İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/569 K.2021/100

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2019/569 Esas

KARAR NO: 2021/100

DAVA

Alacak (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 20/10/2016

KARAR TARİHİ : 11/02/2021

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı --------vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı bankanın----- imzalandığını, müvekkili şirketin sigara dağıtım ve pazarlama işi ile iştigal etmekte olup günlük ----- yüksek olduğunu, müvekkilinin davalı bankaya ait --- kullandığını, davalı bankanın müvekkili şirketin ---- yaptığı nakit tahsilatların hemen kullanmak istenmesi halinde komisyon kesileceğini, komisyon ücreti ödenmemesi için --- yapılan tahsilatın belirli bir süre davalı banka yedinde kalması gerektiğini, nakit ihtiyacının karşılanması için--- rehni karşılığında ---- tanımlanabileceğini,

fiili olarak kullanılacak kredilere faiz işletileceği ve kullanılan kredilerin dönemler halinde ---- karşılanacağını----- hesaplarına komisyon ödemek yerine bu şekilde kredilendirme işleminin daha avantajlı olacağının bildirilerek ---- hesaplarının rehini karşılığında ----------- sonra davalı bankanın haklı neden olmaksızın --- feshettiğini, ----- müvekkili şirket için ağırlaştırıldığını ve davalı bankanın müvekkili şirket tarafından kullanılan kredinin tamamını kapatmasını istediğini,

hesapların incelemesinde müvekkilinin kullanımına tamamen açılmamış ve davalı banka tarafından blokede tutulan -----kredi limiti tutarının tamamının kredi olarak kullandırılmış gibi değerlendirilerek haksız faiz tahakkukunda bulunularak hesaplarından tahsil edildiğini, müvekkili şirketin ------- yevmiye sayılı ihtarnamesi ile haksız olarak aleyhe uygulanan işlemler nedeniyle zarara uğradığının ve kesilen haksız faiz, kredi tahsis ve istihbarat ücretleri adı altında yapılan kesintilerin iadesi ve haksız işlemler nedeniyle uğradığı zararın tazmin edilmesinin talep edilerek davalı bankanın temerrüde düşürüldüğünü,

davalı banka ile yapılan görüşmelerden sonuç alınamadığını ileri sürerek; müvekkili şirket aleyhinde tahakkuk ettirilen faiz, kredi tahsis, istihbarat ücreti vs adı altında yapılan kesintiler nedeni ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik ----- davalı bankanın kesintileri yaptığı tarihten veya davalının ihtarname ile temerrüde düştüğü tarihten itibaren 3095 sayılı Kanunun m.2/f.2 hükmünde belirtilen kısa vadeli avanslara uygulanan faiz/temerrüt faiz ile birlikte davalı bankadan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrar etmiştir.

Taraflara tebligat yapılarak taraf teşkili sağlanmıştır.

Davalı ------- dilekçesinde özetle; davacı şirketin tasfiye halinde olduğunu, tasfiye halindeki şirketlerin mevzuat gereği tasfiye memurları tarafından temsil edilmesi gerektiğini, yetkili Mahkemelerin----- Mahkemeleri olduğunu, davacının aktif husumet ehliyeti olmadığını, sayılan nedenlerle davanın usulden reddi gerektiğini, müvekkili bankanın ---- altına alındığını ve---- dışında kullanıldığının tespit edildiğini, davacının kendi isteği ile ------- bankaya iade ettiğini, müvekkili banka tarafından herhangi bir fesih işlemi yapılmadığını, davacının fesih iddiaları ve maddi zarar iddialarının kabul edilebilir olmadığını,

kesinlikle kabul anlamına gelmemekle bir an için davacı ile müvekkili banka arasındaki sözleşmenin feshedildiği kabul edilse dahi davacının maddi zarar iddialarının kabul edilemeyeceğini, davacının maddi zarar doğduğunu ifade ettiğini ancak hiçbir delil sunmadığını ve davasını somutlaştırmaktan uzak durduğunu, ------- hesaplamaya nasıl ulaştığı hususunun belirsiz olduğunu, kredi kullandırımı sonrasında davacının maliyetleri yüksek bulduğunu belirtmesi üzerine müvekkili bankanın maliyetlerin iyileştirilmesine yönelik daha uygun maliyetli bir başka kredi kullandırdığını ve---- iyileştirme yaptığını,

taraflar arasında imza altına alınan ------ Sözleşmesi uyarınca söz konusu miktarların üye işyerinden alınacağının belirtildiğini, davacı şirketin tacir olduğunu ve bu nedenle de basireti bir tacir olmanın gereği olarak tüm maddelerini okuyup müzakere ettiği, sonrasında da imzalamış olduğu sözleşme maddeleri gereğince bu miktarın tahsilinde hiçbir hukuki engel bulunmadığını, TTK 22 hükmüne göre verilen hizmet karşılığında ücret talep edilebileceğini ve bankaca alınan ücretler ile değişikliklerin şubelerde ve internet adresinde duyurulduğunu, banka uygulamasında imzalanan kredi sözleşmelerinde komisyon, ücret, vergi,

fon ve masraflara ilişkin hüküm bulunduğunu, BK 1. maddesine göre akdin iki tarafın karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanı ile oluşan bir hukuki muamele olduğunu, kredi kapsamında ücret talep etmenin akdin şartlarından herhangi birine aykırı olmadığını, zira bu konuda bankalar tarafından kesinti yapılabileceğinin ---- hükme bağlandığını, ---- iş bu dava konusu somut olayda imza altına alınan ---- oranların belirtildiğini ve bu oranlar dahilinde kesinti yapıldığını,

davacının ---------yevmiye numaralı ihtarnamesi ile haksız iddia ve taleplerde bulunduğunu ve ardından bu durumu kendisi de görerek bu ilk ihtarnamedeki hak ve alacaklarından vazgeçtiğini bildirdiğini, bahsi edilen ikinci ihtarnamenin-------- yevmiye numaralı ihtarname olduğunu, bu ihtarname ile önceki ihtarnamede hak ve taleplerinden vazgeçtiğini, söz konusu ihtarname içeriğinde ifade edilen talepler nedeniyle herhangi bir hak ve alacak talebinde bulunulmayacağının ve herhangi bir yasal yola başvurulmayacağının bildirildiğini,

iş bu ihtarname ile taleplerinden feragat ettiğini beyan eden davacının beyanlarının tutarsız ve iyi niyetten uzak olduğunu, davacının dava dilekçesindeki gerçeğe aykırı beyanlarından, müvekkili bankaya yönelttiği ihtarnameyi sonradan geri çekmesinden, tasfiye sürecine girmiş olmasından hareketle içinde bulunduğu ekonomik durumdan yola çıkarak kredi ödemelerini yapamayacağını fark ettiğini ve kredi ödemelerini azaltabilmek için iyi niyetten uzak davayı açtığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPARLANAN DELİLLER

1-) ------yevmiye numaralı davalı banka ----- adına keşide edilen ihtarnamesi

2-)Davacı şirketin ---------

3-)---- tarihli, davacı kaşe ve imzasına havi, ----- Formunu,

4-)---- tarihinde davacı tarafça teslim alınarak incelendiği ve ---- tarihinde imza altına alarak davalı bankaya teslim edildiği bildirilen, davacı kaşe ve imzasına havi------

5-)------ tarihinde taraflarca imza altına alınan ----

6-)---- tarihinde davacı tarafça teslim alınarak incelenen ve ---tarihinde imza altına alarak davalı bankaya teslim edildiği bildirilen, davacı kaşe ve imzasına havi ----

7-)Çalışma koşullarının belirlendiği, davacı kaşe ve imzasına havi ------

8)Taraflar arasında imza altına alınan----- limitli ---

9)-------, davacı şirketin kaşe ve imzasına havi Kredi Kullandırım Talimatı,

10)----Kredi Tahsis ve İstihbarat Ücreti Dekontu,

11)------Kredi Tahsis ve İstihbarat Ücreti Dekontu,

12)----- Kredi Tahsis ve İstihbarat Ücreti Dekontu,

13)----- Kredisi Kullandırım Dekontu,

14)----- oranlı, komisyonsuz, davacı şirketin mevcuttaki ----- tutarındaki kredinin kapatılması talepli kaşe ve imzasına havi Kredi Kullandırım Talimatı,

15----- tutarlı---- Kredi Kullandırım Dekontu,

16)----- oranlı, komisyonsuz, davacı şirketin kaşe ve imzasına havi Kredi Kullandırım Talimatı,

17)---- Endeksli Kredi Kullandırım Dekontu,

18) ---- erken kapama komisyonu dekontu,

l9) ----komisyonsuz, davacı şirketin kaşe ve imzasına havi Kredi Kullandırım Talimatı,

20) ------ Kredi Kullandırım Dekontu,

21)---- Endeksli Kredi Kullandırım Dekontu,

22) -----itibarıyla geçerli Ticari Kredi Komisyonları Tablosu,

23) Davacı şirketin, davalı bankanın----hesabına ait-----tarihleri arasındaki hareketleri,

24)Davalı ---- varide sayılı yazısı ekindeki ---- içeriğinde davacı şirkete ait ---- tarihleri arasındaki hesap hareketlerinin, kredi tablolarının, ticari kredilere uygulanan ---- yılına ait hizmet komisyon tarifesi,

25)-------- yılları arasında girişimci segment müşterilerine uygulanan ticari kredi analiz, tahsis ve ----kullandırım komisyon oranları,

26)---- varide sayılı yazısı ekindeki --- uygulanan masraf ve komisyonlara ilişkin tablo örnekleri,

27)--- ----sayılı yazısı ekinde -----işlemlerine ilişkin tablo,

28---- sayılı yazısı ekinde masraf ve komisyon tablosu,

29)----- sayılı yazısında, kredi komisyonları tablosu,

30)--------- sayılı yazısı ekinde komisyon ücretleri tablosu

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davalı banka tarafından davacıya kullandırılan kredi nedeniyle istihbarat ücreti ,faiz ve kredi tahsis vs. İsimler adı altında tahsil edilen ücretlerin iadesi istemine ilişkin alacak davasıdır.

Taraflar arasında ---- tarihli genel kredi ve teminat sözleşmesi ön bilgi formu,--- genel kredi ve teminat sözleşmesi, ---tarihli genel kredi ve teminat sözleşmesi ön bilgi formu, ---- genel kredi ve teminat sözleşmesi,---- tarihli genel kredi ve teminat sözleşmesi ön bilgi formu, --- tarihli üye iş yeri sözleşmesi, ---- tarihli Businesscard sözleşmesi,---- tarihli Businesscard sözleşmesi ön bilgi formu imzalanmıştır.

--------------limitli kredinin kullanımında davalı banka tarafından kesinti yapılıp yapılmadığı, banka tarafından istihbarat ücreti ,faiz ve kredi tahsis vs. isimler adı altında tahsil edilen ücretlerin oranı ve miktarının sözleşme ve mevzuata uygun olup olmadığı, davalı bankanın davaya konu kesintileri yapma hakkı olup, olmadığı noktasında ihtilafın doğduğu anlaşılmaktadır.

Mahkememizce davacı tarafından ikame edilen davanın -----

"...Dosyada mevcut bilgi ve belgeler doğrultusunda yerinde inceleme yapılmak ve ilgili dayanak belgeleri dosya arasına almak suretiyle, taraflar arasındaki sözleşme ve yürürlükteki teknik mevzuat hükümleri doğrultusunda düzenlenen bilirkişi raporu mahkememizce de benimsenmiştir.

Taraflar arasında düzenlenen sözleşme hükümleri ve bankacılık teamülleri gereği, tacir olan bankanın, yapmış olduğu işlemler karşılığı komisyon ücreti ve faiz kesintisi yapmasının gayet makul olduğu, benimsenen raporda da belirtildiği üzere, yapılan kesintilerin sözleşme hükümleri kapsamında uygulanan oranlara uygun olduğu,

ayrıca, davacı şirketin sözleşmeyi fesih yetkisinin olmasına rağmen feshetmeksizin devam ettiği, bu haliyle de sözleşmenin devamından kaynaklanan kesintileri talep etmenin hakkın kötüye kullanımı niteliğinde olduğu değerlendirilmekle, davacının talebinin haklı olmadığı anlaşıldığı..."gerekçesi ile reddine karar verilmiş verilen karar davacı vekili tarafından istinaf incelemesine konu edilmiş ve ------- mahkememiz kararı.

"Taraflar arasındaki sözlemenin 6. maddesinde; davacı müşterinin her türlü masrafların, komisyon ücreti, tahsis ücreti kabul ettiği belirlenmiş ve gerekli giderlerin de davacı tarafından karşılanacağı sabit olmakla birlikte, davalı tarafından talep edilen ücretlerin işin niteliğine uygun ve makul olup olmadığının da denetimi gerekmektedir.

Davalının alınan ücretlerin sözleşme ve bankacılık uygulamalarına uygun olduğunu savunması karşısında Mahkemece; diğer bankalardan sözleşme tarihine göre benzer türdeki kredi sözleşmelerinden kaynaklanan istihbarat ücreti ,faiz ve kredi tahsis vs.

İsimler adı altında ücret alınıp alınmadığı, alınıyorsa sözleşme tarihlerine göre oranlarının sorulup, karşılaştırılarak, davacıdan tahsil edilen miktarların kalem kalem ne kadar olduğu,diğer bankalarca fiilen hangi oranda tahakkuk ettirildiği ve buna göre davalı banka uygulamasının yerinde olup olmadığı, tahsil edilen ücretlerin fahiş olup olmadığının belirlenerek,

davacıya iadesi gereken miktar bulunup bulunmadığı hususlarında gerekirse bankacılık alanında uzman bir bilirkişiden rapor alınıp, ortaya çıkacak sonuca göre bir karar verilmesi gerektiği halde davanın esasına ilişkin tüm deliller toplanıp değerlendirilmeden yetersiz inceleme ve araştırma ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, davacı vekilinin istinafı yerinde görülmüştür."gerekçeleri ile ortadan kaldırılmıştır.

İstinaf Mahkemesi kararı taraf vekillerine ayrı ayrı tebliğ edilmiş ve resen seçilecek bankalara müzekkere yazılarak ---------- tarihe yakın ---- genel kredi sözleşmesi ve kredi kartı----- tahsis işlemler gereğince bankaca müşterilere verilen kredilerde ve kredi kartı ----- nedeni ile istihbarat ücreti, komisyon ücreti,katkı payı, kredi tahsis ücreti, hesap işletim ücreti adı altında ücret alınıp alınmadığı,

alınıyorsa yukarıdaki tarihlere göre oranlarının ne olduğu konusunda mahkememize bilgi verilmesinin istenilmesine karar verilmiş bankalarca verilen cevab-i yazıların dava dosyası kapsamına alınması sonrasında dava dosyasının bir bankacı bilirkişiye tevdi ile dava dışı bankalardan sözleşme tarihine göre benzer türdeki kredi sözleşmelerinden ve kredi kartı alacaklar kaynaklanan istihbarat ücreti ,faiz ve kredi tahsis vs.

İsimler adı altında sözleşme tarihi itibari ile alınan ücretlerin oranlarının somut olayda davalı tarafından tahsil edilen ücretler ile karşılaştırılarak, buna göre davalı banka uygulamasının yerinde olup olmadığı, tahsil edilen ücretlerin fahiş olup olmadığının belirlenerek, davacıya iadesi gereken miktar bulunup bulunmadığı hususlarında davalı banka kayıtları üzerinde mahallinde inceleme yapılmak sureti ile rapor tanzim edilmesinin istenilmesine karar verilmiştir.

Bilirkişi tarafından ibraz edilen raporun denetimi ile de bilirkişinin ;---- tarihinde taraflar arasında imza altına alınan ---- kapsamında davacı şirketin ----- numaralı hesabına ----tutarı nakdi olarak kullandırılmış ve yine bu hesaba aktarılmış, davacı şirket tarafından ---- tarihine kadar geçen --- günlük süre içerisinde tüketildiğinin tespit edildiği,---- tarihinde kullanmış olunan ---- kapatılmak suretiyle; davacı şirketin talimatına istinaden aynı miktarda ---- faiz oranlı-------- nolu hesaba kullandırıldığı görüldüğü,

davacı şirketin --- tarihinde imza altına alınan --- dahilinde ---- tutarlı kredi için Kredi Tahsis ve İstihbarat Ücreti adı altında ---- olmak üzere toplam----- masraf bedelinin, kullandırımı yapılan -------kredi miktarının binde 5'ine tekabül ettiği hesabı ile Kredi Kullandırım Talimatında da tahsil edilecek ücret tutarının ------olarak taraflar arasında imza altına alındığı,

davalı banka tarafından dosya kapsamına sunulan --- tarihinden geçerli olmak üzere uygulanan ------- incelemesinde, Ticari Krediler için limit üzerinden en fazla yüzde 2,5 oranında Kredi Tahsis ve İstihbarat Ücreti alınabileceği belirtilmiş olup, liste fiyatına göre, --- tutarındaki kredi için bu oran dahilinde alınabilecek masrafın ------ olabileceği, bununla beraber davacı şirkete kullandırımı yapılan ---- krediye istinaden liste oranı olarak uygulanan tahsis ve ücret oranının altında bir oran ile ------- masraf tahsilâtı yapıldığı anlaşılmıştır.

Mahkemenizce yazılan müzekkerelere cevaben dosya kapsamına gelen dava dışı bankaların ticari kredilerine ilişkin masraf ve komisyon oranları da ayrıca incelenmiş ve rapor içeriğinde bilirkişi tarafından ortaya konulmuş ve uyuşmazlığa konu kredinin kullandırım tarihi ----- olmakla; bu tarihlerdeki oranlar dikkate alınmıştır.

Bilirkişi tarafından ibraz edilen rapor içeriği ile davalı banka tarafından ----limit tahsisli genel kredi sözleşmesine istinaden,--- tarihinde davacı şirket lehine kullandırımı yapılan --------- dava dışı bankaların dosya kapsamına sunulan ilgili dönemde aynı türdeki kredilerden tahsil edilen masraf ve komisyon oranları ile aynı ya da daha düşük olduğu, bu kapsamda davalı banka tarafından davacı şirket hesaplarından tahsil edilen masrafın yerinde olduğu, fahiş olmadığı,

yine davalı banka tarafından ------ limit tahsisli --- istinaden, --------- tutarlı kredilerden tahsil edilen faiz tutarlarında, kredi türleri için belirlenen oranlardan daha fazla bir faiz tahakkuku/tahsili bulunmadığı anlaşılmış ve davacı vekilinin kök ve ek rapor içeriğine yönelen itirazlarının da dinlenilebilir olmadığı anlaşılarak aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.