İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/1427 K.2021/446

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2018/1427 Esas

KARAR NO : 2021/446

DAVA

İstirdat ( Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 09/10/2014

KARAR TARİHİ : 24/06/2021

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı, inşa ettikleri iş merkezine davalı şirket tarafından ------ yapıldığını, sistemin devreye alınması aşamasında sayaçların yanlış yere monte edildiğinin belirlenmesi üzerine davalının sayaçların yerini değiştirdiğini, işlemler tamamlanıp sistem devreye alındığında başka sorunların çıkmaya başladığını, sayaçların düzensiz kontör harcadığını, tüm iş yerlerine aynı miktarda kontör yüklenerek deneme yapıldığını, kimi sayaçların yüklenir yüklenmez sıfırlanırken kimisinin üç gün çalışmasına karşın harcama yapmadığını,

davalının sorunu çözememesi üzerine yaptırdıkları tespit dosyasında alınan bilirkişi raporu ile sayaçların yazılımının hatalı olduğunun ve bu nedenle sisteme adapte edilemediğinin belirlendiğini ileri sürerek davalı şirkete ödenen ---- ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile iadesini, ayrıca kablolama işçiliği, tesisat malzemesi ve tesisat işçiliği için ödenen ---dava tarihinden itibaren avans faizi ile davalıdan tahsilini istemiştir.

SAVUNMA

Davalı, sözleşme gereği tüm yükümlülüklerini yerine getirdiklerini, ayıplı bir mal montajı veya montaj hatasının söz konusu olmadığını, ayrıca kendilerine tebliğ edilmeyen tespit dosyasına da itiraz ettiklerini, binanın camdan yapılmış olduğunu, katlar arasında fark olması ve hatta yan yana dahi olsa her bir dairenin farklı ısınma derecesi bulunmasının fiziksel durum gereği normal olduğunu, yönetimin de bu yüzden hakkaniyete uygun olması için pay ölçer taktırma ihtiyacı duyduğunu savunarak davanın reddini dilemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; Davacının inşa ettikleri iş merkezine davalı şirket tarafından montajı yapılan kalorimetre-pay ölçer sayaçlarının ayıplı olduğundan bahisle bedel ile montaj için yapılan harcamanın faizi ile davalıdan tahsilini istemine ilişkindir. Mahkememizce --- tarihli karar ile, davanın kabulü ile davacı kooperatif tarafından davalı şirkete yapılan --- ödemenin ödeme tarihinden itibaren işleyen avans faiziyle birlikte ve----kooperatif zararının da dava tarihinden itibaren işleyen avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir. ----- sayılı Kararı ile de Mahkememiz Kararının ;

"Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, tespit dosyasında alınan bilirkişi raporundaki tespitlere yer verilerek bu bilirkişi raporunda belirtilen ısı sayaçlarının doğru ölçüm yapmadığı görüşüne katıldıkları ifade edilmiştir. Davalı, bilirkişi raporuna itiraz etmiş, ancak Mahkemece ek rapor alınmaksızın davanın kabulüne karar verilmiştir.

Ne var ki; davalının yokluğunda yapılan tespit üzerine alınan bilirkişi raporundaki tespitlere dayanılarak hazırlanan bilirkişi raporu hüküm kurmaya elverişli olmadığı gibi davalının rapora itirazları da karşılanmamıştır.

O halde Mahkemece, tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda, oluşturulacak yeni bir uzman bilirkişi heyetinden yapılacak keşifte tüm sayaçlar üzerinde inceleme yapılmak sureti ile ve davalının itirazlarını da karşılar şekilde bilirkişi raporu alınarak hasıl olacak sonucu göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir."gerekçeleri ile bozulmasına karar verilmiştir.

Dosya kapsamındaki tüm verilerden uyuşmazlık konusunun;--- ---- bulunan kalorimetre veya ısı pay ölçerlerinin ya da ısı sayaçlarının teknik anlamda uygun ve yerinde olup olmadığını ya da ayıplı olup olmadıklarını tespittir.

Mahkememizce de ------- tarihli celsesinde uyulmasına karar verilmiş ve dava dosyasının aynı celsede tesis edilen ara karar ile davacı tarafın inşaa ettiği iş merkezinde davalı şirket tarafından montajı yapılan kalorimetre-pay ölçer sayaçların üzerinde inceleme yapılarak sayaçların ayıplı bulunup bulunmadığı,yapılan ödemelerin istirdatı şartlarının oluşup oluşmadığı noktasında rapor tanzimi için dava dosyasının bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiştir.

Dava konusu -----girilebilen tüm bağımsız bölümlerde, taraf vekilleri ve ilgililer gözetiminde bilirkişi heyeti tarafından inceleme yapılmıştır.

Yapılan İnceleme de---- adetin arızalı kalorimetre-pay ölçer olduğu,-------yapılmayan kalorimetre-pay ölçerin olduğu tespit edilmiştir.

Yine tanzim edilen raporların incelenmesi ile de ısı sayaçlarının veya pay ölçerlerin tüketimleri arasında ciddi farkların bulunduğu, kartlarına kontör fiyatı üzerinde------yüklemesinin yapıldığı, pay ölçerlerin bazılarının gün içinde, yüklemeyi tükettikleri, bazıların bir kaç gün sürdüğü bazılarının ise bir aya yakın uzun bir süre sonra tüketimi tamamladıkları yine bazı işyerlerinin fan - coilleri değiştirildikleri ve ısı sayaçlarını devre dışı bıraktığı, sayaçları arızalanan bazılarının da ------ değiştirdikleri, bazı sayaçların ise kapalı oldukları ya da kapandıkları tespit edilmiştir.

Davalı taraf dilekçelerinde veya açıklamalarında "İnşaat sistemindeki eksiklik nedeniyle sorunun çıktığını, sayaçların ----- yapımı araçlar olduklarını, cihazın teknik özellikleri ve kurulum detayının değerlendirilmediğini, binanın su tesisatında hata olduğunu, ayrıca binanın tamamının camdan yapılmış olduğunu, dolayısıyla katlar arasında fark bulunabileceğini, yazılımda hata aramanın yanlış olduğunu, yine tesisat suyunun debilerinin aynı olmadığını, değerlerin boru çaplarının, fıtting sayılarının ve ısı santraline uzaklıklarının tüketimi etkileyeceğini, sayaç yazılımlarının standart olduklarını ----- beyan etmiş olduğundan bilirkişilerden bu itiraz noktalarında da rapor ibrazı istenilmiştir.

Bilirkişi heyeti bu noktada raporda. Isı tüketiminde binanın yapısı, tesisat suyunun debisi, boru çapları, ısı santraline uzaklık, fıtting sayısı gibi hususların belli oranlarda etkileri olacağı bilinen bir gerçekliktir. Zaten, pay ölçerlerin veya ısı sayaçlarının amacı, bu parametreleri göz önünde tutarak, buna göre sistemini kurarak, tüketicinin makul fayda beklentisine cevap vermektir.

Pay ölçer veya ısı sayaçlarının, bina ve tesisat kaynaklı mevcut ya da hazır veri üzerine konumlandırıldığı, binadaki bağımsız bölümlerdeki ısı farklarının normal olması gereken ölçülerde, pay ölçer veya ısı sayacı kullanıldığında da fayda bazında da aynı şekilde devam etmesi gerekirken, İnceleme yapılan işyerinde bunun aynı şekilde devam etmediği görülmüştür. ------ değiştirilmesi, bazı sayaçların devre dışı bırakılmaları, sarfiyattaki makul ölçüleri aşan dengesizliklerin somut nitelikli göstergesidir.

Kartlara yapılan kontür yüklemelerinde de, sarfiyattaki dengesizliğin devam ettiği görülmüş ve tüm bu hususlar bütünlük içerisinde değerlendirildiğinde, ortaya çıkan dengesiz tüketim ya da sarfiyatın binanın yapısı ve tesisatı kaynaklı olmadığı kanaatine varılmıştır.

Ayrıca raporda pay ölçer veya ısı sayacının amacının mevcut yapıya göre projelendirme yaparak tüketiciye makul faydayı sağlamak olduğu, binanın durumu yapısı ve tesisatındaki teknik özellikler göz önünde tutularak pay ölçer veya ısı sayacı montajı yapılması gerektiği başka bir deyişle ısı sayaçlarının buna göre doğru ölçüm yapacak biçimde monte edilmesi ve de kurgulanması gerektiği ortaya çıkan durumun, ısı sayaçlarının debimetresinden, termocouple bağlantısından kaynaklandığı kanaatine varılmış ve açıklanan nedenlerle, ısı sayaçlarının doğru ölçüm yapmamasının, kurgulanması ve montajı kaynaklı olduğu ve yasal mevzuat kapsamında ayıplı mal olduğunu kabulün yerinde olacağı kanaatine varıldığı yönünde görüş beyan edilmiştir.

Davalı vekili tarafından ise bilirkişi heyeti tarafından tanzim olunan rapora yönelik pay ölçer sayısındaki yanılgılı hesaplama, ek masrafın tahsilinin istenilemeyeceği, binadaki eksiklik ve cihazlarda test yapılması talep edilerek rapora yönelik beyan ve itirazlarda bulunulmuş ise de mevcut dosya kapsamı itibari ile davalı vekilinin bilir kişi raporuna karşı itirazlarının ve yeniden rapor alınması yönündeki taleplerinin davalı vekilinin ileri sürdüğü teknik ve özel vakıalar hakkında bilir kişi heyeti tarafından ibraz edilen raporda yazılı görüş ibraz edildiği,

bilir kişilerin rapor içeriğindeki hukuki vakıaları ve maddi hata içeren özel ve teknik vakıalar hakkında değerlendirme görevinin mahkememizde bulunması bu noktada yanılgı arz eden pay ölçer sayısındaki düzeltimin tüm raporlara göre Mahkememizce saptanabileceği anlaşılarak davalı vekilinin yeniden rapor talebinin 6100 sayılı HMK 30,281 ve 6754 sayılı yasa 3/7 .Maddeleri gereğince dinlenilemez olduğu anlaşılmıştır.

Dosya kapsamı itibari ile, davacının davalıya ---- toplam satım bedeli ödediği görülmektedir. Bununla beraber ayıplı mal teslimi sebebiyle ----- masraf yapıldığı anlaşılmış ve bu ek masrafın kablolama işçiliği, sayaç tesisat malzemesi bedeli ve de tesisat işçiliği gibi satılanın kullanılabilmesi için zorunlu masraflar olduğu anlaşılmaktadır.

Bilirkişi raporunun tümünün sıkı denetimi ile bu şekilde -------- montaj yapılmayan kalorimetre-pay ölçerin olduğu tespit edilmiştir.

Toplamda bilirkişi raporu ile tespit edilen kalorimetre pay ölçer sayısı --- adet yine davacı tarafından dosyaya ibraz edilen faturalarda da toplamda --------pay ölçerin davalı tarafından davacıya teslim edilmiş olduğu anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık, ticari satımdan kaynaklı olduğundan, TTK'nın 23/1. Maddesinin yollaması ile 6098 Sayılı TBK'nun 219 ve devamı maddeleri kapsamında ayıp yönünden değerlendirme yapılması gerektiği anlaşılmıştır.

TBK'nun 219. Maddesinde "Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebi ile sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki yada ekonomik ayıpların bulunmasından sorumludur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur." düzenlemesi yer almıştır.

Olağan muayene ile tespit edilemeyen gizli ayıp bulunduğu hallerde de, 6098 sayılı TBK'nın 223-(1) maddesine göre, alıcı devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkan bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır.

Ayıp halinde alıcının hakları 6098 sayılı TBK'nın 227-(1) maddesinde; "Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme, Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme, Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme, İmkan varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme" olarak sayılmıştır. Alıcının genel hükümlere göre tazminat hakkının saklı olduğu da hüküm altına alınmıştır (m.227/1).

Somut olayda da ayıbın mevcutiyetinin montaj sonrasında kullanım ile davacı tarafından anlaşılması nedeni ile davacının TBK 227/1 gereğince sözleşmenin fesfinde seçimlik hakkını kullanmasının ayıbın niteliğine ve boyutuna göre uygun olduğu anlaşılmış ve davacının ödemiş olduğu satış bedelini istemesinin yasaya uygun bulunduğu gibi davacı tarafın satılanlar için yapmış olduğu zorunlu giderlerin ödenmesi talebinin mümkün olduğu anlaşılmıştır.

Nihai olarak davaya konu pay ölçerlerin dava devamında davacı uhdesinde bulunduğu ve kullanıldığının anlaşıldığı halde davacı tarafından ödeme tarihinden itibaren faiz talep edilmiş ise de satım sözleşmesinin feshinde TBK 97 gereği birlikte ifa kuralı gereğince davacının davalıya sözleşme kapsamında aldıklarını iade yükümlülüğü bulunması ve faizin başlangıç tarihinin de alınanların iade tarihi olması nedeni ile aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.