılar tarafından bir belge ibraz edilmemiş olmakla, BK. m,42/F.2 uyarınca, zararın hakiki miktarını tespit mümkün bulunmazsa, mutat cereyanına ve mutazarrır olan tarafın aldığı tedbirleri nazari itibara alarak, adalete tevfikan Hakim tarafından cenaze giderlerinin tayinin mümkün olduğu ve Sayın Mahkemece bu konuda görüşünün sorulması halinde, somut olayda ----- ekonomik koşulları ve giderlerin niteliği ve kapsamı dikkate alınarak --------TL ' nin kadri marufunda olduğu sonucuna varıldığı,

Davacı vekili; --------- gidildiğini ve mevlit için ---- yemek verildiğini beyan ettiği ancak bu yapıldığı iddia edilen masraflara istinaden herhangi bir belge sunulmadığı, ----tarihli beyanlarında; ----TL----- otobüs kirası, --- yemek, -----TL hatim- mevlit okutma, ----TL hatim- mevlit şekeri, helva, çay vs. ikramlar,----------TL mezar- mezar taşı (fatura sunulmuştur) ----- TL mezar yapımı İçin ulaşım, ----TL hatim, dua vs. için sadaka olmak üere toplan ----- TL masraf yapıldığının beyan edildiği,

-------- Asliye Hukuk Mahkemesinin --------------- Talimat dosyası duruşmasında, davacı Tanığı ...' ın vermiş olduğu ifadesinde; " ben müteveffayı ve davacıları tanırım, kendileri bizim ------- komşumuz olurlar. Cenaze nedeni ile ------------ süren bir merasim yapıldı. --------- boyunca elenlere yemek verildi. --------- gelenler için --- kiralandı.Tüm bu masrafları davacılar karşıladılar.Cenazeye toplam ------- kişi gelmitir. Hepsine yemek verilmiştir.---------- gelenlerin dönüşü için tekrar otobüs kiralandı. Yöremizde cenazeden sonra -----yemeği denilen bir merasim yapılır. Ölen için bu merasimde mevlit okuturlar. Gelenlere helva ve yemek verilir, davacılar bu merasimi de yapmıştır" beyanında bulunduğu,

---------- tarafından ---------- tarihli düzenlenen müzekkere cevabında; --------- çalışma ücretlerinin ayrı ayrı ücretlendirmeye tabi olduğu, her bir durum için ---- yılında ortalama günlük ücretin -----, aylık ücretin ise---------- arasında değişebileceğinin bildirildiği,

------- tarihli ---- Celsede dinlenen davacılar tanığı ... ifadesinde; "Davacıları tanırım. Davacıların annesi ------- yılında meydana gelen trafik kazasında hayatını kaybetti. Davacı ...' ün çocuğu doğduğu tarihten müteveffa, davacının yanına taşınmıştı. Davacının çocuğunun doğuştan özürlü idi. Bakımı davacının annesi tarafından yapılmaktaydı. Davacı ... ve eşi çalışmakta idi. Davacının annesi vefat edince bakıcı tutmak zorunda kaldılar. Ayrıca davacı ... ve eşi çalıştığı için çocuk bakımı dışında evdeki diğer işler de müteveffa tarafından yapılırdı. Davacının annesi olan müteveffa doğumdan sonra 3. Ayda sürekli kalıcı şekilde --------yanına taşındı..." beyanında bulunduğu,

-------------- doğumlu----------- tarihinde hazırlandığı, -------------------------olarak belirlendiği,

----------tarafından düzenlenen --------- tarihli raporda; ----------hastanenin çocuk nöroloji polikliniğinde------- ------------ tanıları ile izlenmekte olduğu, epilepsi nedeniyle trileptal süspansiyon ------------ aldığı, hastanın bu ilaçları devamlı, eıı az ---sene süre ile alması gerektiği, ayrıca hastanın devamlı fizik tedavi ve rehabilitasyon ve özel eğitim alması gerektiğinin belirtildiği,

------------tarihinde vefat ettiği görülmüştür.

------------tarihli -----------raporda; Sanık sürücü---- kusurlu, Müteveffa yaya --------- asli kusurlu olduğu kanaatinin bildirildiği görülmüştür.

-------- tarihli makine Yüksek Mühendisi Sayın bilirkişi ------------- tarafından düzenlenen raporda; ----------- plakalı araç sürücüsü davalı ...'--- -------oranında, Müteveffa yaya------------- % ---- oranında kusurlu olduğu kanaatine varıldığı belirtilmiştir.

-------------- tarih ---------- tarihli --------- EK raporunda; Davalı sürücü ---------- oranında kusurlu olduğu, davacıların yakını yaya ------- -------- oranında kusurlu olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

---------------tarafından hazırlanan -----------tarihli heyet raporunda; Davalı sürücü --------- oranında kusurlu olduğu, Davacıların annesi yaya ------------ -----------oranında kusurlu olduğu kanaatine varıldığı görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazasında vefat eden müteveffanın desteğinden yoksun kalanların maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Kaza tespit tutanağı, --------- Asliye Ceza Mahkemesi'nin -------- Esas sayılı dosyası, trafik tescil kayıtları, sigorta poliçesi, sigorta şirketine yazılan müzekkere cevapları birlikte değerlendirildiğinde, olay günü olan ------ tarihinde tarihinde, davalı ... şirketine -------- davalı ...'ın sürücüsü, davalı ----- maliki, davalı -----------işleteni olduğu ---------------- plaka sayılı aracın yaya olan davacıların annesi olan -------- çarparak müteveffanın ölümüne neden olduğu olayda, -------- tarafından ve Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen --------- tarihli raporlara göre davalı sürücünün ------oranında müteveffanın ise ------ oranında kusurlu olduğu anlaşılmıştır.

Davacı vekilinin -------- havale tarihli dilekçesinde; müteveffanın --------- doğumuna kadar çalışan ve meslek sahibi ev hanımların evlerinde ------------- olarak çalıştığını, torununun dünyaya gelmesi ile artık sadece ona bakmak ve çalışan gelinine destek olmak için oğlunun evine taşındığını ve araç çarpması sonucu yaşamını yitirinceye kadar aktif olarak söz konusu torununun bakımı ile yamak işlerini ve bazı ev İşlerini üstlenmiş olduğunu beyan ettiği görülmektedir. Davacı vekili -------- tarihli beyanında ise;----vefatından - ay kadar önce davacı ...' ın başka bir kızlarının dünyaya geldiğini ve -------- vefat etmiş olsa dahî annelerinin vefatı nedeni ile ikinci kızlarının bakımı konusunda da davacı ...' ın annesinin desteğinden yoksun kaldıklarını belirttiği görülmüştür.

Her ne kadar davacı ..., annesi olan müteveffanın torunlarına baktığını, çocuklarının özel durumu nedeniyle bakıma muhtaç olduklarını, bu şekilde annesinin bakım desteğinden yoksun kalarak maddi zarara uğradığını iddia etmiş ise de, Yargıtay'm yerleşik içtihatlarında kabul gören uygulamaya göre normal şartlarda erkek çocuklar ----kız çocukları ------- yaşına kadar destek tazminatı alabilecekler, çocukların yüksek okul okuyor olması yada okuması ihtimali varsa ------ yaşına kadar destek alabileceklerdir.----------------------------------------- Destek Kavramı;

yasa ile ya da akit ile konulmuş bir yükümlülük olmadan, bir kimsenin eylemli, düzenli ve ücretsiz diğer bir kimsenin eşya, nakit veya hizmetlerini kısmen veya tamamen üstlenmesi, yardım etmesi ve bu durumun ileride de devam etmesinin beklenir olması ölenin destek sayılması için yeterlidir.

Fakat, davacının yaşı, sosyal ve ekonomik durumu, müteveffanın yaşı birlikte değerlendirildiğinde, müteveffanın yaşı itibariyle davacıya destek olarak kabul edilebilmesinin mümkün olmadığı --------------------- anlaşıldığından destekten yoksun kalmaya dayalı maddi tazminat istemi yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Davacılar vekili dava dilekçesinde; Borçlar Kanunun 45/1 maddesine göre cenaze kaldırma ve defin giderleri isteme haklarının bulunduğunu, bu tür giderlerin ülke koşullarında belgelendirilemediğini, mahkemece BK md. 42/2 uyarınca ve Yargıtay Kararlan doğrultusunda uzman bilirkişi aracılığı ile "gelenek, görenek ve dinsel zorunluluklara göre" yapılması olağan giderlerin hesaplanarak hüküm altına alınmasını talep ettiklerini beyan etmiştir.

Davacılar vekili tarafından dava dosyasına sunulan -------tarihli------ sevk irsaliyeli faturanın müteveffanın mermer mezar yapım bedeli olduğu ve KDV dahil ---- olarak hazırlandığı, ------------ sayılı müzekkere cevabında, defin giderlerinin ise ------TL olduğunun bildirildiği, bu bakımdan davacı tarafından yapılan ------- TL mezar yapım gideri, --- TL defin gideri ve ----------TL dini vecibelerin yerine getirilmesi için yapılan harcamaların makul olduğu, bunun dışında talep edilen giderlerinin ödenmesi koşullarının oluşmadığı, davacıların cenaze ve defin gideri olarak yaptığı --------TL harcamadan davalının kusura isabet eden-------------TL.nin davalılardan talep edilebileceği anlaşılmıştır.

Dava öncesi davalı ... şirketinden talepte bulunulduğuna dair herhangi bir belgenin dava dosyasında bulunmadığının tespiti ile davalı ... şirketi bakımından -----------dava tarihi temerrüt tarihi olarak kabul edilmiştir.

Tarafların sosyal ve ekonomik durumları, davacıların müteveffaya yakınlıkları ve olay nedeniyle yaşadıkları üzüntünün boyutu, kazanın meydana gelmesindeki kusur oranı ve hakkaniyet dikkate alınarak her bir davacı için --------- TL manevi tazminat takdir ermek gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu nedenlerle davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.