İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/669 K.2018/1016

T.C. İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2017/669 Esas

KARAR NO : 2018/1016

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA DEĞERİ : 1.054,00 TL

DAVA TARİHİ : 06/06/2017

KARAR TARİHİ : 22/10/2018

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, 28.12.2016 tarihinde, dava dışı------’ne ait ve sürücüsü ------------ sevk ve idaresinde bulunan ------ plakalı aracı ile ----- sokağı dönerken ------------- plakalı park halinde bulunan aracın sol ön kısmına aracın sağ arka kısımları ile çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği ve bu kaza sonucu ------ plakalı araç üzerinde ekspertiz çalışması ile 1.260 TL tutarında değer kaybı bedeli hesap edildiği, açıklanan nedenlerle 1.260 TL değer kaybı bedelinin ve 354 TL ekspertiz ücreti olmak üzere toplamda 1.614 TL tutar alacağın şimdilik 654 TL’sinin işleyecek en yüksel temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsili, yargılama giderlerinin de davalıya yükletilmesi talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili, 28/02/2018 tarihli dilekçe ile değer kaybına ilişkin dava değerini 700 TL'ye çıkararak 700 TL değer kaybı ve 354 TL ekspertiz ücretinin kaza tarihinden itibaren, bu talep kabul edilmezse ihtar tarihinden itibaren ticari işlerde uygulanan en yüksek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacı tarafın müvekkil şirkete değer kaybı talebi ile başvuru yapmadan davayı açtığını, bu nedenle esas hakkında inceleme yapılmasına gerek olmadan davanın usulden reddine karar verilmesini, yapılacak hesaplamada trafik sigortası genel şartlarının göz önüne alınmasını, davacı tarafından 354 TL ekspertiz ücreti belirlendiğini, bu tutarın fahiş olduğunu,-------- ekspertiz ücreti skalasına göre ödenecek tutarın maksimum KDV dahil 147,50 TL olduğunu, müvekkil şirketin sorumluluğunun bakiye poliçe limiti ile sınırlı olduğunu,

davacı tarafın sigortalının kusurunu ve zararını usulen ispat etmesi gerektiğini, müvekkil şirketinin faizden dava tarihinden itibaren yasal faizle sorumlu olduğunu, yetki itirazının kabul edilerek dosyanın yetki yönünden reddini, davacı tarafa ödeme yapılmış olduğundan aleyhlerine haksız olarak açılan davanın reddini, HMK 121 gereği davacı delillerinin taraflarına tebliğini, davacının davasının ispatı halinde müvekkil şirketin öncelikle ferilerden sorumlu tutulmamasını, olmaz ise asıl alacak, yargılama giderleri ve avukatlık ücreti açısından ayrı ayrı Bakiye Poliçe Limiti ile sorumlu tutulmasını,

faizin en erken dava tarihinden başlatılmasını, davanın reddedilen kısmı açısından yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DAVANIN VE ÇEKİŞMELİ KONULARIN TESPİTİ, DELİLLER, DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ NEDENLER VE SONUÇ:

1-Dava, trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı ve ekspertiz ücretinin tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı, davalıya sigortalı aracın davacı tarafından temlik alınan araca kusurlu olarak çarpması sonucunda temlik verenin aracında oluşan değer kaybı ve değer kaybının tespiti için yapılan ekspertiz masrafının tahsilini talep etmektedir.

2-HMK'nin 266. ve devamı maddeleri gereğince, çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınması gerektiği hükmüne yer verilmiştir. Trafik kazalarında araçta meydana değer kaybının hesaplanması teknik bilgi ve uzmanlığı gerektiren konulardandır.

Bu nedenle tarafların delilleri toplandıktan sonra dosya, davalı araç sürücüsünün kusur oranı ve değer kaybının hesaplanması için makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiştir.

a)Kusur yönünden yapılan inceleme: Bilirkişi raporuna göre; aza mahalli olan meskûn mahal yerleşim yeri içinde dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareket ederek, dikkatini taşıt yoluna vermediği, Hızlarını; kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmaması ile trafiği tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştirmesi sonucu ------- plakalı aracın sürücüsü trafik güvenliğini tehlikeye düşürmesi ile sonuçlanan kazada: yukarıda tespit edilen trafik kurallarının ihlali neticesinde, işlenen asli kusur sonucunda “Doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma,

Park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara uygun olarak park edilmiş araçlara çarpma” kurallarını ihlal ederek -------- Plakalı aracın Sürücüsü 28.12.2016 tarihinde meydana gelen trafik kazasının oluşumunda etkenlik arz ettiği için asli kusurunun bulunduğu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve bağlı yönetmelikte belirtilen sürücülerin uyması zorunlu kurallara riayet ettiği, Olay yeri kaza mahallinde, meskûn mahalde yerleşim alan içerisinde, park etmiş vaziyette bulunduğu,

maddi hasarla neticelenen trafik kazasının oluşumunda ----Plakalı aracın sürücüsünün kazanın oluşmasında alabilecek herhangi bir tedbirinin bulunmadığı, kendisine kusur izafe edilmesinin uygun olmadığı için atfı kabil kusurunun bulunmadığı yönünde görüş bildirilmiştir.

b)Değer kaybı yönünden inceleme: Bilirkişi raporuna göre; ...’a ait ----- plakalı,----------- -tipi, 2011 model, şasi numarası -------, kilometresinin ----- olduğu, 28.12.2016 tarihinde meydana gelen kaza sonucu ------plakalı aracın: ön tampon, sol far yuvası, sol ön çamurluk, ön panjur, bağlantı braketleri, parçaları üzerinde hasarlar oluştuğu dosyaya sunulan teknik bilgilerden ve fotoğraflardan anlaşılmıştır.

Dosya içeriğinde bulunan bilgilere istinaden; 28.12.2016 tarihinde meydana gelen kaza da Trafik kazası tespit tutanağındaki bilgiler ve dosya içeriğinde bulunan -------- plakalı araca ait hasar bilgilerinin, ----- plakalı araç üzerinde oluşan hasarlı parçalar ile uyumlu olduğu değerlendirmesi yapılmıştır.

------- plakalı,--- marka, ----- tipi, -------- model araç üzerinde, Sigorta eksperiz tarafından yapılmış olan incelemelerde, mevcut hasarlı parçaların ayrıntılı olarak dökümü yapılmış ve bu hasarlı parçaların PARÇA KODU ile belirtilmesi ile, ARAÇ ÜRETİCİSİ TARAFINDAN PİYASAYA SUNULMUŞ OLAN ARACA AİT PARÇA KODU, O ARACIN PARÇASININ KİMLİK BİLGİSİ NİTELİĞİNDEDİR, dolayısı ile eksper tarafından sunulmuş olan parça kodlarının yer aldığı listede ki fiyatlar serbest piyasa koşullarında kabul edilebilir makul fiyat aralığında olduğu,

ayrıca hasarlı araç üzerinde Sigorta Ekspertiz tarafından yapılmış olan İŞÇİLİK TUTARLARI (kaporta-elektrik-döşeme-mekanik-şase-rotbalans-boya aksamında yapılmış olan işçilikler) serbest piyasa koşullarında uygun fiyat aralığında bulunduğu (işçilik bedelleri ustadan ustaya değişkenlik arz edebileceği, her ustanın el emeğinin çok farklılık gösterebileceği ile belirlenmiş olan fiyatlar dosya niteliğine ve kapsamına uygun olduğu), dolayısı ile hasarlı parçaların tamir-onarım ve harcanacak işçilik bedellerinin kaza tarihi olan 28.12.2016 tarihi itibari ile Hasar Bedeli tutarın 1.468,45 TL’ye baliğ olduğu,

bu tutarın serbest piyasa koşullarına, dosya kapsamına uygun olduğu ve ----- değer taşıdığı,---- plakalı,----------- marka araçta, kaza sonrasında yapılan tamirat ve değişimler sonucunda, bu değişimlerin yapıldığı aracın karkas yapısındaki bağlantı yerlerinde değişim ve oynama olacağı için araç orijinalitesini yitireceği, hasarlı parçaların yenisi ile değişmesi veya parçalar üzerinde tamir edilmesi durumunda dahi dava konusu araç kazalı duruma düşeceği, dolayısıyla piyasada ki hasarsız mevcut emsallerine göre mevcut değerinde azalma meydana geleceği değerlendirmesi yapılmıştır.

Davacı tarafın derdest davaya konu ettiği talebin; davalı sigortacının ----- plakalı araç için düzenlediği ve riziko anında geçerli ve yürürlükte olduğu çekişmesiz olan ------------ sayılı Zorunlu Mali Sorumluluk (trafik) Sigortası kapsamındadır.

Bir kişinin her ne suretle olursa olsun işlediği haksız bir eylemden dolayı üçüncü kişilere tazminat ödemesini gerektiren halleri, sözleşme ile sigortacının temin etmesi ve zarar görenlere tazminat vermeyi üzerine alması, genel anlamda “mali mesuliyet sigortasının” konusunu oluşturur.

Bu bağlamda karayollarına çıkan her motorlu vasıta, 3. şahısların malına ve canına verebilecekleri zararlara yahut da bir şeyin zarara uğratılması ihtimaline karşı bir sigorta akdi yapmak zorundadır. Bu husus 2918 Sayılı KTK. md.91-f.1’de “işletenlerin bu Kanunun 85. maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur” şeklinde belirtilmiştir.

Bu bağlamda Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) sigortası, sigorta ettirenin 3. kişilere verdiği onun karşılamak üzere hem üçüncü kişileri hem de sigorta ettireni koruma amacıyla oluşturulmuş bir zarar sigortası türü olduğundan sigortacının (sigorta şirketinin) sorumluluğu, sigortalısının kusuru oranında ve poliçe limiti ile sınırlıdır. Limitin üzerindeki zarardan sorumlu değildir. T.C. Yargıtay --------.

Hukuk Dairesi’nin 08.03.1999 tarih-1998/10095 E.-1999/1870 K., 01.10.2001 tarih-2001/4655 E.- 2001/7260 K., 08.05.2003 tarih-2003/3797 E., 2003/4643 K., 28.03.2005 tarih-2004/6128 E.-2005/2898 K. nolu ilamları vb.. içtihatlara göre; trafik sigortacısı, yalnızca üçüncü kişinin aracında meydana gelen hasar bedelinden değil, doğrudan zarar kabul edilen değer kaybından da sigortalısının veya sürücüsünün kusuru oranında poliçe limiti ile sorumludur.

Yargıtay----------. H.D.’nin, 29.04.2004 Tarih ve E. 2003/16114 - K. 2004/5734 sayılı kararı da; “…Bu durumda sözü edilen aracın onarıldıktan sonra mübadele (rayiç) değerinin olaydan önceki mübadele değerinden az olacağının kabulü gerekir. Çünkü tamamen onarılmış olsa bile bu araba tahribatın izlerini taşımaktadır. Onarılmış durumdaki değeri, ne kadar iyi onarılmış olursa olsun, kural olarak aynı nitelikteki hiç hasara uğramayan araç değerinden düşüktür ve bu da cari değerinden kaybettirmektedir. Zararı tazminle yükümlü olan kimse, tazmin borcunu doğuran eylemin meydana gelmesinden önceki durumu iadeye mecburdur” şeklindedir.

Y.------.HD. 22.09.2011 Tarih E.2011/2123 – K.2011/8057 Sayılı İlamında “…..Mahkemece davanın kısmen kabulüyle 3.160 TL hasar bedeli, 500 TL değer kaybı, 480 TL araç mahrumiyeti gideri olmak üzere toplam 4.140 TL tazminatın olay tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalılardan tahsiline manevi tazminat talebiyle fazlaya dair istemin reddine karar verilmiş; hüküm davalı --------. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Davalı --------------. davalı taraf aracının zmss şirketidir.

Davalı ... şirketinin zmss poliçesinden kaynaklanan sorumluluğu azami poliçe teminat limiti dâhilinde sigortalı araç sürücüsünün kusur oranı ve gerçek zararla sınırlıdır, ZMSS poliçe Genel Şartlarının A.3 maddesinde başlığında “m” bendinde; dolayı zararlar sebebiyle yöneltilecek tazminat taleplerinin teminat dışı kaldığı açıkça belirtilmiştir.

Araç mahrumiyeti zararı gerçek zarar dışında aracın hasarlanması sebebiyle uğranılan dolaylı bir zarar olması sebebiyle poliçe teminatına dâhil değildir.

Bu sebeple davalı ... şirketinin gerçek zarar olan hasar bedeli ve araçta oluşan değer kaybı dışında kalan 480 TL araç mahrumiyeti zararından da sorumluluğuna karar verilmesi doğru görülmemiştir.” denmek suretiyle tesis edilen hükmün, keza aynı Daire`nin 05.04.2010 Tarih, E.2009/9892 – K.2010/3124 Sayılı İlamında yer alan “Trafik sigortacısı, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dâhilinde teminat altına almıştır.

Dava konusu trafik kazası sonucunda, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması sebebiyle oluşan kazanç kaybı trafik sigortası teminatı dışında ise de, araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır.” Şeklindedir.

Karayolları Trafik Kanunu'nun 88.maddesine göre, maddi hasarlı kazada işleten, sürücü, sigortacı gibi birden çok sorumlu varsa aynı zarardan her biri müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğundan, zarar görenin/görenlerin, dilediği borçluya başvurup zararın tazminini isteme hakkı olacak; müteselsil borçlulardan biri tarafından yapılan ödeme tüm borçluların ödeme oranında borçtan kurtulması sonucunu doğuracaktır (Y.17.HD. 25.01.2005 Tarih, E.2005/82 – K.2005/188 SK).

Araç üzerinde yapılacak inceleme ile piyasa rayiç bedelinin belirlenmesinde “Aracın modeli, mevcut kilometresi, teknik donanım özellikleri, aracın tramer sorgulamasında çıkacak hasar miktarı, hasar aldığı bölgeler, hasarlı parçaların yetkili serviste tamir edilme durumu..” gibi etkenler rol almaktadır.

--------plakalı, --- marka araca ait ----adresinden yapılan tramer sorgulamalarında hasar geçmişinin incelenmesinde 28.12.2016 kaza tarihinden önce hasar kaydının mevcut olmadığı anlaşılmıştır.

----- plakalı, -- marka, ---------- tipi, -- model olması, aracın mevcut teknik donanım özellikleri, Kilometresinin ------- olması ile hasarsız muadillerine göre serbest piyasa koşullarında rayiç değerinin 44.000,00 TL olabileceği, Sayı:------- nolu Resmî Gazetenin KARAYOLLARI MOTORLU ARAÇLAR ZORUNLU MALİ SORUMLULUK SİGORTASI GENEL ŞARTLARI A.3.SİGORTANIN KAPSAMI: ‘’ 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri,

Kaza Tarihi İtibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlü olması’’ ile KARAYOLLARI MOTORLU ARAÇLAR ZORUNLU MALİ SORUMLULUK SİGORTASI ekinde yer alan esaslara göre değer kaybı hesaplama formülü Hazine müsteşarlığının 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Sayı:------------nolu Resmî Gazetenin KARAYOLLARI MOTORLU ARAÇLAR ZORUNLU MALİ SORUMLULUK SİGORTASI GENEL ŞARTLARI A.3.SİGORTANIN KAPSAMI: ‘’ 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, Kaza Tarihi İtibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlü olması’’ ile mevcut kazanın 28.12.2016 Tarihi olması sebebiyle KARAYOLLARI MOTORLU ARAÇLAR ZORUNLU MALİ SORUMLULUK SİGORTASI ekinde yer alan esaslara göre Hazine müsteşarlığının 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Genel Şart ekinde yer alan değer kaybı hesaplama formülü kullanılmıştır.

Hazine müsteşarlığının 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Genel Şart ekinde değer kaybı hesaplama kriterlerine göre,-------- plakalı,---- marka----- tipi, --- model araçta meydana gelen değer kaybı bedeli 700,00 TL olabileceği kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Bilirkişi raporu dosya kapsamına uygun, açıklayıcı, denetime elverişli ve yeterli bulunmakla kusur oranı ve temlik verenin aracında meydana gelen değer kaybı yönünden hükme esas alınmıştır.

3-Davacı vekili, bilirkişi raporu doğrultusunda 28/02/2018 tarihli dilekçe ile değer kaybına ilişkin dava değerini 700 TL'ye çıkararak 700 TL değer kaybı ve 354 TL ekspertiz ücretinin kaza tarihinden itibaren, bu talep kabul edilmezse ihtar tarihinden itibaren ticari işlerde uygulanan en yüksek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

4-Yukarıda açıklanan nedenlerle, kazada davalının sigortalısının araç sürücüsünün%100 kusurlu olduğu, davaya konu edilen trafik kazası nedeni ile davalının aracında meydana gelen değer kaybının 700 TL olduğu kanaatine varıldığından davacının araç değer kaybına ilişkin talebinin kabulü ile, 700.-TL. maddi tazminatın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.

5-Davacı vekilinin faiz talebi ilgili olarak yapılan incelemede ise, dava dilekçesi ekindeki belgelerden davacının, davalı ... şirketine 18.5.2017 tarihinde ihtarnamenin tebliğ edildiğinin anlaşıldığı, ihtarnamede ödeme için 15 gün süre verildiği anlaşılmakla, 700.-TL. maddi tazminatın faizinin 300 TL'lik kısmının tebliğ tarihinden sonraki 16. Gün hafta sonu tatiline denk geldiğinden, sonraki ilk gün olan 05/06/2017 Pazartesi gününden itibaren, 400 TL'lik kısmının ıslahın yapıldığı 28/02/2018 tarihinden itibaren işletilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Faizin cinsi ile ilgili incelemede ise, temlik verenin aracı hususi araç olduğundan faizin cinsinin yasal faiz olması gerektiği kanaatine varılmıştır.

6-Davacı ayrıca ekspertiz ücreti talebinde de bulunmuştur.

Ekspertiz ücretinin kabulü halinde yargılama giderleri içinde değerlendirilmesi gerekir.

Ancak, yüksek Yargıtay---------------. Hukuk Dairesi'nin 20/03/2017 tarih, 2016/8552 esas ve 2017/2885 karar sayılı ilamıyla onanan Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ----- esas, ----- karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere, ekspertiz hizmeti karşılığı ödenen giderin, haksız fiil sonucu oluşan zararın giderilmesi için zorunlu ve lüzumlu bir masraf olmaması nedeniyle davalılar tarafından tazmininin talep edilemeyeceği kanaatine varıldığından, davacının ekspertiz ücretine ilişkin talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.